Bộ Y tế vừa có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ, đề nghị bổ sung quy định cấm đầu tư, kinh doanh thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi), nhằm bảo đảm thống nhất với Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội.

Trong văn bản gửi Văn phòng Chính phủ, Bộ Y tế nêu rõ, cần đưa nội dung cấm đầu tư kinh doanh đối với “thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng” vào Điều 6 của dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) để phù hợp với Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội.

Ảnh minh họa.

Lý do được Bộ Y tế đưa ra là do Nghị quyết này quy định từ năm 2025, cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các chất gây nghiện khác. Quyết định số 1665/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ cũng giao Bộ Tài chính rà soát và xây dựng Luật sửa đổi Luật Đầu tư để đảm bảo thống nhất pháp luật và tình hình chấp hành của doanh nghiệp.

Tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, nhiều đại biểu đã nêu ý kiến về Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi). Đại biểu Lê Hoàng Anh (tỉnh Gia Lai) kiến nghị bổ sung quy định cấm đầu tư, kinh doanh thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Ông Lê Hoàng Anh nhấn mạnh, việc dự thảo Luật hiện nay chỉ đưa thuốc lá truyền thống vào danh mục kinh doanh có điều kiện nhưng bỏ ngỏ đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng sẽ tiềm ẩn thảm họa, vượt ra ngoài khuôn khổ y tế thông thường, trở thành vấn đề an ninh, trật tự xã hội và trách nhiệm chính trị.

Nghị quyết 173/2024/QH15 đã thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, sử dụng các sản phẩm này từ năm 2025. Nếu Luật Đầu tư không quy định cấm, sẽ gây mâu thuẫn pháp lý và thiếu sự thống nhất ý chí giữa các cấp lãnh đạo.

Cũng nói về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu (đoàn Bình Định) nhấn mạnh cần phân biệt thuốc lá nung nóng và thuốc lá điện tử vì mức độ nguy hại khác nhau. “Xếp đồng trong các luật cấm khiến thuốc lá điện tử vẫn bán tràn lan trên mạng, địa chỉ công khai 24/7, nhiều hình dáng, màu sắc bắt mắt, thu hút giới trẻ. Nếu cấm phải làm triệt để và duy trì thường xuyên”, ông Hiếu khuyến nghị.

Trong phiên họp Tổ tại Quốc hội ngày 11/11, ông Hiếu phân tích rõ, thuốc lá nung nóng về bản chất vẫn là thuốc lá sợi, chưa có hãng nào chứng minh ít hại hơn thuốc lá truyền thống. Trong khi đó, thuốc lá điện tử nguy hiểm hơn nhiều vì nguyên lý là dung dịch, không thể kiểm soát thành phần, có thể thêm các chất gây nghiện hoặc ma túy dạng lỏng, đặc biệt thu hút giới trẻ nhờ thiết kế bắt mắt.

Ông Hiếu kiến nghị, chúng ta phải cấm theo tinh thần Nghị quyết, có cơ chế rà soát, không cho phép sản phẩm này bán công khai và xử phạt nghiêm khi sử dụng. Cần coi đây là sản phẩm tiềm ẩn nguy cơ ma túy.

Ông Lê Hoàng Anh bổ sung thêm, các nghiên cứu khoa học cho thấy thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng chứa nicotine gây nghiện mạnh, tạo ra các chất độc hại mới, gây tổn thương phổi và làm quá tải hệ thống y tế. Các thiết bị này cũng bị tội phạm ma túy sử dụng để buôn bán, ngụy trang ma túy và chất gây nghiện, đưa vào trường học, nơi công cộng, khó kiểm soát.

Đại biểu cảnh báo, đây là vấn đề sống còn với an ninh học đường, an ninh trật tự xã hội và sự tồn vong của quốc gia. Nếu không cấm, chúng ta gián tiếp cung cấp vỏ bọc cho tội phạm ma túy nhắm vào giới trẻ.

Hiện các quốc gia trong khu vực ASEAN như Thái Lan, Singapore, và cả Nga đều nhận ra nguy cơ và đã cấm. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết ngành công nghiệp thuốc lá bán hàng nghìn tỷ điếu mỗi năm.

Ngoài thuốc lá điếu truyền thống, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và túi nicotine được quảng bá là “sản phẩm giảm hại”, gây hiểu nhầm rằng không có hại hoặc không gây nghiện, đặc biệt đối với giới trẻ.

Đại biểu Lê Hoàng Anh kiến nghị Luật Đầu tư (sửa đổi) cần quy định cấm tuyệt đối đầu tư, kinh doanh thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phòng chống tội phạm ma túy.