Ong Takao Nozaki, Trưởng Nhóm công tác ngân hàng tại Diễn đàn.

Phát biểu tại Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam thường niên (VBF) năm 2025 diễn ra chiều nay 10/11, ông Takao Nozaki, trưởng nhóm công tác ngân hàng đánh giá cao những kết quả ấn tượng trong công tác lãnh đạo, điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng.

Đặc biệt, theo Nhóm công tác, trong lĩnh vực ngân hàng thời gian qua, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh, và thích ứng linh hoạt với những biến động của thị trường. Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã thể hiện vai trò tiên phong trong thúc đẩy chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

Bên cạnh đó, Nhóm Công tác Ngân hàng cũng đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy tài chính xanh và chuyển đổi số trong ngành ngân hàng.

Về chính sách và khung pháp lý, sau Quyết định 21/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh được ban hành vào tháng 7/2025. Nhóm công tác đề nghị, các cơ quan quản lý nên sớm ban hành hướng dẫn mang tính định lượng để thực hiện quy định tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh, giúp các ngân hàng dễ dàng phân loại, sàng lọc và lập báo cáo về tín dụng xanh.

“Khung pháp lý hoàn thiện cũng giúp các quỹ đầu tư và tổ chức tài chính quốc tế thuận lợi hơn trong việc giải ngân vốn hỗ trợ cho tài chính xanh thông qua hệ thống ngân hàng. Việt Nam cần xây dựng các lộ trình chuyển đổi xanh rõ ràng, phù hợp với từng ngành nghề và địa phương đi cùng với các chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp đặc biệt các doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, công nghệ sạch và sản xuất tuần hoàn”, ông Takao Nozaki kiến nghị.

Theo Nhóm công tác, các khung chính sách khuyến khích các ngân hàng có chương trình tài chính xanh hỗ trợ các doanh nghiệp chuyển đổi xanh cũng cần được xây dựng rõ ràng, cụ thể.

Ngoài vấn đề pháp lý, Nhóm Công tác ngân hàng cũng kiến nghị đầu tư mạnh hơn cho hạ tầng số và đổi mới sáng tạo.

Việc đầu tư vào hạ tầng số để đảm bảo dữ liệu quốc gia minh bạch, giúp xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông về doanh nghiệp và các dự án triển khai sẽ là tiền đề quan trọng cho việc đánh giá các dự án xanh, phục vụ thúc đẩy tài chính xanh.

Thúc đẩy nhanh chóng việc ứng dụng công nghệ triển khai AI, big data và blockchain để đo lường hiệu quả mức độ phát thải của mỗi doanh nghiệp, xây dựng cơ sở dữ liệu theo địa phương, xác minh tác động môi trường theo ngành nghề sẽ tạo tiền đề cho sự phát triển của thị trường carbon và tạo cơ sở cho các sản phẩm tài chính carbon và các sản phẩm tài chính tiên tiến như trái phiếu xanh quốc gia được hình thành và phát triển.

Ngoài ra, việc phát triển các giải pháp hạ tầng  thông minh như lưới điện thông minh, hệ thống giám sát môi trường bằng IoT, và nền tảng quản lý năng lượng số là rất cần thiết. Điều này sẽ giúp hỗ trợ kiểm soát, điều động điện năng, tiến tới chuyển đổi xanh nhanh nhất từ hạ tầng điện quốc gia, hỗ trợ doanh nghiệp đồng hành sử dụng năng lượng xanh phục vụ sản xuất kinh doanh.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong quá trình chuyển đổi số, cũng như khuyến khích các startup công nghệ xanh, các doanh nghiệp thúc đẩy kinh tế tầm thấp thông qua các chương trình ươm tạo và quỹ đầu tư mạo hiểm.

“Thêm nữa, chúng tôi cũng đề xuất tăng cường năng lực thanh tra, giám sát trong lĩnh vực Fintech, thúc đẩy áp dụng các tiêu chuẩn, thông lệ quốc tế trong các văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin đảm bảo an toàn, bảo mật cho toàn hệ thống doanh nghiệp và ngân hàng tài chính”, Nhóm Công tác đề nghị.

Để huy động vốn quốc tế, Nhóm Công tác khuyến nghị Việt Nam cần chủ động hơn nữa thúc đẩy các mô hình hợp tác công - tư trong các dự án xanh như giao thông bền vững, đô thị thông minh và năng lượng sạch. Việc thành lập các dự án có nguồn hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế sẽ giúp huy động nguồn lực hiệu quả hơn.

Ngoài ra, theo các nhà đầu tư, một trong những trở ngại lớn nhất của chuyển đổi xanh trong thời đại mới là sự phát triển không tương xứng của nguồn nhân lực. Các doanh nghiệp cũng như các ngân hàng Việt Nam vẫn đang đối mặt với việc thiếu các chuyên gia, nhân sự trình độ cao có thể bắt kịp công cuộc chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số.

Do đó, Việt Nam cần đầu tư và mở rộng hơn nữa các chương trình đào tạo kỹ năng xanh và kỹ năng số cho lực lượng lao động, thậm chí cân nhắc bổ sung vào chương trình đào tạo tại trường học như một môn học bắt buộc.