Thực tế ghi nhận số ca mắc các bệnh tai mũi họng có xu hướng tăng, trong đó không ít trường hợp phát hiện muộn, đã xuất hiện biến chứng.

Thói quen sử dụng điều hòa thiếu hợp lý, lạm dụng nước lạnh trong thời tiết nắng nóng khiến cơ thể dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, ăn uống kém, suy giảm sức đề kháng. Khi khả năng bù nước, điện giải và năng lượng không đáp ứng đủ nhu cầu, nguy cơ mắc các bệnh hô hấp càng tăng.

Số ca mắc các bệnh tai mũi họng có xu hướng tăng, trong đó không ít trường hợp phát hiện muộn, đã xuất hiện biến chứng.

PGS-TS.Nguyễn Thị Hoài An, Giám đốc chuyên môn Bệnh viện An Việt cho biết, số bệnh nhân đến kiểm tra các bệnh lý tai mũi họng tăng rõ trong giai đoạn nắng nóng. Đáng chú ý, nhiều trường hợp chỉ đến khám khi bệnh đã tiến triển nặng do không nhận diện sớm các dấu hiệu ban đầu.

Trong các bệnh thường gặp, viêm mũi dị ứng chiếm tỷ lệ cao với biểu hiện nghẹt mũi, chảy nước mũi, chảy nước mắt. Dù gây khó chịu kéo dài, nhiều người vẫn tự ý mua thuốc điều trị theo hướng bệnh hô hấp thông thường. Cách xử lý này tiềm ẩn rủi ro do phác đồ điều trị viêm mũi dị ứng không sử dụng kháng sinh như nhiều người lầm tưởng.

Viêm họng cũng phổ biến trong mùa hè, với triệu chứng đau họng khi nuốt, khàn tiếng, ho do kích ứng đường hô hấp, đôi khi kèm sổ mũi. Nguyên nhân có thể do vi khuẩn hoặc virus. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển nặng và gây biến chứng liên quan đến tim.

Bên cạnh đó, viêm amidan và viêm VA thường xuất hiện ở trẻ nhỏ trong giai đoạn này. Các bệnh lý này không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt mà còn tiềm ẩn nhiều biến chứng. Viêm amidan có thể kéo theo viêm tai giữa, viêm xoang, viêm phế quản hoặc nhiễm khuẩn huyết. Viêm VA kéo dài dễ gây phì đại, dẫn đến viêm tai giữa, viêm thanh quản, viêm phế quản hoặc rối loạn tiêu hóa.

Viêm xoang cũng là bệnh thường gặp với biểu hiện đau vùng trán, hai bên mũi, hàm trên hoặc giữa hai mắt, kèm chảy nước mũi, nghẹt mũi, ho, sốt, đau tai, đau răng, sưng mặt và hôi miệng. Nếu không được điều trị sớm, bệnh có thể chuyển sang mạn tính và gây biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng ổ mắt, áp xe não hoặc viêm màng não.

Để phòng ngừa bệnh hô hấp trong mùa nắng nóng, chuyên gia khuyến cáo cần duy trì lối sống khoa học, tăng cường vận động phù hợp và bảo đảm chế độ dinh dưỡng đầy đủ. Môi trường sống cần được giữ sạch, hạn chế tiếp xúc với khói thuốc, bụi mịn và các yếu tố dễ gây kích ứng như phấn hoa hay lông động vật. Trẻ em cần được tiêm chủng đầy đủ theo khuyến cáo.

Cùng với đó, cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt như sử dụng điều hòa hợp lý, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột, không tắm ngay sau khi đi ngoài trời nắng, hạn chế sử dụng nước quá lạnh. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường về hô hấp, cần theo dõi sát và thăm khám kịp thời để được chẩn đoán, điều trị đúng, giảm nguy cơ biến chứng.

Hiện thời tiết nắng nóng đang diễn ra tại nhiều địa phương trên cả nước; sắp tới sẽ là những đợt nắng nóng cao điểm, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, ngoài vấn đề hô hấp còn là nguy cơ gia tăng số ca đột quỵ. Trong những ngày này, các thói quen như tắm ngay sau khi đi nắng, nằm điều hòa quá lạnh… nếu không đúng cách có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Tại Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, các bác sỹ đã tiếp nhận không ít trường hợp nhập viện trong tình trạng nguy kịch do tắm ngay sau khi hoạt động ngoài trời nắng.

Theo bác sỹ Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, nắng nóng cực đoan là mối nguy hiểm đặc biệt đối với nhóm người dễ tổn thương như người cao tuổi, người có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp, tiểu đường và đặc biệt là những người từng có tiền sử đột quỵ.

Theo bác sỹ Nguyễn Tiến Dũng, có hai cơ chế chính khiến cơ thể dễ “gục ngã” khi thay đổi nhiệt độ đột ngột. Thứ nhất là tình trạng huyết áp tăng vọt do “phản xạ sốc lạnh”.

Khi cơ thể đang ở nhiệt độ cao, mạch máu ngoại vi giãn ra để thải nhiệt; nếu tiếp xúc đột ngột với nước lạnh sẽ kích thích hệ thần kinh giao cảm, khiến mạch máu co lại tức thì. Điều này làm tăng áp lực lên thành mạch, khiến huyết áp tăng cao đột ngột, có thể dẫn tới chảy máu não hoặc nhồi máu não.

Thứ hai là tình trạng máu cô đặc và dễ hình thành cục máu đông do mất nước. Nắng nóng khiến cơ thể mất nước và điện giải nhanh qua mồ hôi, làm tăng độ nhớt của máu và giảm thể tích tuần hoàn. Khi máu trở nên “đặc” và lưu thông chậm, kết hợp với nhịp tim thay đổi, các cục máu đông rất dễ hình thành và gây tắc mạch não.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần nhận diện sớm dấu hiệu “vàng” (FAST) của đột quỵ để xử trí kịp thời. Cụ thể, nếu xuất hiện các triệu chứng như méo miệng, yếu hoặc liệt một bên tay/chân, nói ngọng, nói khó hoặc không hiểu lời người khác, cần gọi cấp cứu 115 ngay lập tức vì mỗi phút trôi qua sẽ có hàng triệu tế bào não bị tổn thương không thể phục hồi.

Bên cạnh đó, cần cảnh giác với các dấu hiệu sốc nhiệt như thân nhiệt tăng trên 40 độ C, da nóng khô, lú lẫn, mất phương hướng hoặc co giật.

Để phòng tránh nguy cơ đột quỵ trong những ngày nắng nóng, bác sỹ Nguyễn Tiến Dũng khuyến cáo người dân tuân thủ các nguyên tắc an toàn. Sau khi đi ngoài trời nắng về, cần nghỉ khoảng 20-30 phút ở nơi thoáng mát để cơ thể hạ nhiệt tự nhiên, không tắm ngay.

Khi tắm, nên làm quen dần với nước bằng cách lau người bằng khăn ẩm hoặc rửa chân tay trước. Đồng thời, cần uống đủ nước, ưu tiên nước lọc hoặc nước điện giải, hạn chế rượu bia và cà phê.

Người dân cũng nên hạn chế ra ngoài vào khung giờ nắng nóng cao điểm từ 10h đến 16h. Đối với người có bệnh nền, cần theo dõi huyết áp, tuân thủ điều trị và sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sỹ để kiểm soát tốt các chỉ số trong những ngày nắng nóng.

“Đột quỵ không chừa một ai, kể cả người trẻ nếu chủ quan với thói quen sinh hoạt. Hãy để kỳ nghỉ lễ là thời gian tái tạo năng lượng, không phải đối mặt với những biến cố sức khỏe đáng tiếc”, bác sỹ Nguyễn Tiến Dũng nhấn mạnh.