Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn làm việc với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội

Kỳ vọng Quốc hội tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn

Tuần qua, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn liên tục chủ trì các cuộc làm việc với các cơ quan của Quốc hội, trong đó có Ủy ban Pháp luật và Tư pháp.

Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy trong hoạt động lập pháp, góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về thể chế, tạo cơ sở pháp lý thuận lợi cho thực hiện mục tiêu tăng trưởng “hai con số”, là thông điệp được nêu trong phần phương hướng hoạt động của Ủy ban này.

Nêu rõ nhiệm vụ của Ủy ban trong năm 2026 và cả nhiệm kỳ khóa XVI sẽ nặng hơn, phức tạp hơn, yêu cầu cao hơn, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh: “Ủy ban Pháp luật và Tư pháp phải là cơ quan đi đầu trong tư duy pháp quyền, chuẩn mực về kỹ thuật lập pháp, sắc bén trong thẩm tra chính sách, quyết liệt trong giám sát thực thi, chủ động trong kiến tạo thể chế phát triển”.

Về các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển, từ làm luật để quản lý sang làm luật phục vụ phát triển đất nước, tạo niềm tin cho người dân, doanh nghiệp và bảo đảm bộ máy vận hành hiệu quả.

Theo Chủ tịch Quốc hội, nếu không tháo gỡ được điểm nghẽn thể chế, thì đất nước không thể đạt tăng trưởng 2 con số, không thể hoàn thành các chỉ tiêu phát triển và tăng thu ngân sách như vừa qua.

Ông nhấn mạnh: “Người dân và doanh nghiệp đang kỳ vọng Quốc hội tiếp tục tháo gỡ thể chế, xử lý các điểm nghẽn phát triển. Thời gian qua, công tác này đã có nhiều chuyển biến, nhưng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Vì vậy, cần tiếp tục rà soát, xác định rõ vướng mắc ở đâu, vướng như thế nào để kịp thời tháo gỡ. Luật do Quốc hội ban hành thì việc sửa đổi, hoàn thiện để khơi thông nguồn lực cũng do Quốc hội”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Đặt chất lượng chính sách lên hàng đầu

Trong công tác lập pháp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu đặt chất lượng chính sách lên hàng đầu. Làm luật phải từ sớm, từ xa, kiểm soát chặt hồ sơ, đánh giá tác động, tính khả thi, tính thống nhất. Tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động lập pháp, không để chính sách chưa chín, hồ sơ chưa kỹ, đánh giá tác động chưa đầy đủ mà vẫn trình.

Làm việc với Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, Ủy ban phải giúp Quốc hội thiết kế các cơ chế đủ an toàn để phát triển, đủ linh hoạt để khơi thông nguồn lực, đủ minh bạch để kiểm soát rủi ro, đủ trách nhiệm để tránh thất thoát, lãng phí.

Thông điệp được Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh là: “Kỷ luật tài chính phải nghiêm, nhưng chính sách phát triển phải mở; quản lý phải chặt, nhưng không được làm nghẽn nguồn lực; ổn định vĩ mô phải vững, nhưng không được bỏ lỡ cơ hội tăng trưởng”.

Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội “đặt hàng” Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội là, từ nay đến cuối năm, tập trung tham mưu chính sách thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Báo cáo cần “nói có sách, mách có chứng”, chỉ rõ trách nhiệm cụ thể của từng bộ, ngành, địa phương và trách nhiệm của Quốc hội.

Được biết, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đang trong quá trình hoàn thiện báo cáo về nội dung này.

Trực tiếp tạo điểm tựa pháp lý cho mục tiêu tăng trưởng GDP

Ngay từ Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội nhiệm kỳ mới, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã gửi văn bản xin ý kiến các vị đại biểu về Kế hoạch triển khai Kết luận của Bộ Chính trị về Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Trao đổi với phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư,  ông Hoàng Minh Hiếu, Ủy viên chuyên trách của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho biết, trong số các định hướng được đề ra, có những nội dung trực tiếp tạo điểm tựa pháp lý cho mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030 theo Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng.

Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI đặt ra mục tiêu xuyên suốt là tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý để khơi thông, giải phóng và phát huy hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển; kiến tạo, thúc đẩy sự phát triển, tạo dư địa cho khuyến khích đổi mới sáng tạo, tương thích với sự phát triển của khoa học, công nghệ và hội nhập quốc tế; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, thúc đẩy quản lý, quản trị hành chính hiện đại, hiệu quả; bảo vệ và bảo đảm hài hòa lợi ích hợp pháp của các chủ thể có liên quan trong các quan hệ xã hội

Trong đó, tư duy xây dựng pháp luật được đổi mới mạnh mẽ theo hướng kiến tạo phát triển, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Đề án cũng yêu cầu từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, triệt để cắt giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với hậu kiểm và kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Đặc biệt, đối với các lĩnh vực công nghệ cao và đổi mới sáng tạo, cần khuyến khích áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát để pháp luật không bị tụt hậu trước thực tiễn.

Cụ thể, ông Hiếu cho hay, Đề án đề cập 9 định hướng cụ thể trong từng lĩnh vực pháp luật, trong đó có thể nhận thấy rõ trọng tâm của nhiệm kỳ tập trung vào những lĩnh vực then chốt, làm điểm tựa cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong giai đoạn 2026 - 2031. Chẳng hạn, đối với nhóm lĩnh vực xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính, có đến 42 trong tổng số 193 nhiệm vụ lập pháp, là một trong những nhóm nhiệm vụ có số lượng lớn nhất.

Trong đó có những nội dung rất quan trọng như nhóm luật liên quan đến bất động sản gồm Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản; nhóm luật liên quan đến đầu tư và kinh doanh như Luật Doanh nghiệp, Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh…, với mục tiêu là cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, công khai, minh bạch, ổn định, giải phóng sức sản xuất và tạo động lực mới cho phát triển.

Đối với nhóm nhiệm vụ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, có điểm đáng chú ý là dù chỉ với 14 nhiệm vụ lập pháp, nhưng trong đó có những dự án luật rất mới, rất đáng chú ý như nghiên cứu, xây dựng dự án luật về vũ trụ quốc gia, luật về viễn thám… Đây là một bước để  triển khai, cụ thể hóa các nội dung liên quan đến việc phát triển các nhóm công nghệ chiến lược, nhằm hình thành khung pháp lý vượt trội, đột phá để thúc đẩy các ngành công nghiệp mới, tạo động lực tăng trưởng mới trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 con số.

“Nhìn tổng thể, Đề án định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI không chỉ là danh mục các đạo luật, mà là bản thiết kế lập pháp để biến thể chế trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia”, ông Hiếu khái quát.