Vừa qua, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC tiếp nhận anh T.V.S, 45 tuổi, đến khám do tê bì nửa mặt trái. Theo chia sẻ của bệnh nhân, các triệu chứng xuất hiện đột ngột khiến sinh hoạt hằng ngày gặp nhiều khó khăn.

Phim chụp của bệnh nhân bị tổn thương.

Qua thăm khám lâm sàng, bác sỹ ghi nhận bệnh nhân có biểu hiện liệt dây thần kinh mặt bên trái với các dấu hiệu như méo miệng, mờ nếp nhăn vùng má, khó nhắm kín mắt và cảm giác tê bì nửa mặt. Khi được yêu cầu nhắm chặt hai mắt, lông mi bên mặt yếu lộ ra rõ hơn, đây là dấu hiệu điển hình của liệt dây thần kinh mặt ngoại biên.

Kết quả chụp cộng hưởng từ sọ não cho thấy hình ảnh thoái hóa myelin chất trắng dưới vỏ bán cầu đại não hai bên, thuộc phân loại Fazekas độ một, không ghi nhận tổn thương cấp tính nội sọ. Dựa trên các kết quả thăm khám và cận lâm sàng, bệnh nhân được chẩn đoán liệt dây thần kinh số VII ngoại biên trái vô căn.

Sau khi được tư vấn, anh S. được chỉ định điều trị ngoại trú bằng thuốc, kết hợp hướng dẫn tập luyện các bài tập cơ vùng mặt, chăm sóc mắt và phối hợp châm cứu sau một tuần.

Theo Ths.Bùi Thị Thanh, chuyên khoa Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC, liệt dây thần kinh số VII ngoại biên là bệnh khá phổ biến trong thực hành lâm sàng, chiếm khoảng 2,95 phần trăm các bệnh lý thần kinh, với tỷ lệ mắc 23/10.000 người mỗi năm. Bệnh thường gặp vào mùa Đông Xuân và có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi.

Nguyên nhân gây bệnh khá đa dạng, bao gồm nhiễm lạnh, nhiễm trùng, chấn thương, khối u hoặc các rối loạn liên quan đến xương đá. Trong đó, yếu tố nhiễm lạnh chiếm tỷ lệ cao nhất, khoảng 80%.

Dây thần kinh số VII đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng như cảm giác, vị giác và vận động các cơ vùng mặt. Khi bị liệt, người bệnh có thể gặp các biểu hiện như khô mắt do giảm tiết nước mắt, mi mắt không nhắm kín, một bên miệng khó cử động khi cười, ăn nhai dễ bị đọng thức ăn, miệng lệch về bên lành, đau vùng góc hàm, thái dương hoặc tai, thay đổi vị giác và nhạy cảm hơn với âm thanh.

Trong trường hợp liệt dây thần kinh số VII do virus Varicella zoster, bệnh nhân có thể kèm theo đau tai dữ dội, sốt và xuất hiện mụn nước ở vành tai hoặc ống tai.

Nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là các biến chứng về mắt như viêm kết mạc, viêm giác mạc, khô mắt kéo dài do không nhắm kín mắt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực. Một số bệnh nhân còn gặp tình trạng co thắt cơ vòng mi hoặc hội chứng nước mắt cá sấu với biểu hiện chảy nước mắt không kiểm soát.

Ngoài ra, co thắt nửa mặt sau liệt mặt cũng là biến chứng thường gặp ở những trường hợp liệt nặng. Khi dây thần kinh bị tổn thương nghiêm trọng và tái phân bố không phù hợp, người bệnh không chỉ chịu đau đớn mà còn bị ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày.

Để phòng ngừa bệnh, bác sỹ khuyến cáo người dân cần giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng đầu, mặt và cổ khi đi ra ngoài trời lạnh hoặc vào sáng sớm, đêm khuya. Cần tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột, không tắm nước lạnh quá muộn và không để quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp vào mặt khi ngủ.

Bên cạnh đó, việc nâng cao sức đề kháng thông qua chế độ dinh dưỡng hợp lý, hạn chế rượu bia trong mùa lạnh cũng đóng vai trò quan trọng. Người dân nên chủ động tiêm vắc-xin phòng virus Varicella zoster để giảm nguy cơ mắc bệnh.

Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như méo mặt, tê bì mặt hoặc khó nhắm mắt, người bệnh cần đi khám sớm tại các cơ sở y tế có chuyên khoa Thần kinh để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng đáng tiếc có thể xảy ra.