Đây là một trong 3 thông tư hướng dẫn cho Nghị định 60, cũng là thông tư quan trọng nhất liên quan đến nới room được Ủy ban Chứng khoán công bố, hai thông tư còn lại hướng dẫn về thủ tục phát hành và niêm yết. Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/10/2015.

Tuy vậy, thông tư 22 trang này chỉ quy định chi tiết trình tự thủ tục, hồ sơ hướng dẫn nhà đầu tư nước ngoài đăng ký mã số giao dịch chứng khoán trực tuyến. Thông tư ban hành nhằm đơn giản hóa các thủ tục tham gia thị trường của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam, cụ thể: tiết giảm tối đa các đầu tài liệu; bãi bỏ việc phải hợp pháp lãnh sự đối với các hồ sơ; tài liệu bằng tiếng Anh không cần dịch sang tiếng Việt.

Không như mong đợi của thị trường chứng khoán, thông tư chưa thể giúp doanh nghiệp bắt tay vào việc thực hiện nâng sở hữu nước ngoài tại doanh nghiệp. Vì để thực hiện, doanh nghiệp không biết nới room đến mức nào, vẫn chờ tham chiếu thêm danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện sắp ban hành.

Theo Nghị định 60, nhà đầu tư ngoại không bị hạn chế tỷ lệ sở hữu tại công ty đại chúng Việt Nam, nếu doanh nghiệp này không hoạt động trong các ngành nghề có quy định về sở hữu hoặc điều lệ công ty có quy định khác.

Cũng theo nghị định, các trường hợp bị hạn chế tỷ lệ sở hữu là công ty kinh doanh trong các lĩnh vực có giới hạn về tỷ lệ sở hữu theo các điều ước quốc tế hoặc pháp luật về đầu tư, luật chuyên ngành. Đối với những ngành có điều kiện với nhà đầu tư nước ngoài, nhưng không quy định về sở hữu thì giới hạn là 49%.

Trường hợp công ty đại chúng hoạt động đa ngành, có quy định khác nhau về tỷ lệ sở hữu nước ngoài, room nước ngoài sẽ không được vượt quá mức thấp nhất trong các ngành, trừ trường hợp điều ước quốc tế có quy định khác. Các tỷ lệ này cũng áp dụng với doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hoá, nếu các quy định về cổ phần hoá không nêu rõ tỷ lệ sở hữu nước ngoài.

Hiện tại, với những quy định trên, danh mục điều kiện đầu tư áp dụng đối với nhà đầu tư nước ngoài - đang được Bộ Kế hoạch Đầu tư chủ trì soạn thảo lại đang là điều đáng chờ đợi nhất. Hiện Chính phủ đã yêu cầu Bộ Kế hoạch đầu tư soạn thảo và ban hành trong tháng 8 để kịp đi cùng với quy định nới room.

Thông tư mới này trong thời điểm hiện tại có ý nghĩa nhất với công ty chứng khoán có nhu cầu nới room. Vì với riêng ngành này không cần chờ quy định của Bộ Kế hoạch Đầu tư. Hiện tại thông tư đã quy định rõ trình tự và các thủ tục cần thiết cho đối tượng này để tiến hành thực hiện thủ tục nới room nếu có nhu cầu. Mức nới room bao nhiêu vẫn do đại hội đồng cổ đông quyết định.

Thông tư cũng quy định rõ Tổ chức nước ngoài đáp ứng điều kiện quy định tại khoản 21 và khoản 24 Điều 1 Nghị định số 60/2015/NĐ-CP được sở hữu từ 51% trở lên vốn điều lệ của tổ chức kinh doanh chứng khoán. Mỗi nhà đầu tư nước ngoài là cá nhân, tổ chức khác chỉ được sở hữu dưới 51% vốn điều lệ của tổ chức kinh doanh chứng khoán.

Trong các công ty chứng khoán có nhu cầu nới room thì Công ty Chứng khoán TPHCM (HSC) có thể sẽ là công ty đầu tiên thực hiện. Vì theo Nghị quyết Hội đồng quản trị ngày 18-8 của công ty này thì Hội đồng quản trị HSC sẽ triển khai thực hiện các thủ tục pháp lý theo quy định hiện hành để tăng tối đa (100%) tỷ lệ sở hữu nước ngoài khi các thông tư hướng dẫn được ban hành.

Về việc Thông tư 123/2015/TT-BTC được ban hành, Phó Chủ tịch Ủy ban chứng khoán Nhà nước Nguyễn Thành Long đánh giá: “Bước cải cách này không chỉ góp phần cải thiện khả năng cạnh tranh của TTCK Việt Nam so với các thị trường lân cận trong việc thuận lợi hóa tối đa cho nhà đầu tư nước ngoài tham gia thị trường, mà còn cùng với quy định về nâng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư  nước ngoài tại Nghị định 60/2015 có hiệu lực từ ngày 1/9 tới, sẽ góp phần thu hút tốt hơn dòng vốn đầu tư nước ngoài tham gia TTCK Việt Nam...”.