Nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng 

UBND TP.HCM vừa ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa giai đoạn 2026 - 2030 với hàng loạt mục tiêu quan trọng như: đấu đạt tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bình quân giai đoạn 2026 – 2030 đạt 10–11%/năm; tốc độ tăng trưởng kim ngạch nhập khẩu bình quân đạt 9–10%/năm; bảo đảm kiểm soát nhập siêu, hướng tới cán cân thương mại thặng dư bền vững, phục vụ hiệu quả cho các ngành sản xuất mũi nhọn và xuất khẩu.

Cơ cấu hàng xuất khẩu để nhóm công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm trên 90%1 vào năm 2030, trong đó tập trung vào các mặt hàng có hàm lượng công nghệ trung bình và cao đạt khoảng 70% vào năm 2030.

Tăng tỉ trọng thị trường xuất khẩu vào năm 2030 khu vực Châu Âu lên 17-18%, khu vực Châu Mỹ lên 30%, khu vực Châu Á khoảng 50% , các thị trường FTA trên 75%2 và giảm tỉ trọng thị trường nhập khẩu từ khu vực Châu Á xuống khoảng 75% vào năm 2030. 

Đồng thời tỷ lệ xuất khẩu trực tiếp qua cảng biển, cảng hàng không, ga đường sắt và ICD thuộc Thành phố đạt trên 80% khi các dự án hạ tầng kết nối liên vùng (cụm cảng Cái Mép – Thị Vải, sân bay Long Thành, các tuyến vành đai/cao tốc liên kết) đạt mốc vận hành theo kế hoạch.

TP.HCM sẽ ưu tiên phát triển ngành hàng công nghiệp có hàm lượng công nghệ cao

Đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng doanh thu dịch vụ logistics của doanh nghiệp Thành phố đạt 13%-16%/năm và tỷ trọng đóng góp của ngành dịch vụ logistics vào GRDP đạt 8-10%/năm. Phấn đấu giảm chi phí logistics so với GRDP của Thành phố xuống mức 11%-14%.

Giảm thời gian giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực xuất nhập khẩu để mức độ hài lòng của doanh nghiệp đối với thực hiện thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan đạt 95% trở lên.

Nhóm ngành hàng xuất khẩu nào được định hướng phát triển?

Theo Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa giai đoạn 2026 - 2030 của TP.HCM thì với nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo, Thành phố sẽ có nhiều giải pháp để gia tăng giá trị trong nước trong hàng hóa xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu, phụ tùng, linh kiện nhập khẩu; tăng tỷ trọng hàng công nghiệp chế tạo công nghệ trung bình và công nghệ cao; nâng nhanh tỷ trọng các sản phẩm xuất khẩu có hàm lượng công nghệ, hàm lượng đổi mới sáng tạo cao.

Định hướng mặt hàng xuất khẩu đối với sản phẩm công nghiệp gồm: máy vi tính, sản phẩm và linh kiện điện tử; sản phẩm, linh kiện bán dẫn và vi mạch; thiết bị, giải pháp năng lượng tái tạo; máy móc, thiết bị, dụng cụ; sản phẩm gỗ; dệt may; da giày; thép; cấu kiện kim loại; chất dẻo và các sản phẩm hóa dầu, các sản phẩm giá trị gia tăng cao.

Đối với nhóm hàng nông, lâm, thủy sản, sẽ tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu, có giá trị kinh tế cao; nâng cao khả năng đáp ứng các quy định, tiêu chuẩn chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội, môi trường; chủ động thích ứng và vượt qua các rào cản thương mại, các biện pháp phòng vệ thương mại ở thị trường nước ngoài.

Định hướng mặt hàng xuất khẩu đối với sản phẩm nông nghiệp gồm: Điều, cao su, hồ tiêu, cà phê, ca cao, chè, gạo, thủy hải sản, cá cảnh, thực phẩm chế biến, thực phẩm Halal, sản phẩm chế biến từ nông nghiệp.

Thí điểm Drone giao hàng tại TP.HCM

Các mặt hàng thâm dụng tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường sẽ không được khuyến khích phát triển bắt đầu từ nay.

Chiều ngược lại, TP.HCM cũng sẽ tăng tỷ trọng nhập khẩu máy móc, thiết bị hiện đại, dây chuyền sản xuất tiên tiến từ các nước có nền công nghiệp phát triển, nhất là công nghiệp cao, công nghệ nguồn, tiếp thu thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 để tạo tiền đề nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm xuất khẩu và thực hiện chuyển dịch cơ cấu hàng hóa xuất khẩu theo chiều sâu.

Giảm tỷ trọng nhập khẩu từ thị trường công nghệ thấp, trung gian

Về định hướng phát triển thị trường xuất khẩu, nhập khẩu, TP.HCM sẽ  giảm tỷ trọng nhập khẩu từ các thị trường công nghệ thấp, công nghệ trung gian, tăng tỷ trọng nhập khẩu từ các thị trường công nghệ nguồn. 

Thực hiện đa dạng hóa thị trường, tránh phụ thuộc quá mức vào một khu vực thị trường,  hướng đến cán cân thương mại song phương lành mạnh, hợp lý, bảo đảm tăng trưởng bền vững. 

 Khai thác hiệu quả các cơ hội mở cửa thị trường từ các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế trong các Hiệp định thương mại tự do để đẩy mạnh xuất khẩu vào các thị trường lớn như EU, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, ASEAN... 

Củng cố và mở rộng hoạt động xuất khẩu vào các khu vực thị trường chủ lực là Đông Nam Á, Đông Bắc Á (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc), Bắc Mỹ (chủ yếu là Hoa Kỳ). Đồng thời, thúc đẩy các hoạt động xúc tiến thương mại sang các thị trường có sức mua cao như EU, Anh, Úc và khai thác các thị trường tiềm năng như Đông Âu, Nga, Trung Đông, các thị trường Halal và châu Mỹ La tinh, Châu Phi, Trung Á, Ấn Độ, Pakistan, Brazil.

Tái cấu trúc lại toàn bộ ngành hàng 

Để thực hiện cuộc "đại cơ cấu" ngành hàng và thị trường, UBND TP.HCM vừa giao sở ngành liên quan phải tái cấu trúc lại không gian phát triển công nghiệp, xây dựng và triển khai Đề án chuyển đổi, chuyển dịch các khu công nghiệp, khu chế xuất và tái cấu trúc các ngành công nghiệp chủ lực, gắn với phát triển công nghiệp công nghệ cao, các khu công nghiệp sinh thái, khu công nghiệp thế hệ mới, thông minh; Tổ chức rà soát, cập nhật, triển khai các quy hoạch, chương trình phát triển ngành công nghiệp, đặc biệt là các ngành chế biến, chế tạo.

Xây dựng cơ chế thu hút và ưu đãi đầu tư cho các doanh nghiệp sản xuất vật liệu mới, bán dẫn, năng lượng tái tạo, công nghệ cao, lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ.

Ưu tiên thu hút các dự án đầu tư có công nghệ tiên tiến, công nghệ mới, công nghệ cao, công nghệ sạch, quản trị hiện đại, có tác động lan tỏa, khuyến khích dịch chuyển các khâu sản xuất có giá trị gia tăng cao về Thành phố.

TP.HCM sẽ chuyển dịch các khu công nghiệp, khu chế xuất và tái cấu trúc các ngành công nghiệp chủ lực

Tập trung nguồn lực hỗ trợ R&D và chuyển giao công nghệ cho các ngành công nghệ bán dẫn, điện tử, cơ khí tự động hóa để kết nối các doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp nội địa tại các khu công nghiệp nhằm nâng cao hàm lượng công nghệ và giá trị nội địa; từng bước hình thành và phát triển các cụm liên kết ngành, chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu, linh kiện, phụ tùng và dịch vụ hỗ trợ cho xuất khẩu.

Với nông nghiệp phải nhanh chóng cơ cấu lại ngành nông lâm thủy sản theo hướng phát triển kinh tế tuần hoàn, tích hợp đa giá trị. Tiếp tục đẩy mạnh phát triển nông nghiệp sinh thái hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao; hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung quy mô lớn, liên kết chặt chẽ giữa sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Nghiên cứu, đề xuất mô hình phát triển các Trung tâm outlet trên địa bàn TP.HCM gắn với du lịch mua sắm và hoạt động “xuất khẩu tại chỗ”; xây dựng phương án thí điểm hình thành 1 – 2 Trung tâm outlet trong giai đoạn 2026 – 2030, bảo đảm kết nối với các khu thương mại, khu du lịch và hệ thống logistics của Thành phố.

Phối hợp với các Bộ, ngành liên quan để đề xuất, thí điểm các cơ chế, chính sách tài chính hỗ trợ xuất nhập khẩu cho Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) tại Thành phố.

Tăng cường kết nối và tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức tài chính quốc tế và các dịch vụ quản lý rủi ro (tỷ giá, bảo hiểm, tài trợ thương mại) từ IFC tiếp cận và phục vụ hiệu quả cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.