UBND TP.HCM vừa chấp thuận chủ trương nghiên cứu, xây dựng Đề án thành lập doanh nghiệp đường sắt địa phương do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, theo đề xuất của Sở Xây dựng. 

Việc nghiên cứu đề án nhằm triển khai cơ chế, chính sách tại khoản 4 Điều 17 Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16. Quy định này cho phép UBND Thành phố quyết định thành lập doanh nghiệp sau khi HĐND Thành phố thông qua chủ trương.

Vì vậy, Thành phố giao Ban Quản lý Đường sắt đô thị (MAUR) chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan xây dựng đề án, đánh giá toàn diện sự cần thiết, tính khả thi, hiệu quả và thời điểm thành lập doanh nghiệp trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

UBND Thành phố lưu ý, Đề án phải làm rõ mô hình tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu quản lý, nhân sự, vốn, tài sản và cơ chế quản trị.

Tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) - Ảnh: Lê Toàn

Trong đó, Thành phố yêu cầu phân định cụ thể nhiệm vụ giữa doanh nghiệp dự kiến thành lập với các cơ quan quản lý nhà nước và đơn vị hiện hữu, tránh chồng chéo trong quá trình hoạt động.

Ngoài ra, Đề án cần nghiên cứu, đề xuất các hoạt động khai thác thương mại và hoạt động khác dự kiến giao doanh nghiệp thực hiện; xác định cụ thể các nhiệm vụ quản lý nhà nước có thể giao doanh nghiệp theo quy định pháp luật.

Sau khi hoàn thành, Đề án được tổng hợp, báo cáo UBND Thành phố xem xét kết quả nghiên cứu và phương án đề xuất. Trường hợp đủ cơ sở xác định việc thành lập doanh nghiệp là cần thiết, khả thi, hiệu quả và có thời điểm triển khai phù hợp, Ban Quản lý Đường sắt đô thị tham mưu thực hiện trình tự trình HĐND Thành phố quyết định chủ trương thành lập; sau đó triển khai các thủ tục thành lập doanh nghiệp theo đúng quy định.

Tại Nghị quyết 09-NQ/TW, Bộ Chính trị yêu cầu, đến năm 2030, TP.HCM phải hoàn thành 6 tuyến metro với chiều dài khoảng 200 km. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thành phố đã ban hành chương trình hành động và đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành 6 tuyến gồm Bến Thành - Cần Giờ; Bến Thành - Tham Lương; Bến Thành - Thủ Thiêm; Thủ Thiêm - Long Thành; sân bay Tân Sơn Nhất - Phú Hữu; Bình Dương - Suối Tiên.

Hiện nay, TP.HCM đang thi công các tuyến metro gồm: Bến Thành - Tham Lương dài 11,3 km; Bến Thành - Thủ Thiêm dài 6,2 km; Bến Thành - Cần Giờ dài 54 km.

Theo kế hoạch trong quý IV/2026 Thành phố sẽ khởi công thêm các tuyến Thủ Thiêm - Long Thành; Bình Dương - Suối Tiên; Thủ Dầu Một - TP.HCM và tuyến sân bay Tân Sơn Nhất - Phú Hữu.