Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: Duy Linh.

Tiếp tục Kỳ họp thứ 10, sáng 4/10 Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình 3 dự án luật lĩnh vực tài chính, trong đó có Luật Quản lý thuế (sửa đổi).

Lần sửa đổi này, Bộ trưởng cho biết, Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số quy định để đảm bảo rõ ràng, áp dụng pháp luật thống nhất, đảm bảo các quyền của người nộp thuế trong đó, tập trung vào việc hoàn thiện các quy định về quyền và nhiệm vụ của người nộp thuế, cơ quan quản lý thuế trong công tác quản lý thuế; về nguyên tắc quản lý thuế; về bảo mật, công khai thông tin người nộp thuế; về hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý thuế.

Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung quy định để nâng cao hiệu lực, hiệu quả, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong quản lý thuế, tập trung vào việc hoàn thiện các quy định về xây dựng lực lượng quản lý thuế; về đăng ký thuế, mã số thuế; về khai thuế, tính thuế; về xử lý thuế nộp thừa; về xử lý tiền chậm nộp; về hoàn thuế; về miễn, giảm thuế; về khoanh nợ và xóa nợ; về kiểm tra thuế và biện pháp áp dụng trong kiểm tra thuế; về thu thập thông tin và tạm giữ tài liệu liên quan đối với trường hợp có dấu hiệu trốn thuế; về ấn định thuế; về hóa đơn điện tử; chứng từ điện tử.

Điểm mới nữa là sửa đổi, bổ sung quy định tại dự thảo Luật để phân quyền cho Chính phủ tại 32 Điều và phân quyền cho Bộ Tài chính tại 24 Điều theo đúng chủ trương tại Nghị quyết số 66-NQ/TW.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày tờ trình dự án luật. Ảnh: Duy Linh.

Các nội dung sửa đổi, bổ sung tại dự thảo Luật đảm bảo không phát sinh thủ tục hành chính mới, đảm bảo liên thông, toàn trình trên môi trường điện tử, ông Thắng cho hay.

Ngoài ra, so với Luật hiện hành, Dự thảo bổ sung quy định về phân nhóm người nộp thuế; bổ sung nguyên tắc cơ quan thuế quản lý theo phân nhóm người nộp thuế.

Bổ sung quy định cơ quan quản lý thuế khi tổ chức thực hiện thu ngân sách nhà nước vượt dự toán Quốc hội quyết định hàng năm thì được bố trí kinh phí để bổ sung thu nhập cho công chức, người lao động không quá 1 lần quỹ tiền lương của công chức, người lao động.

Nội dung mới nữa là quy định hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện kê khai, tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu, thuế suất và phương pháp tính thuế quy định của các luật thuế, được cơ quan thuế hỗ trợ thực hiện khai thuế trên cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế và thông tin do người nộp thuế cung cấp.

Được bổ sung còn có các quy định nguyên tắc hợp tác quốc tế và quản lý thuế quốc tế nhằm đáp ứng yêu cầu hợp tác quốc tế và bảo vệ quyền đánh thuế hợp pháp của Việt Nam. Bổ sung quy định quản lý tuân thủ với chế độ ưu tiên cho người nộp thuế tuân thủ tốt; hệ thống thông tin tích hợp, cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ quan thuế được mua cơ sở dữ liệu thương mại; bảo đảm an toàn thông tin; người nộp thuế không bị xử phạt khi sự cố hệ thống dẫn đến không thực hiện được nghĩa vụ đúng hạn. Quy định giải quyết tranh chấp về thuế có yếu tố nước ngoài cũng được bổ sung ở lần sửa đổi này.

Thẩm tra, về thuế với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, Uỷ ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, trên thực tế, việc kê khai doanh thu theo hoá đơn sẽ cao hơn so với các mức khoán mà các hộ/cá nhân kinh doanh đang áp dụng hiện nay. Theo đó, gánh nặng về thuế (giá trị gia tăng và thu nhập cá nhân) của các hộ kinh doanh sẽ thay đổi đáng kể khi các tỷ lệ thu được giữ nguyên không thay đổi.

Cơ quan thẩm tra đề nghị Cơ quan soạn thảo bổ sung các số liệu đánh giá tác động cụ thể về sự thay đổi trong nghĩa vụ thuế cho các hộ/cá nhân kinh doanh. Trong trường hợp cần thiết (nếu sự thay đổi về doanh thu theo kê khai so với các mức khoán đang thực hiện là quá lớn), đề nghị cân nhắc phương án điều chỉnh lại các mức thuế suất (trong các luật chính sách) để gánh nặng về thuế đối với các đối tượng liên quan không bị ảnh hưởng quá lớn, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW và mục tiêu cải thiện đời sống cho người dân của Đảng và Nhà nước.

Về hoàn thành nghĩa vụ thuế, Dự thảo Luật quy định người nộp thuế chuyển nhượng dự án đầu tư có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ thuế phát sinh... trước khi chuyển nhượng; trường hợp chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế tại thời điểm chuyển nhượng thì tổ chức nhận chuyển nhượng có trách nhiệm kế thừa toàn bộ nghĩa vụ thuế liên quan...

Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nêu rõ, quy định này của dự thảo Luật dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau, không phù hợp và bảo đảm thống nhất với các quy định hiện hành trong các Luật thuế và văn bản pháp luật chuyên ngành liên quan (về trách nhiệm nộp thuế, thời gian kê khai nộp thuế,...). Vì vậy, đề nghị cân nhắc điều chỉnh lại hoặc bỏ nội dung quy định này để bảo đảm tính khả thi và dễ hiểu, dễ thực hiện. 

Dự án Luật Quản lý thuế (sửa đổi) sẽ được Quốc hội thảo luận tại tổ vào chiều 5/11.