Đại biểu Lê Thị Thanh Lam phát biểu tại tổ.

Tiếp tục Kỳ họp thứ 10, chiều 5/11, các vị đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về Dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi (Dự thảo).

Tán thành sự cần thiết sửa đổi luật, đại biểu Lê Thị Thanh Lam (Cần Thơ) cũng đồng tình với việc bổ sung một số khoản thu nhập vào diện chịu thuế. Việc này, theo đại biểu không chỉ nhằm tăng nguồn thu ngân sách, mà còn hướng tới sự công bằng trong phân phối thu nhập xã hội.

Trong bối cảnh kinh tế số phát triển, xuất hiện nhiều loại giá trị mới như là tài sản ảo hoặc là tín chỉ carbon hay là biển số xe trúng đấu giá…, thì việc đưa các khoản thu nhập này vào diện điều tiết thể hiện nỗ lực của nhà nước trong quản lý minh bạch và thích ứng với xu thế kinh tế hiện đại, bà Lam nhìn nhận.

Lần sửa đổi này, Dự thảo bổ sung quy định thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng vào diện thu nhập chịu thuế với mức thuế suất là 0,1% nhân với giá chuyển nhượng, đồng thời giao Chính phủ quy định ngưỡng giá trị vàng miếng chịu thuế, thời điểm áp dụng thu và điều chỉnh thuế suất đối với chuyển nhượng vàng miếng.

Bà Lam cho rằng, quy định trên hướng tới mục tiêu là kiểm soát đầu cơ, minh bạch hóa thị trường vàng. Tuy nhiên, chính sách này, theo bà, cần được triển khai với sự phân biệt rõ ràng giữa hoạt động đầu cơ và việc tích trữ để tránh không ảnh hưởng đến những người dân mua vàng chỉ nhằm như là hình thức là tiết kiệm.

Tâm lý của đa phần người dân Việt Nam nói chung là khi có tiền thì tiết kiệm mua vàng để dành để tiết kiệm trong sinh hoạt gia đình, chứ không có mục đích đầu cơ, vì thế, cần cân nhắc quy định thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng vào diện chịu thuế.

Theo đại biểu, quy định ngưỡng giá trị vàng miếng chịu thuế chỉ phát huy hiệu quả khi chính sách được triển khai theo lộ trình rõ ràng, minh bạch. Cùng với đó là cần xây dựng cơ chế khai báo và khấu trừ linh hoạt, cho phép các tổ chức kinh doanh vàng hoặc là sàn giao dịch (theo dự kiến tương lai) hoặc là ngân hàng thương mại thực hiện khấu trừ và thủ tục nộp thuế thay cho cái người giao dịch, giúp giảm gánh nặng thủ tục cho cá nhân.

Đồng thời tích hợp khai báo thuế điện tử thông qua hệ thống dữ liệu thuế quốc gia để đồng bộ thông tin, nâng cao khả năng giám sát, tăng tính minh bạch và hiệu quả trong thực thi chính sách.

Đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội) nhìn nhận, vàng vốn là tài sản tích trữ, là của để dành - khi cần thiết thì người ta mới bán đi. Tất nhiên, mức 0,1% thì chưa phải là cao, nhưng vẫn cần xem xét kỹ, đại biểu nêu ý kiến.

Ông Cường phân tích, trên thực tế, khi thị trường vàng sôi động, người dân có xu hướng rút tiền khỏi sản xuất, kinh doanh để mua bán vàng, làm cho giá vàng trong nước tăng mạnh. Đây là một yếu tố gây bất ổn thị trường.

Nguy hiểm hơn là khi giá vàng trong nước cao hơn giá thế giới, thì nhu cầu nhập khẩu vàng sẽ tăng. Mà nhập vàng thì phải dùng ngoại tệ, phải mang USD ra khỏi nước, gây ra thiếu hụt nguồn ngoại tệ trong nước, khiến tỷ giá biến động, rất khó điều hành chính sách tiền tệ. Mà tỷ giá tăng thì ảnh hưởng ngay đến xuất khẩu, đến sản xuất.

"Do đó, tôi cho rằng, phải quản lý ổn định thị trường vàng, để tránh tình trạng nhập vàng ồ ạt gây mất cân đối ngoại tệ. Việc đánh thuế đối với vàng, vì thế, có thể coi là một biện pháp bình ổn thị trường, nhất là trong những giai đoạn biến động bất thường", ông Cường nói.

Góp ý về cơ sở tính thuế, đại biểu Đào Chí Nghĩa (Cần Thơ) đề nghị sửa đổi cơ sở tính thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng và tài sản số từ giá chuyển nhượng sang thu nhập chênh lệch giá. Vì hiện nay thuế thu nhập cá nhân áp dụng dựa trên lợi ích thực tế thu được.