Nhân viên đăng kiểm tiến hành kiểm định phương tiện. Ảnh: Hoàng Hùng/TTXVN

Trong báo cáo đánh giá tình hình thực hiện thu phí sử dụng đường bộ đối với xe ôtô 2016 và kế hoạch thu phí trong năm 2017, theo số liệu thống kê của Cục Đăng kiểm Việt Nam, tổng số phí sử dụng đường bộ thu được trong sáu tháng đầu năm 2016 là 2.948 tỷ đồng (đạt 47,4%) so với kế hoạch của Hội đồng Quỹ Bảo trì đường bộ Trung ương đã giao.

Khẳng định công tác thu phí sử dụng đường bộ dần đi vào nề nếp, người dân không còn phản ứng, thắc mắc như những năm đầu mới triển khai, tuy nhiên báo cáo của Cục Đăng kiểm cũng chỉ ra hàng loạt các khó khăn, bất cập trong việc thu phí bảo trì đường bộ này như số lượng phương tiện đăng ký mới tăng chậm hơn so với cùng kỳ năm trước làm ảnh hưởng đến kế hoạch thu phí 2016.

Ngoài ra, số lượng các trung tâm đăng kiểm mới sẽ tiếp tục gia tăng làm khó khăn hơn trong việc quản lý, kiểm soát thu nộp phí sử dụng đường bộ do các trung tâm này chưa có kinh nghiệm và chưa nắm vững các quy định.

Mặt khác, các ngân hàng không thực hiện việc thu hộ phí sử dụng đường bộ cho các trung tâm mới thành lập và các trung tâm đăng kiểm mới thường phải tự mang tiền đến ngân hàng nộp, dễ phát sinh các rủi ro.

Cục Đăng kiểm cũng thẳng thắn thừa nhận thực tế còn một số tồn tại, bất cập về quy định tại Thông tư số 133/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính vẫn chưa giải quyết được như chưa có quy định đối với loại xe chở người bốn bánh có gắn động cơ; chưa có chế tài xử phạt đối với xe không đi đăng kiểm và không nộp phí sử dụng đường bộ; các thủ tục về hoàn trả phí...

Dự kiến sáu tháng cuối năm, Cục Đăng kiểm nhìn nhận việc thu phí sẽ không có biến động nhiều so với nửa đầu năm, nên ước tính cả năm 2016 sẽ thực hiện là 6.001 tỷ đồng (chỉ đạt 95%) so với kế hoạch của Hội đồng Quỹ đã giao cho Cục Đăng kiểm.

Lý giải về nguyên nhân của việc dự kiến không đạt kế hoạch được giao, phía Cục Đăng kiểm cho rằng, kế hoạch thu phí sử dụng đường bộ do Cục Đăng kiểm xây dựng là 6.155 tỷ đồng (tăng 10% so với giá trị thực hiện của năm 2015) trong khi đó Hội đồng Quỹ giao 6.212 tỷ đồng, tăng 57 tỷ đồng so với đề nghị của Cục (do tính nhầm cả những trung tâm đăng kiểm đã giải thể, chuyển đổi mô hình hoạt động).

“Bên cạnh đó, năm 2015 số lượng xe tải tăng mạnh để đáp ứng nhu cầu vận tải do việc kiểm soát tải trọng của các lực lượng chức năng. Nhưng trong năm 2016, nhu cầu này đã bão hòa, số lượng xe tải đăng ký mới rất thấp làm ảnh hưởng số thu của 2016,” báo cáo của Cục Đăng kiểm phân tích.

Đặc biệt, số lượng phương tiện quá niên hạn hoặc số phương tiện bỏ (hoặc chậm) kiểm định có dấu hiệu tăng hơn so với năm trước. Ngoài ra, các yếu tố như chính sách thuế, chủ trương kiếm soát phương tiện cũng gây ảnh hưởng đến việc thu phí.

Căn cứ kết quả thực hiện của năm 2016 và dự kiến những yếu tố ảnh hưởng về sự gia tăng của phương tiện, mức phí không thay đổi trong năm tiếp theo, Cục Đăng kiểm Việt Nam đưa ra dự tính tống mức phí sử dụng đường bộ thu trong năm 2017 là 6.320 tỷ đồng (tăng khoảng 5%) so với dự kiến thu của năm 2016.