Đại biểu Trần Quốc Tuấn (Vĩnh Long) phát biểu. Ảnh: NY

Với mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng, dù có nhân với hệ số cao hơn, thì thu nhập thực tế của nhiều công chức trẻ chỉ đủ từ đầu tháng đến ngày thứ 20, còn 10 ngày cuối tháng, phải “chạy bằng niềm tin và mì gói”.

Thực tế trên được đại biểu Trần Quốc Tuấn (Vĩnh Long) đề cập trong phiên thảo luận được truyền hình trực tiếp, sáng 29/10 của Quốc hội.

Nội dung thảo luận là đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025; dự kiến kế hoạch năm 2026, kết quả thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch 5 năm giai đoạn 2021-2025 phát triển kinh tế - xã hội; cơ cấu lại nền kinh tế.

Cũng như nhiều đại biểu khác, ông Tuấn ghi nhận những kết quả toàn diện trong năm 2025.

Ông nói, tăng trưởng GDP đạt khoảng 7,85%, lạm phát được kiểm soát ở mức 3,27%, xuất khẩu tăng hơn 16%, thu ngân sách tăng  30,5% so cùng kỳ 9 tháng năm 2024…. Những con số đó, không chỉ thể hiện bản lĩnh điều hành “vững tay lái, chắc tay chèo” của Chính phủ mà còn khẳng định hiệu quả lãnh đạo của Đảng và sự đồng hành, giám sát chặt chẽ của Quốc hội.

Bên cạnh ổn định kinh tế vĩ mô, cải cách thể chế và tinh gọn bộ máy cũng đã tạo bước ngoặt quan trọng. Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại 34 tỉnh, thành được triển khai, cùng hàng loạt đạo luật lớn như Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Tổ chức chính quyền địa phương… đã hình thành khung pháp lý vững chắc cho giai đoạn phát triển mới, theo đại biểu Tuấn.

Vị đại biểu Vĩnh Long nhìn nhận, chính sách an sinh - xã hội tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm, công tác miễn giảm học phí; xoá nhà tạm; chăm lo sức khoẻ cho nhân dân được quyết liệt triển khai…. Đã góp phần củng cố, nâng cao niềm tin của người dân và cán bộ Đảng viên đối với Đảng, Nhà nước và chế độ.

Tuy nhiên, cử tri cả nước cũng mong muốn Đảng, Nhà nước quan tâm nhiều hơn đến những vấn đề căn cơ, nhất là chính sách tiền lương và đời sống của cán bộ, công chức, viên chức, để “bảo toàn động lực phục vụ nhân dân và vì nhân dân” - điều làm nên sức mạnh bền vững của bộ máy nhà nước, ông Tuấn nhấn mạnh.

Vị đại biểu Vĩnh Long phân tích, sau gần 4 tháng, kể từ khi chính thức triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bộ máy hành chính đã “nhẹ hơn” về đầu mối, nhưng “nặng hơn” về công việc. Cán bộ, công chức ở nhiều địa phương, nhất là cấp cơ sở phải đi làm xa hơn, làm nhiều việc hơn, mà thu nhập thì vẫn không khá hơn.

Theo báo cáo tổng hợp kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp này, cử tri ở nhiều địa phương như Quảng Trị, Bình Thuận, Vĩnh Long phản ánh sau sáp nhập đơn vị hành chính, nhiều cán bộ xã phải di chuyển xa hơn, có nơi từ 10 đến 15 km mới đến trụ sở mới, trong khi phụ cấp đi lại, phụ cấp công vụ chưa được điều chỉnh.

Cử tri các tỉnh Nghệ An, Lâm Đồng, Đồng Tháp đề nghị Chính phủ có chính sách hỗ trợ, khuyến khích đối với cán bộ vùng sáp nhập, bởi đời sống gặp nhiều khó khăn, chi phí đi lại, thuê nhà, sinh hoạt tăng, khiến thu nhập thực tế giảm từ 10 - 12% so với trước đây.

Bên cạnh đó, nhiều địa phương như Cần Thơ và một số tỉnh đồng bằng sông Cửu Long cũng phản ánh tình trạng đội ngũ cán bộ cơ sở đang phải gánh thêm nhiều phần việc do tinh giản biên chế, nhưng thu nhập chưa được cải thiện, ảnh hưởng đến tâm lý, động lực và hiệu quả công tác của họ.

Đại biểu Tuấn nhấn mạnh, những phản ánh này không chỉ là con số, hay kiến nghị kỹ thuật, mà là tiếng lòng của đội ngũ công chức, viên chức cơ sở - những người đang gánh trên vai phần việc nặng nề nhất của bộ máy nhà nước.

Nếu đời sống của họ không được bảo đảm, thì hiệu quả thực thi chính sách cũng sẽ khó đáp ứng yêu cầu, ông Tuấn nhấn mạnh. 

Trong khi đó, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng năm 2025 tăng khoảng 3,27% so với cùng kỳ năm trước. Giá của nhiều nhóm hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, nhà ở, điện, nước, học phí, xăng dầu và chi phí thuê nhà đều tăng, gây áp lực lớn đến đời sống người dân.

“Đặc biệt, thu nhập thực tế của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức bị ảnh hưởng rõ rệt, do mức lương cơ sở chưa được điều chỉnh tương ứng, trong khi chi phí sinh hoạt và đi lại tăng cao sau sắp xếp bộ máy chính quyền địa phương hai cấp.

Mặc dù chưa đến mức báo động, nhưng đã tác động trực tiếp đến thu nhập của người thực thi công vụ, là những người gánh vác công việc của dân  đang bị thu hẹp từng ngày”, ông Tuấn nêu.

Đại biểu Tuấn tính toán, tính trung bình, chỉ riêng chi phí sinh hoạt tối thiểu (ăn uống, đi lại, tiền điện nước, học phí con cái) ở vùng đô thị đã vượt 4,5 - 5 triệu đồng/người/tháng.

Vị đại biểu Vĩnh Long dẫn báo cáo của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổng hợp ý kiến cử tri :“Đời sống của một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong khu vực nhà nước vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt sau quá trình tinh giản biên chế, sáp nhập địa phương, trong khi giá cả, chi phí sinh hoạt tăng cao”.

Theo ông “những lời này không chỉ là phản ánh, mà là tiếng lòng thổn thức của hàng triệu con người vẫn đang ngày ngày cố gắng giữ vững niềm tin, giữ vững nghề công vụ để mong muốn phục vụ nhân dân ngày được tốt hơn”.

Nhấn mạnh rằng “nâng cao đời sống cán bộ là nâng cao chất lượng bộ máy”, ông Tuấn “tha thiết kiến nghị Quốc hội, Chính phủ xem xét điều chỉnh tăng lương cơ sở ngay từ ngày 1/1/2026 - không chờ đến giữa năm như các giai đoạn trước.

Đây không chỉ là “câu chuyện về tiền lương”, mà là sự gửi gắm của lòng dân, là nhịp đập chung của bộ máy đang cần được tiếp thêm sinh lực. Cán bộ có đủ sống, thì mới yên tâm phục vụ; công chức không bị nặng gánh cơm áo, gạo tiền thì mới nhẹ lòng cống hiến”, đại biểu Tuấn phát biểu.