Siêu tàu Matz Maersk trọng tải gần 214.000 DWT lớn nhất cập Cảng container quốc tế Hateco Hải Phòng.

Ban quản lý dự án Hàng hải và Đường thủy vừa có Tờ trình số 1657/TTr-BHHĐT đề nghị Bộ Xây dựng xem xét quyết định chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng nâng cấp, mở rộng các tuyến luồng khu vực Hải Phòng, Quảng Ninh (Lạch Huyện, kênh Hà Nam, sông Chanh).

Đây là Dự án thuộc nhóm A, do Ban quản lý dự án Hàng hải và Đường thủy làm chủ đầu tư, có tổng mức đầu tư dự kiến 17.150 tỷ đồng, sử dụng vốn đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030.

Quy mô vốn đầu tư này đưa Dự án đầu tư xây dựng nâng cấp, mở rộng các tuyến luồng khu vực Hải Phòng, Quảng Ninh trở thành công trình hạ tầng luồng hàng hải lớn nhất từ trước đến nay từng được triển khai tại khu vực phía Bắc.

Theo đề xuất, Dự án gồm 3 dự án thành phần: cải tạo, nâng cấp đoạn luồng kênh Hà Nam, Bạch Đằng với mức đầu tư 2.340 tỷ đồng; cải tạo, nâng cấp đoạn luồng Lạch Huyện với mức đầu tư 11.190 tỷ đồng; cải tạo, nâng cấp luồng sông Chanh với mức đầu tư 3.620 tỷ đồng.

Trong 3 dự án thành phần, đoạn luồng Lạch Huyện có quy mô vốn lớn nhất với phạm vi đầu tư từ phao số “0” luồng hàng hải Hải Phòng đến hết vùng quay trở tàu trước Bến số 1, số 2 thuộc khu bến Lạch Huyện.

Đoạn luồng này được đề xuất mở rộng lên 310 m, trong đó phần rộng 250 m phía trái luồng có cao độ đáy -15,5 mHĐ; phần rộng 60 m phía phải luồng có cao độ đáy -9,5 mHĐ. Quy mô này cho phép hành thủy hai làn đối với tàu đến 55.000 DWT, một làn đối với tàu trên 55.000 DWT đến 200.000 DWT giảm tải.

Dự án thành phần này còn bao gồm việc cải tạo vùng quay trở tàu phía trước Bến số 1, số 2 có đường kính 660 m; phía trước Bến số 5, số 6 có đường kính 800 m, cùng cao độ đáy -15,5 mHĐ. Dự án thành phần này còn bao gồm việc xây dựng đê bao bãi chứa chất nạo vét phía sau khu bến Lạch Huyện.

Đối với đoạn luồng kênh Hà Nam, Bạch Đằng, phạm vi đầu tư gồm đoạn luồng Lạch Huyện từ thượng lưu vùng quay trở tàu trước Bến số 1, số 2 đến đầu luồng kênh Hà Nam; đoạn luồng kênh Hà Nam và đoạn luồng Bạch Đằng đến hết vùng quay trở tàu trước Bến cảng Đình Vũ.

Luồng được đề xuất có bề rộng 150 m, cao độ đáy -9,5 mHĐ, cho phép hành thủy hai làn đối với tàu đến 10.000 DWT hoặc tàu đến 20.000 DWT và tàu 5.000 DWT; hành thủy một làn đối với tàu đến 20.000 DWT đầy tải hoặc đến 55.000 DWT giảm tải.

Đối với luồng sông Chanh, phạm vi đầu tư từ điểm đầu giao với đoạn luồng kênh Hà Nam đến hết Bến cảng Khu công nghiệp Bắc Tiền Phong. Luồng có bề rộng 100 m, cao độ đáy -9,5 mHĐ, cho phép hành thủy một làn đối với tàu đến 20.000 DWT đầy tải hoặc đến 55.000 DWT giảm tải.

Theo tờ trình, chất nạo vét dự kiến được chứa tại các bãi chứa hoặc nhận chìm ở biển theo chấp thuận của cấp có thẩm quyền.

Về tiến độ, Ban quản lý dự án Hàng hải và Đường thủy đề xuất chuẩn bị đầu tư trong năm 2026; khởi công các dự án thành phần cải tạo, nâng cấp đoạn luồng kênh Hà Nam, Bạch Đằng và Lạch Huyện vào năm 2027. Dự án thành phần cải tạo, nâng cấp luồng sông Chanh dự kiến khởi công năm 2029; toàn bộ Dự án hoàn thành năm 2030.

Sơ bộ kế hoạch bố trí vốn năm 2026 là 29,93 tỷ đồng để chuẩn bị đầu tư. Các năm 2027 và 2028, mỗi năm dự kiến bố trí 5.145 tỷ đồng; năm 2029 là 3.430 tỷ đồng và năm 2030 là 3.400,07 tỷ đồng.

Dự án khi hoàn thành sẽ khắc phục những hạn chế của luồng lạch ra vào cảng hiện nay, đáp ứng nhu cầu khai thác tương xứng với năng lực các bến cảng, đồng bộ với quy mô phát triển theo quy hoạch và lượng hàng trong tương lai.

Các công trình cũng hướng tới bảo đảm tàu ra vào an toàn, nâng cao công suất cảng, tạo động lực phát triển hệ thống cảng biển Hải Phòng và Quảng Ninh.

Được biết, năm 2025, sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển Hải Phòng đạt 115,274 triệu tấn, tăng 8,3%. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong tám tháng năm 2026 với hơn 80,5 triệu tấn, tăng 7%; riêng hàng container đạt hơn 6,1 triệu TEU, tăng 12% so với cùng kỳ.

Cảng biển Hải Phòng hiện có hơn 30 tuyến dịch vụ kết nối trực tiếp tới châu Mỹ và nội Á. Khu bến Lạch Huyện đã tiếp nhận tàu trọng tải hơn 200.000 DWT, sức chở đến 18.000 TEU. Các tuyến tàu mẹ đi thẳng tới những thị trường lớn giúp giảm khâu trung chuyển qua cảng thứ ba, rút ngắn hành trình và tiết giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Trong khi đó, hệ thống cảng biển Quảng Ninh được quy hoạch với các khu bến chính gồm Cái Lân, Cẩm Phả, Yên Hưng và Hải Hà. Riêng khu bến Yên Hưng nằm trên các sông Chanh, Bạch Đằng và Rút, gắn với phạm vi đầu tư nâng cấp luồng của Dự án.

Theo Quyết định số 860/QĐ-BXD ngày 19/06/2025 của Bộ Xây dựng, đến năm 2030, cảng biển Quảng Ninh được quy hoạch đáp ứng lượng hàng hóa từ 137,25 đến 157,3 triệu tấn, trong đó hàng container từ 0,65 đến 0,93 triệu TEU; có 27–30 bến cảng, gồm 54–60 cầu cảng, chưa bao gồm các bến cảng khác.