Ảnh minh họa.

Văn phòng Chính phủ vừa có công văn gửi các Bộ: Xây dựng, Tài chính và UBND tỉnh Quảng Ngãi truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về phương án đầu tư tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum.

Theo đó, Phó Thủ tướng thường trực giao UBND tỉnh Quảng Ngãi chủ động rà soát, đánh giá, lựa chọn phương án đầu tư Dự án theo thẩm quyền, bảo đảm tính khả thi, hiệu quả và tuân thủ đúng quy định pháp luật; đồng thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ đối với các nội dung vượt thẩm quyền.

Trong quá trình triển khai, UBND tỉnh Quảng Ngãi được yêu cầu thực hiện nghiêm Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 3/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả và trách nhiệm trong công tác đấu thầu.

Phó Thủ tướng thường trực cũng giao Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính, trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao, chủ động hỗ trợ, hướng dẫn UBND tỉnh Quảng Ngãi trong quá trình tổ chức thực hiện Dự án.

Trước đó, Tập đoàn Sun Group đã có văn bản gửi UBND tỉnh Quảng Ngãi đề xuất đầu tư tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, đoạn Quảng Ngãi - Măng Đen, với chiều dài khoảng 82 km, quy mô cao tốc cấp 80 - 100 theo TCVN 5729:2012, 4 làn xe hoàn chỉnh.

Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 25.100 tỷ đồng và được đề xuất triển khai theo phương thức PPP, loại hợp đồng BT.

Trên cơ sở đề xuất này, cuối tháng 12/2025, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã có tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ đề nghị cho phép điều chỉnh hình thức đầu tư đoạn Quảng Ngãi - Măng Đen từ đầu tư công sang đầu tư theo phương thức PPP, loại hợp đồng BT.

Theo đề xuất, đoạn tuyến Quảng Ngãi - Măng Đen có chiều dài khoảng 82 km, quy mô 4 làn xe, tổng mức đầu tư khoảng 25.100 tỷ đồng; sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương kết hợp quỹ đất địa phương; tiến trình đầu tư trong giai đoạn 2025 - 2029 và giao UBND tỉnh Quảng Ngãi làm cơ quan có thẩm quyền.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh Quảng Ngãi cũng kiến nghị đầu tư đoạn Măng Đen - Đắk Hà theo hình thức đầu tư công, với chiều dài khoảng 54 km, quy mô 4 làn xe, tổng mức đầu tư khoảng 18.900 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách Trung ương.

Địa phương đề xuất triển khai đoạn tuyến này trong giai đoạn 2026 - 2030 và giao UBND tỉnh Quảng Ngãi làm cơ quan chủ quản.

Theo Bộ Xây dựng, việc sớm triển khai tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum có ý nghĩa quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu vận tải, từng bước hoàn thiện trục cao tốc Đông - Tây kết nối Tây Nguyên với Duyên hải Trung bộ; qua đó góp phần bảo đảm quốc phòng - an ninh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực.

Việc giao UBND tỉnh Quảng Ngãi làm cơ quan chủ quản triển khai Dự án cũng phù hợp với chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương.

Đáng chú ý, Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV đã đưa tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum vào danh mục các công trình quan trọng giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Tuy nhiên, trong bối cảnh ngân sách Nhà nước phải ưu tiên cho hàng loạt công trình trọng điểm quốc gia như Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, các tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Đồng Đăng hay mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông, Bộ Xây dựng cho rằng việc nghiên cứu đầu tư đoạn Quảng Ngãi - Măng Đen theo phương thức PPP sẽ góp phần giảm áp lực cho ngân sách.

Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, phương án này cũng phù hợp với chủ trương huy động nguồn lực khu vực tư nhân tham gia phát triển kết cấu hạ tầng theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị.

Dù vậy, Bộ Xây dựng cũng lưu ý Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 3/4/2026 về tăng cường hiệu lực, hiệu quả và trách nhiệm trong công tác đấu thầu. Trong đó yêu cầu rà soát chặt chẽ các dự án BT, chỉ xem xét triển khai đối với các công trình thực sự cần thiết, cấp bách, hiệu quả và phù hợp quy hoạch.

Chỉ thị cũng nhấn mạnh không đề xuất đầu tư theo hợp đồng BT đối với các dự án có thể triển khai bằng hình thức khác như BOT, BLT hoặc bố trí vốn đầu tư công.

Đối với trường hợp thanh toán bằng quỹ đất, cơ quan có thẩm quyền phải xác định rõ vị trí, diện tích, giá trị quỹ đất, bảo đảm phù hợp quy hoạch và tránh phát sinh thất thoát, lãng phí hoặc tranh chấp trong quá trình thanh toán cho nhà đầu tư.

Hiện Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về xử lý các khó khăn, vướng mắc liên quan đến quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT.

Đáng lưu ý, đề xuất của UBND tỉnh Quảng Ngãi và Tập đoàn Sun Group hiện chưa thống nhất về phương thức thanh toán. Trong khi địa phương đề xuất sử dụng 50% tổng mức đầu tư từ ngân sách Trung ương và phần còn lại thanh toán bằng quỹ đất địa phương thì Sun Group chưa đưa ra đề xuất cụ thể về cơ chế thanh toán.

Vì vậy, Bộ Xây dựng đề nghị UBND tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục rà soát Dự án theo đúng tinh thần Chỉ thị số 12/CT-TTg; đồng thời thống nhất với Tập đoàn Sun Group về hình thức đầu tư, phương thức thanh toán, cơ cấu nguồn vốn và quỹ đất thanh toán.

Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng cho rằng đề xuất chuyển đổi hình thức đầu tư đoạn Quảng Ngãi - Măng Đen từ đầu tư công sang đầu tư theo phương thức PPP là có cơ sở. Tuy nhiên, địa phương và nhà đầu tư cần tiếp tục tính toán kỹ phương án đầu tư để bảo đảm hiệu quả, tính khả thi, đáp ứng tiến độ triển khai Dự án và không để xảy ra thất thoát, lãng phí, tham nhũng, tiêu cực.