Với 432/433 đại biểu có mặt tán thành (tỷ lệ 99,76%), Quốc hội vừa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công.

Một điểm mới quan trọng của dự thảo luật là bổ sung thẩm quyền cho Chính phủ trong việc điều hành hạn mức bảo lãnh. Theo đó, Chính phủ được quyết định trong trường hợp hạn mức bảo lãnh có thể vượt tăng trưởng GDP năm trước, giúp chủ động xử lý yêu cầu vốn trong bối cảnh nền kinh tế biến động. Bên cạnh đó, luật giao Chính phủ quy định chi tiết quy trình lập, phê duyệt và công bố kế hoạch vay-trả nợ công hàng năm, góp phần nâng cao tính kỷ luật, minh bạch và khả năng dự báo.

Đồng thời, Luật cũng cắt giảm quy trình, thủ tục đối với các dự án sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài, nhằm đẩy nhanh tiếp cận nguồn vốn vay ODA, vay ưu đãi, rút gọn một bước xin ý kiến thẩm tra và thẩm định của Bộ Ngoại giao và Bộ Tư pháp, xin ý kiến của các bộ, ngành, cơ quan liên quan đối với đề xuất ký Điều ước quốc tế về vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài.

Luật cũng bổ sung các quy định mở rộng đối tượng được đề xuất vay. Theo đó, chủ thể đề xuất khoản vay là các bộ, ngành trung ương, ủy ban nhân dân cấp tỉnh và doanh nghiệp nhà nước; cho phép doanh nghiệp có tỉ lệ sở hữu vốn nhà nước chi phối trên 50% được đề xuất khoản vay, nhằm tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi của các chủ thể trong nền kinh tế.

Nhằm tăng cường minh bạch dữ liệu nợ công, Luật quy định Bộ Tài chính được giao xây dựng cơ sở dữ liệu nợ công thống nhất, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và thực hiện báo cáo hằng tháng về nợ công.

Luật cũng quy định rõ các vấn đề như phân cấp, phân quyền trong đàm phán điều ước quốc tế và thỏa thuận vay, cơ chế vay lại và chia sẻ rủi ro, điều kiện vay lại của địa phương, quản lý bảo lãnh Chính phủ, phát hành Trái phiếu chính quyền địa phương… 

Một điểm mới đáng chú ý là quy định miễn thuế đối với thu nhập từ lãi trái phiếu Chính phủ, áp dụng cho cả nhà đầu tư trong và ngoài nước, giúp tăng tính hấp dẫn của kênh đầu tư này và hỗ trợ huy động vốn hiệu quả hơn cho Nhà nước. 

Để không gián đoạn trong quá trình thực hiện, Luật quy định rõ về chuyển tiếp. Theo đó, Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026. Tuy nhiên, đối với điều ước quốc tế, thỏa thuận vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài đã được cơ quan đề xuất gửi hồ sơ trình cấp có thẩm quyền về việc đàm phán, ký, phê chuẩn, phê duyệt sửa đổi, bổ sung, gia hạn trước thời điểm Luật này có hiệu lực thì tiếp tục thực hiện theo quy định của Luật Quản lý nợ công số 20/2017/QH14.

Chương trình, dự án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt cơ chế tài chính, điều kiện cho vay lại trước ngày Luật này có hiệu lực tiếp tục thực hiện theo cơ chế đã phê duyệt.

Đối với chương trình, dự án đã được phê duyệt đề xuất chương trình, dự án hoặc chủ trương đầu tư trước thời điểm Luật này có hiệu lực, không phải thực hiện thủ tục đề xuất khoản vay; trường hợp có thay đổi nội dung về việc tăng trị giá khoản vay sau ngày Luật này có hiệu lực thì phải thực hiện thủ tục đề xuất khoản vay theo quy định tại Luật này.