Đổi mới để cạnh tranh

Ngày 24/3, Diễn đàn Doanh nghiệp 2026 diễn ra với chủ đề “Doanh nghiệp Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu: Đổi mới để bứt phá”, thu hút sự tham gia của đông đảo chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp.

Phát biểu khai mạc, ông Võ Tân Thành, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, nền kinh tế thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc, với sự tái cấu trúc mạnh mẽ của chuỗi cung ứng toàn cầu. Đồng thời, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đặc biệt là sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số, đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Ông Võ Tân Thành, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phát biểu tại sự kiện.

Bên cạnh đó, các xu hướng như kinh tế xanh, phát triển bền vững và các tiêu chuẩn ESG ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp khi tham gia thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh này, ông Thành nhấn mạnh, lợi thế về chi phí lao động thấp không còn là yếu tố quyết định. Thay vào đó, năng lực đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ và quản trị hiện đại mới là nền tảng để nâng cao vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp cũng như của nền kinh tế.

Thực tế cho thấy, một số doanh nghiệp Việt Nam đã từng bước khẳng định tên tuổi trên thị trường quốc tế, có thể kể đến như FPT, Viettel, Vinamilk, VinFast hay TH True Milk, cùng nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp chế biến, dệt may và công nghệ.

Tuy nhiên, theo đánh giá của VCCI, thành quả này hiện vẫn tập trung ở một số doanh nghiệp quy mô lớn, trong khi phần đông doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn đối mặt với nhiều thách thức.

Các hạn chế chủ yếu nằm ở năng lực tài chính còn yếu, trình độ công nghệ chưa cao, năng suất lao động còn khoảng cách so với khu vực và thế giới. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ và quản trị, vẫn còn thiếu hụt, trong khi liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước còn lỏng lẻo, chưa hình thành được các hệ sinh thái và cụm ngành đủ mạnh để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Những điểm nghẽn này, nếu không được tháo gỡ kịp thời, có thể làm suy giảm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trong dài hạn.

“Trong bối cảnh hiện nay, đổi mới không còn là một lựa chọn mang tính chiến lược, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh toàn cầu”, ông Võ Tân Thành nhấn mạnh.

Tín dụng thúc đẩy tăng trưởng xanh

Ở góc độ chính sách, ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 cho biết, trong thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành và triển khai nhiều cơ chế, chính sách tiền tệ - tín dụng nhằm hỗ trợ thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo đó, các chính sách tín dụng không chỉ hướng tới mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, mà còn được lồng ghép với định hướng phát triển bền vững, thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh trong nền kinh tế. Một số chương trình tín dụng trọng điểm đang phát huy hiệu quả như cho vay đổi mới, ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp; phát triển sản xuất nông nghiệp xanh, sạch; tín dụng theo chuỗi giá trị; hay các chương trình hỗ trợ xây dựng nông thôn mới gắn với sản phẩm tiêu chuẩn, sản phẩm OCOP.

Đáng chú ý, hoạt động tín dụng xanh đang có sự tăng trưởng rõ rệt. Tính đến cuối năm 2025, tổng dư nợ tín dụng dành cho các lĩnh vực xanh như năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, nông nghiệp, giao thông vận tải, sản xuất vật liệu xây dựng và xử lý chất thải đạt gần 780.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 4,19% tổng dư nợ toàn hệ thống.

Bên cạnh đó, hệ thống ngân hàng cũng đang tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp và hộ sản xuất kinh doanh thông qua việc cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giao dịch, mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt. Đồng thời, triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi nhằm tạo điều kiện tiếp cận vốn thuận lợi hơn.

Theo ông Lệnh, cùng với các nguồn lực tài chính khác, chính sách tiền tệ - tín dụng không chỉ đóng vai trò là kênh cung ứng vốn, mà còn góp phần định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế trong giai đoạn 2026–2030 và các giai đoạn tiếp theo.