Đây là vấn đề được các chuyên gia nêu lên tại Diễn đàn Kết nối đầu tư tác động với chủ đề "Nguồn vốn cho tăng trưởng - Mở khóa tài chính bền vững cho doanh nghiệp Việt Nam" diễn ra ngày 10/3, tại TP.HCM.

Tại Diễn đàn, các chuyên gia tập trung thảo luận các giải pháp tài chính hỗn hợp nhằm giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể tiếp cận tốt hơn với thị trường vốn toàn cầu.

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó chủ tịch UBND TP.HCM cho biết, trong quá trình thu hút đầu tư, TP.HCM luôn chú trọng nâng cao chất lượng dòng vốn đầu tư, khuyến khích các mô hình kinh doanh bền vững, thúc đẩy đổi mới sáng tạo để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Bên cạnh các nguồn vốn truyền thống, những mô hình tài chính mới như đầu tư tác động đang mở ra cơ hội kết nối nguồn lực quốc tế với các doanh nghiệp trong nước để hướng tới phát triển bền vững. Điều này mở ra nhiều cơ hội hợp tác cho các tổ chức tài chính và nhà đầu tư quốc tế đồng hành cùng doanh nghiệp Việt Nam.

“Đầu tư tác động không chỉ hướng tới lợi nhuận tài chính mà còn tạo ra giá trị tích cực cho xã hội và môi trường. Đây là hướng tiếp cận phù hợp trong bối cảnh các quốc gia đang thúc đẩy tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn”, ông Hà nhấn mạnh.

Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà trao đổi với các quỹ đầu tư quốc tế bên lề hội nghị - Ảnh: P.Q

Đánh giá về xu hướng thu hút đầu tư, ông Robert Kraybill, Giám đốc đầu tư Quỹ IIX cho rằng, Việt Nam đang nổi lên như một “thủ phủ” đầu tư của khu vực. Với mức tăng trưởng GDP đạt 8,02% trong năm 2025, Việt Nam dẫn đầu Đông Nam Á về thu hút vốn đầu tư cho tăng trưởng trong giai đoạn 2020 - 2022, với khoảng 2 tỷ USD, chiếm 30% tổng vốn triển khai trong khu vực, vượt Indonesia và Thái Lan (mỗi nước khoảng 1,4 tỷ USD).

Trong dòng vốn này, các lĩnh vực như năng lượng và dịch vụ tài chính đóng vai trò trụ cột. Điển hình là khoản tài trợ khí hậu kỷ lục 310 triệu USD từ Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), thành viên của Nhóm Ngân hàng Thế giới, trong năm tài chính 2024.

Tuy vậy, nghịch lý là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa và các doanh nghiệp tạo tác động xã hội (SIB) tại Việt Nam vẫn đang đối mặt với khoảng trống tín dụng lớn nhất ASEAN. Nhu cầu vốn chưa được đáp ứng ước tới 24 tỷ USD mỗi năm, tương đương 62% tổng nhu cầu vốn của khu vực này.

Ông  Kraybill cho rằng, nguyên nhân là hệ sinh thái SIB tại Việt Nam chủ yếu là doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ, chiếm tới 92,8%, thường thiếu tài sản thế chấp và chưa có các công cụ tài chính phù hợp với đặc thù dòng tiền.

Ông dẫn con số đáng chú ý là ở cấp độ toàn cầu, hiện cần khoảng 4.000 tỷ USD để đạt được các mục tiêu phát triển bền vững, song để huy động được số vốn này cần có một hạ tầng tài chính giúp dẫn dắt dòng vốn tư nhân đến những nơi cần vốn nhất.

“Việt Nam có vị thế thuận lợi để thu hút nguồn vốn này nhờ cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 và cộng đồng doanh nghiệp tạo tác động đầy năng động, biến nơi đây thành điểm đến hấp dẫn cho các nguồn vốn đầu tư tác động. Thông qua tài chính hỗn hợp và các công cụ tài chính mới như Trái phiếu Cam (Trái phiếu Bình đẳng giới và thích ứng với biến đổi khí hậu) và chuỗi Trái phiếu sinh kế phụ nữ chúng ta có thể giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư, đồng thời mang lại tác động tích cực cho cuộc sống của hàng triệu người”, ông Kraybill nhấn mạnh về lợi thế của Việt Nam.

Trong bối cảnh nhu cầu nguồn vốn cho phát triển bền vững ngày càng gia tăng, các đối tác quốc tế cũng khẳng định cam kết đồng hành cùng Việt Nam.

Ông Jim Nickel, Đại sứ Canada tại Việt Nam khẳng định, Canada cam kết hợp tác với Việt Nam để xây dựng một nền kinh tế bao trùm và bền vững.

Thông qua Dự án “Sẵn sàng cho đầu tư tác động tại Việt Nam - IIRV", các doanh nghiệp tạo tác động xã hội của Việt Nam có thể thu hút nguồn vốn cần thiết nhằm tạo việc làm, cải thiện sinh kế cho nông dân và giải quyết các thách thức về môi trường, khí hậu.

“Khi đầu tư kết hợp với đổi mới, công nghệ và các thực hành có trách nhiệm đối với môi trường và xã hội, chúng ta có thể mở ra những cơ hội mới cho thương mại và thịnh vượng kinh tế chung”, ông nói.