Ông Nguyễn Văn Lý, Phó tổng giám đốc EVN HCMC.

Thưa ông, mục tiêu đưa tổn thất điện năng của EVN HCMC năm nay về dưới 5% liệu có đạt được?

Với EVN HCMC, việc giảm tổn thất điện năng luôn là nhiệm vụ trọng tâm, ưu tiên hàng đầu. Năm 2014, EVN HCMC được giao kế hoạch tổn thất điện năng 5,3%, giảm 0,2% so với năm 2013, song  bằng nhiều giải pháp, chúng tôi đã đạt được 5,08%. Còn năm 2015, kế hoạch được giao là 5,05%, nhưng EVN HCMC đặt mục tiêu thực hiện đạt 4,95%, thấp hơn 0,1%.

Hiện tượng trộm cắp điện được xác định là một trong những nguyên nhân lớn gây tổn thất điện năng. EVN HCMC có giải pháp nào để giảm thiểu tình trạng này?

Hiện tượng tiêu cực khi sử dụng điện trong xã hội vẫn còn. Các hình thức gian lận điện ngày càng tinh vi hơn. Những hình thức thô sơ như câu trực tiếp giờ gần như không còn, thay vào đó, người ta dùng nam châm vĩnh cửu nhỏ bằng bao thuốc đặt lên công tơ. Khi đó, bất kể là công tơ điện tử hay công tơ cơ khí  đều chạy chậm lại...

Để đảm bảo công tơ chạy chính xác, cách đây 5 năm, EVN HCMC đã thỏa thuận với khách hàng đưa công tơ ra ngoài nhà, hoặc kết hợp với việc thay bảo trì công tơ để đưa công tơ điện ra ngoài. Hiện số điện kế đặt bên ngoài nhà của khách hàng đã chiếm khoảng 60%. Nhờ vậy, hành vi tác động vào điện kế để ăn trộm điện đã giảm đáng kể so với việc đặt trong nhà (vốn gây khó cho kiểm tra, khó phát hiện). 

Chúng tôi cũng đặt hàng các nhà sản xuất điện kế để có những mẫu thiết kế phù hợp, chẳng hạn khi có tác động từ bên ngoài vào, điện kế sẽ phát ra những cảnh báo bằng âm thanh khiến đối tượng có ý định tác động vào điện kế để gian lận sẽ không dám thực hiện, buộc từ bỏ ý đồ gian lận.

Hiện có một số thiết bị tạo ra dòng điện ngược, khiến số liệu đo của điện kế sẽ không chính xác, nhưng người dân lại cho rằng, đây là thiết bị tiết kiệm điện. Vì vậy, có khi người dân không hề có ý định ăn cắp điện, nhưng lại mua những thiết bị ăn cắp điện này. Do đó, chúng tôi đã tăng cường tuyên truyền, quảng bá cho người dân phải rất cẩn trọng trước những lời chào mời, giới thiệu các sản phẩm này.

Với những nỗ lực, giải pháp như trên, số lượng các vụ trộm cắp điện đã giảm dần qua các năm, khoảng 15-20% số vụ hàng năm. Điều này cho thấy, tình trạng trộm cắp điện vẫn còn phổ biến, nhưng nỗ lực chống trộm cắp điện của ngành điện bước đầu đã có kết quả, góp phần ngăn chặn, đẩy lùi hiện tượng trộm cắp điện. Cũng chính nhờ đó, tổn thất điện năng của EVN HCMC hiện đang ở mức thấp nhất trong 5 tổng công ty phân phối điện của EVN.

Các cơ quan chức năng đang nghiên cứu ban hành thông tư liên tịch hướng dẫn xử lý tình trạng trộm cắp điện, ông bình luận thế nào về chuyện này?

Đây là điều cần thiết để răn đe hiện tượng tiêu cực trong xã hội. Hiện có nhiều trường hợp vi phạm với một mức độ lớn (giá trị thiệt hại lên tới hàng tỷ đồng), nhưng lại chưa có vụ việc nào bị khởi tố hình sự. Lý do là, việc trộm cắp điện có tính chất khác hơn với trộm cắp các tài sản khác, bởi khó cụ thể hóa được giá trị bị ăn cắp. Chúng tôi chỉ có thể tính toán được giá trị sản lượng điện trộm cắp dựa trên các công thức tính toán, nhưng ngành tư pháp lại cho rằng, cách làm này là không chặt chẽ, dẫn tới khó có thể khởi tố. 

Việc sớm ban hành thông tư liên bộ về việc xử lý tình trạng trộm cắp điện sẽ giúp các đơn vị điện lực trên toàn quốc giảm được một phần tổn thất điện năng.

Ngoài việc chống trộm cắp điện, các giải pháp về kỹ thuật, đầu tư để nâng cao hiệu suất lưới điện được EVN HCMC thực hiện ra sao, thưa ông?

Trong những năm qua, EVM HCMC đầu tư khoảng 2.500 tỷ đồng/năm để hiện đại hóa lưới điện, đảm bảo năng lực cung cấp điện và cải thiện các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật trong quá trình cung cấp điện, trong đó có giảm tổn thất điện năng. Chắc chắn, mức đầu tư cho giai đoạn 2016-2020 sẽ cao hơn, bởi để giảm tổn thất điện năng về mức càng thấp, thì mức đầu tư càng nhiều. Mục tiêu của EVN HCMC là, đến năm 2020, đưa tổn thất điện năng trong khâu phân phối sẽ xuống mức dưới 4%, ngang tầm với các nước trong khu vực.

Để đạt được mục tiêu này, chúng tôi sẽ vạch ra những kế hoạch, chương trình, giải pháp, nội dung phải thực hiện trong từng giai đoạn cụ thể trên cả ba mặt: kỹ thuật vận hành, đầu tư xây dựng và nâng cao hiệu quả trong kinh doanh. Dĩ nhiên, vấn đề trộm cắp điện không thể xem nhẹ, vì đó là hiện tượng tiêu cực xã hội, luôn tồn tại và nếu không có những biện pháp quyết liệt để ngăn chặn sẽ lại tái phát với mức độ lớn hơn.