Thưa TS. Lê Xuân Nghĩa, sau khi NHNN điều chỉnh tỷ giá, những ngày qua, tỷ giá vẫn tiếp tục biến động. Có ý kiến cho rằng tâm lý kỳ vọng của người dân về việc tỷ giá có thể tăng vẫn còn. Ý kiến của ông về vấn đề này thế nào?

Tôi cho rằng đây là những dự đoán không có cơ sở. NHNN đã chia thành hai lần điều chỉnh, điều chỉnh cả biên độ và điều chỉnh tỷ giá. Lý do cho lần điều chỉnh thứ nhất là để ứng phó với việc Trung Quốc phá giá đồng nhân dân tệ và lần thứ 2 cũng với một thông điệp rất rõ ràng là để ứng phó với những biến động có thể xảy ra, như việc FED có thể điều chỉnh lãi suất trong thời gian tới đây. Và trong lần thứ hai này, như tôi biết, NHNN đã cân nhắc rất kỹ. Trong quá trình soạn thảo chính sách, họ đã bàn bạc rất kỹ và cũng có ý kiến cho rằng mức điều chỉnh như vậy là quá lớn.
Tuy nhiên cuối cùng NHNN đã đi đến quyết định điều chỉnh một mức tương đối lớn để duy trì trong một thời gian dài. Điều này tạo một hiệu ứng rất quan trọng khác là nó càng kéo dài thì tâm lý giữ ngoại tệ hoặc dịch chuyển tài sản từ nội tệ sang ngoại tệ sẽ giảm đi. Chẳng ai dại gì mà giữ đô la 7 -8 tháng trời để được nửa điểm %  cả, trong khi lãi suất tiền Việt hiện đang rất tốt.

TS Lê Xuân Nghĩa khẳng định, lãi suất tiền đồng hiện đang rất tốt

Còn về khả năng Mỹ điều chỉnh lãi suất, chúng tôi cũng đã trao đổi với các chuyên gia của Mỹ, họ cũng rằng đợt điều chỉnh này Mỹ sẽ rất thận trọng, nhất là sau khi Trung Quốc đã phá giá đồng nhân dân tệ. Thứ nhất, nếu Mỹ điều chỉnh đồng USD mạnh hơn nữa thì thâm hụt thương mại song phương giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ bùng nổ và như vậy đây là điều quốc hội Mỹ sẽ phản đối rất mạnh mẽ. Thứ hai nữa, Mỹ thường làm ăn rất bài bản, hiện lạm phát của Mỹ đang rất thấp, nếu điều chỉnh cũng chỉ điều chỉnh trong khung lạm phát để tránh rơi vào trạng thái thiểu phát rất nguy hiểm. Thứ ba, cả thế giới hiện có  kinh tế Mỹ là phục hồi tương đối vững vàng, các nước vẫn còn đang khó khăn. Rất nhiều ngân hàng trung ương các nước đã nới lỏng tiền tệ nên Mỹ cũng không dại gì điều chỉnh để khiến đồng tiền của mình mạnh thêm.

Như vậy, trước tâm lý kỳ vọng FED điều chỉnh lãi suất, như tôi đã nói, Việt Nam đã lường trước những biến động và tính đến chuyện này nên đã có những điều chỉnh tương đối mạnh và duy trì nó trong một thời gian tương đối dài (từ nay cho đến hết quý 1 năm sau), do đó tôi nghĩ là sẽ không có điều chỉnh.

Theo cách nhìn của ông, việc điều chỉnh lần này có tác động thế nào đến nền kinh tế mà cụ thể là chỉ số giá tiêu dùng CPI và GDP?

Tôi cho rằng những tác động từ lần điều chỉnh này phần lớn là những tác động rất tích cực, nhiều doanh nghiệp thở phào nhẹ nhõm khi Chính phủ đã có một đối sách thực sự trước việc Trung Quốc phá giá đồng nhân tệ. Rõ ràng chúng ta cũng nhìn thấy lần này ngân hàng Nhà nước đã dẫn dắt thị trường trước để ứng phó với các biến động thị trường có thể xảy ra.

Chúng tôi có mô hình tính toán từ rất lâu và hiện Ngân hàng Nhà nước cũng đang sử dụng. Theo mô hình này, nếu tăng 1% tỷ giá hối đoái có thể làm tăng lạm phát trong ngắn hạn lên 0,13% - tức là mức không lớn, không đáng kể lắm. GDP thì có tác  động ngược lại. Trong hạch toán quốc gia thì xuất khẩu là dấu cộng, tức là nếu xuất khẩu tăng thì đồng nghĩa thâm hụt thương mại sẽ giảm, như vậy tăng trưởng GDP sẽ tốt hơn.