Khách hàng mua gạo dự trữ được bày bán tại một cửa hàng ở thành phố Sendai, tỉnh Miyagi, Nhật Bản vào ngày 31/5/2025. Ảnh: AFP

Như vậy, giá gạo tháng 5 tiếp tục đà tăng dựng đứng sau các mức tăng 98,4% vào tháng 4 và 92,1% vào tháng 3, so với cùng kỳ năm trước.

Giá gạo ở Nhật Bản đã trở thành tâm điểm chú ý trong thời gian gần đây, khi chính phủ nước này giải phóng các kho dự trữ khẩn cấp để điều tiết giá cả của mặt hàng lương thực chính ở đất nước mặt trời mọc.

Giá gạo tăng gấp đôi trong bối cảnh lạm phát lõi (không tính giá thực phẩm tươi sống) của Nhật Bản tăng lên 3,7% vào tháng 5, đánh dấu mức cao nhất kể từ tháng 1/2023. Mức tăng này cao hơn mức 3,6% mà các nhà kinh tế dự báo với Reuters và cao hơn mức 3,5% của tháng 4.

Sang tháng 6, mặc dù giá gạo tại các siêu thị trên khắp Nhật Bản ghi nhận giảm trong tuần thứ ba liên tiếp, nhưng lãnh đạo Bộ Nông nghiệp cho rằng mức giảm như vậy là chưa đủ.

Sau cuộc khảo sát khoảng 1.000 siêu thị trên toàn quốc, Bộ Nông nghiệp Nhật Bản cho biết giá trung bình của một bao gạo 5 kg tại Nhật Bản là 4.176 yên, tương đương khoảng 29 USD, trong tuần kết thúc vào ngày 8/6. Mức giá này đã giảm 1,1% so với tuần trước đó.

Trong đó, giá của các loại gạo thương hiệu đơn lẻ từ một nguồn gốc duy nhất đã tăng 0,3% trong tuần khảo sát, còn giá gạo hỗn hợp và các loại khác có xu hướng rẻ hơn với mức giảm 1,6%.

"Thị trường đã bước vào xu hướng giảm. Mặc dù giá đã giảm trong 3 tuần liên tiếp, nhưng mức giảm 109 yên trong thời gian đó là không đủ nhanh. Tôi sẽ tiếp tục cân nhắc càng nhiều biện pháp khác càng tốt và hành động", Bộ trưởng Nông nghiệp Nhật Bản Koizumi Shinjiro cho biết.

Bà Marcella Chow, chiến lược gia thị trường toàn cầu tại JP Morgan Asset Management, lưu ý rằng gạo chiếm khoảng 50% lạm phát lõi của Nhật Bản và xu hướng lạm phát trong tương lai phụ thuộc rất nhiều vào giá thực phẩm, đặc biệt là gạo.

Các biện pháp gần đây của chính phủ Nhật Bản nhằm giảm giá gạo có thể thúc đẩy chi tiêu của hộ gia đình trong nền kinh tế thực, "nếu những đợt giảm giá này mở rộng sang thực phẩm chế biến có chứa gạo và dẫn đến giá cả ở nhà hàng thấp hơn", bà Chow nhận định.

Trong khi đó, ông Kei Okamura, nhà quản lý danh mục đầu tư tại Neuberger Berman, đánh giá các con số lạm phát ở Nhật Bản không phải là điều bất ngờ khi xét đến giá thực phẩm tăng. "Tuy nhiên, chúng tôi cho rằng trong vài tháng tới, chúng ta sẽ thấy áp lực giá từ thực phẩm giảm dần", ông Okamura phát biểu trên đài CNBC.

Mặt khác, căng thẳng địa chính trị gia tăng ở Trung Đông cũng có thể tác động đến giá năng lượng tại Nhật Bản.

Lạm phát tháng 5 được công bố khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 0,5% sau cuộc họp chính sách tiền tệ vào đầu tuần này, mặc dù trong tuyên bố của mình, cơ quan này nhận thấy rằng các động thái chuyển mức tăng lương sang giá bán vẫn tiếp tục thúc đẩy lạm phát lõi.

Thống đốc BoJ Kazuo Ueda được cho là đã khẳng định trước quốc hội Nhật Bản vào tuần trước rằng cơ quan này sẽ tiếp tục tăng lãi suất "khi chúng tôi có thêm niềm tin rằng lạm phát cơ bản sẽ đạt mức 2% hoặc dao động quanh mức đó".

Cơ quan quản lý tiền tệ Nhật Bản dự đoán rằng lạm phát ở nước này sẽ giảm trong tương lai, đồng thời kỳ vọng "chỉ số CPI lõi có thể chậm lại, chủ yếu là do nền kinh tế chững lại".

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Nhật Bản đã suy giảm 0,2% trong quý I/2025, so với cùng kỳ năm trước, do xuất khẩu giảm. Kết quả tăng trưởng quý I đánh dấu lần đầu tiên trong một năm nền kinh tế này suy giảm theo quý.