Đưa ưu đãi từ văn bản đến doanh nghiệp

Chiều 30/9/2026, UBND TP. Hà Nội tổ chức Hội nghị xử lý điểm nghẽn của doanh nghiệp khoa học và công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo và công nghệ số. Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội tổ chức, thực hiện Kế hoạch số 342/KH-UBND ngày 30/8/2026.

Hội nghị do Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng chủ trì, với hơn 300 đại biểu, trong đó có gần 200 doanh nghiệp tham dự trực tiếp. Đối thoại tập trung vào khó khăn trong đầu tư, sản xuất, kinh doanh, phát triển thị trường và tiếp cận nguồn lực, hướng tới tạo thêm năng lực sản xuất, tăng trưởng doanh thu, mở rộng thị trường xuất khẩu ngay trong quý IV/2026.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Thủ đô hiện có 226 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và 10.996 doanh nghiệp công nghệ số. Trong 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế số ước chiếm 16,7% GRDP Thành phố. Sàn Giao dịch công nghệ Hà Nội đã thu hút 221 công nghệ và 233 doanh nghiệp tham gia kết nối.

Ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội phát biểu khai mạc hội nghị.

Ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết, sau Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Trung ương đã ban hành nhiều luật và cơ chế mới. Cùng với những cơ chế đặc thù, vượt trội của Luật Thủ đô, năm 2026, HĐND thành phố đã ban hành đồng bộ 6 nghị quyết thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

“Bước tiếp theo và là bước khó hơn là chuyển hóa thể chế ấy thành năng lực, thành tăng trưởng, thành cơ hội cụ thể cho từng doanh nghiệp”, ông Cù Ngọc Trang nhấn mạnh.

Khoảng cách giữa chính sách và khả năng tiếp cận được thể hiện qua phản ánh của một doanh nghiệp gửi tới Ban Tổ chức mà ông Trang dẫn lại: “Ưu đãi có trên văn bản, nhưng doanh nghiệp không biết bắt đầu từ đâu”.

Dẫn Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025 của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, ông Trang cho biết 60,2% doanh nghiệp gặp khó khi tìm khách hàng, 52,2% gặp khó trong tìm nguồn vốn. Tỷ lệ doanh nghiệp sẵn sàng chi từ 3% doanh thu trở lên cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tỷ lệ có hợp tác khoa học, công nghệ với đối tác bên ngoài đều chỉ đạt 3,9%. Báo cáo của Ban Chỉ đạo 57 Trung ương cũng ghi nhận chỉ 1,4% doanh nghiệp hợp tác với cơ sở giáo dục đại học.

Với doanh nghiệp công nghệ, tài sản lớn nhất là tri thức, công nghệ và con người, những nguồn lực khó đem thế chấp hoặc chứng minh bằng hợp đồng trong quá khứ. Trong khi đó, giải pháp của họ có thể giúp nhiều doanh nghiệp khác nâng năng suất, từ bán hàng trực tuyến đến quản lý đơn hàng tự động, xử lý chất thải.

Vì vậy, ông Trang cho rằng tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp công nghệ sẽ mở đường cho năng suất của nhiều doanh nghiệp khác và mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số của Thủ đô.

Việc xử lý kiến nghị được triển khai ngay trước hội nghị. Tính hết ngày 29/9, Sở đã tiếp nhận 124 kiến nghị; 62 kiến nghị, tương đương 50%, đã được giải quyết. Mỗi kiến nghị được chuyển tới cơ quan chủ trì, phân loại và cập nhật trên bảng theo dõi trực tuyến.

Nhóm thể chế, công nhận và tài sản trí tuệ có số kiến nghị lớn nhất, với 34 nội dung, đã giải quyết 16. Thủ tục chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ được giải quyết trực tuyến, hồ sơ thiếu được hướng dẫn bổ sung một lần. Tuy nhiên, 18 kiến nghị còn lại liên quan đến những vấn đề khó như định giá tài sản trí tuệ, tiêu chí công nhận doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, hạch toán doanh thu khoa học, công nghệ để hưởng ưu đãi thuế.

“Trả lời bằng cách trích dẫn một quy định là chưa đủ; doanh nghiệp cần biết mình thuộc trường hợp nào, phải chuẩn bị gì, nộp ở đâu và bao giờ có kết quả”, ông Cù Ngọc Trang nói.

Triển lãm “Make in Viet Nam” bên lề hội nghị trưng bày, trình diễn các sản phẩm, giải pháp công nghệ tiêu biểu do 28 doanh nghiệp khoa học công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo và công nghệ số Thủ đô tự chủ nghiên cứu, phát triển.

Khơi thông vốn, mở thị trường và rõ hạn xử lý

Vốn cho đổi mới công nghệ là một điểm nghẽn khi chi phí nghiên cứu phát sinh trước doanh thu. Trong 21 kiến nghị thuộc nhóm này, 9 kiến nghị đã được giải quyết.

Theo ông Trang, Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND có cơ chế hỗ trợ 50% lãi suất vay, tối đa 6%/năm, trong 5 năm thông qua Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Quỹ Đầu tư mạo hiểm đã đi vào vận hành; Nghị quyết số 58/2026/NQ-HĐND có cơ chế góp vốn để thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Chương trình tín dụng có 14 ngân hàng thương mại tham gia với hơn 450.000 tỷ đồng, lãi suất thấp hơn từ 1 đến 2%/năm.

Ở khâu thị trường, sản phẩm mới cần được sử dụng để chứng minh hiệu quả, nhưng muốn được lựa chọn lại phải có hợp đồng tương tự. Trong 24 kiến nghị về thị trường và “khách hàng đầu tiên”, 10 kiến nghị đã được giải quyết.

Hà Nội đã công bố 30 bài toán lớn giai đoạn 2026 đến 2030, mời doanh nghiệp đề xuất giải pháp và có công cụ để trở thành khách hàng đầu tiên cho sản phẩm của doanh nghiệp Thủ đô. Thành phố cũng có cơ chế hỗ trợ đến 50% chi phí xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ công nghệ số.

Khả năng thử nghiệm và hạ tầng nghiên cứu được xử lý song song với mở thị trường. Nhóm này có 14 kiến nghị, đã giải quyết 8. TP. Hà Nội ban hành danh mục lĩnh vực ưu tiên thử nghiệm có kiểm soát tại Quyết định số 3994/QĐ-UBND, cùng quy trình nhanh gọn kết hợp hỗ trợ tại Nghị quyết 26. Theo Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND, phòng thí nghiệm của doanh nghiệp tư nhân được hỗ trợ tối đa 30% chi phí đầu tư mới hoặc nâng cấp và 30% chi phí vận hành trong 3 năm đầu.

Trong lĩnh vực dữ liệu và chuyển đổi số, 15 trong số 24 kiến nghị đã được giải quyết. Nghị quyết số 59/2026/NQ-HĐND hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh chi phí sử dụng giải pháp chuyển đổi số thuộc danh mục thành phố phê duyệt. Doanh nghiệp công nghệ có thể đăng ký đưa sản phẩm vào danh mục, qua đó mở thêm thị trường. Hà Nội cũng có cơ chế chia sẻ dữ liệu công và tư theo hợp đồng.

Nhóm nhân lực và liên kết viện, trường có 7 kiến nghị, đã giải quyết 4. Thành phố đang triển khai hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp trong đào tạo nhân lực bán dẫn theo Kế hoạch số 212/KH-UBND, cùng cơ chế hỗ trợ chuyển giao công nghệ theo Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND.

Với 62 kiến nghị còn lại, 25 nội dung cần lãnh đạo Thành phố cho ý kiến chỉ đạo tại hội nghị; 31 nội dung cần các sở, ngành tiếp tục nghiên cứu, tham mưu; 6 nội dung vượt thẩm quyền được tổng hợp để kiến nghị các bộ, ngành Trung ương.

Ba phiên đối thoại tập trung vào khả năng biến công nghệ, sáng chế và đội ngũ thành nguồn vốn; đưa ý tưởng từ thử nghiệm đến thị trường nhanh hơn; khai thác dữ liệu, hạ tầng và bài toán của Thủ đô để mở thị trường cho doanh nghiệp công nghệ số.

Toàn bộ kiến nghị được mã hóa bằng bốn màu, thể hiện trạng thái xử lý và thẩm quyền giải quyết. Tiến độ, kết quả được công khai trên bảng điều khiển trực quan, tạo cơ sở để doanh nghiệp và cơ quan quản lý cùng giám sát.

Thay mặt Ban Tổ chức, ông Cù Ngọc Trang cam kết kiến nghị mới phát sinh tại hội nghị được phân loại, chuyển cơ quan chủ trì trước ngày 7/10/2026. Sở đôn đốc để doanh nghiệp nhận câu trả lời bằng văn bản chậm nhất ngày 22/10/2026; nội dung vượt thẩm quyền được tham mưu kiến nghị Trung ương trước ngày 31/10/2026.

Sở làm đầu mối theo dõi, đôn đốc đến khi từng kiến nghị được khép lại, hằng tháng báo cáo UBND TP. Hà Nội đến hết năm 2026. Kết quả là căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các sở, ngành trong đồng hành cùng doanh nghiệp.

“Mỗi doanh nghiệp đến đây mang theo một vướng mắc”, ông Trang chia sẻ và bày tỏ: “Mong muốn của Ban Tổ chức là mỗi doanh nghiệp ra về với một lời giải, hoặc ít nhất có địa chỉ xử lý, thời hạn và người chịu trách nhiệm”.