Sự kiện là bước cụ thể hóa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Hoa Kỳ, quy tụ các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia và doanh nghiệp hai nước nhằm giải quyết các thách thức, đặt nền móng cho kế hoạch chiến lược phát triển cảng biển Hải Phòng giai đoạn 2025 - 2026.

Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Nguyễn Thị Bích Dung, Phó trưởng ban Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng cho biết: Tiếp theo các chương trình trao đổi và làm việc giữa Chương trình Phát triển Luật thương mại, Bộ Thương mại Hoa Kỳ và các bên liên quan thuộc khu vực công và tư tại Việt Nam từ năm 2024, trong đó các đối tác phía Việt Nam tham gia nhấn mạnh về kế hoạch tăng cường phát triển cơ sở hạ tầng cảng biển tại Việt Nam, HEZA phối hợp với CLDP tổ chức chương trình hội thảo hôm nay như một bước đi tiếp theo về chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật để hướng tới hỗ trợ thiết thực, hiệu quả nhất cho việc phát triển cơ sở hạ tầng cảng biển Việt Nam.

Bà Nguyễn Thị Bích Dung, Phó trưởng ban Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Thanh Sơn

“Hội thảo hôm nay là dịp để chúng ta chia sẻ tầm nhìn, kinh nghiệm và mở ra những cơ hội hợp tác mới giữa Hải Phòng và Hoa Kỳ trong lĩnh vực cảng biển. Chúng tôi tin tưởng rằng, với sự đồng hành của các đối tác quốc tế, đặc biệt là từ Hoa Kỳ, thành phố Hải Phòng sẽ từng bước trở thành trung tâm cảng biển quốc tế hiện đại, góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả”, bà Nguyễn Thị Bích Dung nhấn mạnh.

Hải Phòng là cửa ngõ ra biển của các tỉnh phía Bắc Việt Nam và có vai trò ngày càng quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế không chỉ của Hải Phòng mà còn cả khu vực. Nghị quyết số 45-NQ/TW và Kết luận 96-KL/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ định hướng phát triển Hải Phòng trở thành “trung tâm công nghiệp, dịch vụ logistics hiện đại, mang tầm quốc tế” với cảng biển là động lực chiến lược.

Hệ thống cảng biển của TP. Hải Phòng hiện có 5 khu bến chính với 52 cảng cùng 98 cầu bến dài hơn 14 km. Trong đó, nổi bật là Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng tại Lạch Huyện có khả năng tiếp nhận tàu container lên tới trên 200.000 DWT.

Năm 2025, cảng biển Hải Phòng chính thức đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ khi bước vào kỷ nguyên vươn ra biển lớn, hoạt động nhộn nhịp khi 6 bến cảng tại khu bến Lạch Huyện chính thức khai thác. Trong đó, bến số 1, 2 có tổng công suất thiết kế 1,1 triệu TEUs/năm, đã đưa vào khai thác năm 2018, lượng hàng thông qua năm 2024 đạt 1,6 triệu TEUs (tương đương khoảng 19 triệu tấn. Bến 5, 6 (công suất thiết kế 1,6 triệu TEUs/năm) đã công bố, 3 đưa vào hoạt động tháng 2/2025. Bến số 3, 4 (công suất thiết kế 1,6 triệu TEUs/năm) đã được đưa vào khai thác tháng 4/2025. Đây đều là các bến có độ sâu lớn, trang thiết bị xếp dỡ hiện đại, đủ năng lực đón những con tàu chở container lớn nhất thế giới cập bến.

Hiện nay, khu bến Lạch Huyện có tổng cộng 6 bến đang được khai thác. Ảnh: Lê Dũng

Hệ thống cảng biển Hải Phòng đang có quy mô lớn nhất miền Bắc, hình thành được 14 tuyến vận tải quốc tế. Trong số này có 6 tuyến xuyên Thái Bình Dương đi trực tiếp châu Mỹ, một tuyến đi châu Úc, 2 tuyến đi Ấn Độ và nhiều tuyến nội Á khác. Với nền tảng hiện tại, cùng với kế hoạch phát triển về quy mô, thu hút dòng vốn đầu tư, Cảng biển Hải Phòng được định hình để trở thành trung tâm cảng biển đặc biệt, trung tâm logistics quốc tế.

Trong giai đoạn 2025 - 2030, Hải Phòng cũng định hướng phát triển hệ thống cảng biển Hải Phòng, là hoàn thiện hệ thống cảng cửa ngõ quốc tế tại Lạch Huyện và Nam Đồ Sơn, đảm bảo khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải lớn. Xây dựng các trung tâm logistics, cảng nội địa hiện đại, kết nối cảng biển với hàng không, đường sắt, đường bộ, tạo chuỗi vận tải đa phương thức thông suốt. Phát triển Khu Thương mại tự do (Free Trade Zone) gắn với cảng biển để hình thành chuỗi giá trị mới về logistics, tài chính, thương mại và R&D.

Xây dựng Trung tâm đổi mới sáng tạo và AI nhằm cung cấp năng lực tính toán cho các dự án đổi mới sáng tạo về AI trong lĩnh vực Logistics; thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong quản lý, vận hành cảng, bảo đảm an ninh hàng hải, giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh. Xây dựng mô hình cảng xanh, cảng thông minh, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Khôi phục và phát triển các ngành nghề liên quan đến đóng tàu, tạo nền tảng phát triển các ngành kinh tế biển, đưa Việt Nam vươn ra biển lớn.

Ông Stephen L. Green, Tham tán thương mại Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam. Ảnh: Thanh Sơn

Tại hội thảo, ông Stephen L. Green, Tham tán thương mại Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam đã bày tỏ sự cảm kích đối với sự hợp tác giữa Đại sứ quán Hoa Kỳ và Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng và đánh giá cao sự hỗ trợ và hợp tác lâu dài giữa hai bên trong lĩnh vực cảng biển. Kết quả của hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để Hải Phòng xây dựng một kế hoạch hành động cụ thể, biến tiềm năng thành lợi thế cạnh tranh thực sự.

Các bài tham luận với chủ đề “Các chỉ số hiệu suất cảng và môi trường pháp lý cho đầu tư”, “Cấu trúc dự án cảng, đánh giá các kế hoạch mở rộng, kết nối hạ tầng và các thách thức trong quy hoạch”, “An toàn, an ninh và tuân thủ quốc tế”, Bài học kinh nghiệm quốc tế” đã được các chuyên gia, cố vấn cao cấp CLDP, Bộ Thương mại Hoa Kỳ trình bày tại hội thảo.

Hội thảo về hoạt động cảng biển Hoa Kỳ - Việt Nam. Ảnh: Thanh Sơn

Nhiều nội dung nổi bật khác được thảo luận như số hóa và minh bạch dữ liệu, tác động của quy trình xử lý và theo dõi hàng hóa, tích hợp hệ thống giao thông nội địa, cũng như ứng dụng công nghệ trong quản lý biển; đưa ra các khuyến nghị chiến lược giúp cảng Hải Phòng thích ứng với xu hướng toàn cầu, tập trung vào việc đồng bộ hóa giao thông đa phương thức, tích hợp năng lượng tái tạo hướng tới mục tiêu Net Zero, và tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Đại diện một số doanh nghiệp khai thác cảng biển trên địa bàn Thành phố cũng đã trình bày những kinh nghiệm trong số hóa, hiện đại hóa hệ thống tài chính, quản lý, đồng thời chia sẻ về khung pháp lý hàng hải tại trung tâm logistics và cảng biển lớn nhất miền Bắc Việt Nam.

Ông Lê Trung Kiên, Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng trao đổi cùng các đại biểu Hoa Kỳ bên lề Hội thảo. Ảnh: Thanh Sơn

HEZA cam kết tạo mọi điều kiện thuận lợi để triển khai các sáng kiến đã được thống nhất, đưa Hải Phòng trở thành một trung tâm logistics quốc tế hiện đại. Lộ trình hợp tác trong giai đoạn tiếp theo sẽ tập trung vào việc hoàn thiện các khung pháp lý và kế hoạch kỹ thuật đã đề ra, củng cố vị thế của Hải Phòng là cửa ngõ giao thương quan trọng nhất của miền Bắc Việt Nam.

Việc có định hướng phát triển bài bản theo quy hoạch quốc gia, Hải Phòng đang và sẽ tiếp tục đón được những dòng vốn lớn đầu tư vào cảng biển, góp phần thực hiện thành công mục tiêu đưa Hải Phòng trở thành trung tâm logistics quốc tế. Dự kiến, đến năm 2050, hệ thống cảng biển Hải Phòng sẽ đáp ứng cho hàng hóa với tốc độ tăng trưởng bình quân từ 5 - 5,3%/năm, lượng hành khách với tốc độ tăng trưởng bình quân từ 1,5 - 1,6%/năm. 

Mới đây, cảng biển Hải Phòng đã được vào tốp 30 cảng biển thế giới và thứ 2 của Việt Nam về sản lượng container được xử lý năm 2024 với khối lượng đạt 7,1 triệu TEU. Kết quả này góp phần đưa cảng biển Việt Nam vươn lên xếp thứ 6 trong danh sách các quốc gia có cảng biển xử lý khối lượng hàng container lớn trên thế giới.