Hội nghị có sự tham dự của đại diện các đơn vị hải quan khu vực cùng khoảng 150 doanh nghiệp, nhằm chuẩn bị cho giai đoạn triển khai luật mới từ năm 2026.

Chuyển đổi mô hình quản lý, đáp ứng yêu cầu phát triển mới

Theo đại diện Ban Nghiệp vụ Thuế Hải quan, Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 sau hơn 5 năm thực hiện đã góp phần quan trọng vào hiện đại hóa công tác quản lý thuế, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao kỷ luật thu ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, trước sự phát triển nhanh của nền kinh tế số, thương mại điện tử, tài sản số và quá trình chuyển đổi số toàn diện, khuôn khổ pháp lý hiện hành đã bộc lộ những điểm không còn phù hợp.

Phó Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Thành Hưng phát biểu tại hội nghị.

Xuất phát từ yêu cầu đó, năm 2025, Cục Hải quan phối hợp với Cục Thuế trình Quốc hội ban hành Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Riêng các quy định về khai thuế, tính thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh và sử dụng hóa đơn điện tử sẽ được áp dụng sớm từ ngày 1/1/2026.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Thành Hưng nhấn mạnh, đạo luật mới thể hiện bước chuyển căn bản từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”, lấy người nộp thuế làm trung tâm. Trọng tâm cải cách là chuyển từ mô hình quản lý thuế theo chức năng hành chính sang quản lý theo đối tượng người nộp thuế, gắn với mức độ tuân thủ và đặc thù hoạt động của doanh nghiệp.

Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 cũng chính thức hóa thủ tục thuế trực tuyến toàn trình, cho phép doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế không phụ thuộc địa giới hành chính. Đây được xem là bước tiến quan trọng hướng tới mô hình “một cửa số”, nơi dữ liệu thuế, phí, lệ phí được liên thông giữa cơ quan Thuế và cơ quan Hải quan.

Bên cạnh đó, luật mới đã tháo gỡ nhiều vướng mắc kéo dài, như quy định về tiền chậm nộp đối với hàng hóa được tổ chức tín dụng bảo lãnh, cơ chế xử lý thuế giá trị gia tăng nộp thừa ở khâu nhập khẩu, đồng thời đơn giản hóa hồ sơ, chứng từ trên môi trường điện tử nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Chuẩn hóa thực thi, bảo đảm thống nhất trong triển khai

Để triển khai hiệu quả Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Cục Hải quan đang phối hợp với Cục Thuế xây dựng nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành luật, thay thế Nghị định số 126/2020/NĐ-CP. Đồng thời, Cục Hải quan chủ trì xây dựng thông tư hướng dẫn quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, thay thế Thông tư số 06/2021/TT-BTC.

Doanh nghiệp đóng góp ý kiến tại Hội nghị tập huấn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và lấy ý kiến về dự thảo nghị định, thông tư quy định chi tiết về quản lý thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu.

Theo Ban Nghiệp vụ Thuế Hải quan, các dự thảo văn bản này có nhiều nội dung thay đổi căn bản so với quy định hiện hành, tác động trực tiếp đến công tác quản lý thuế và hoạt động của doanh nghiệp. Việc tổ chức tập huấn, lấy ý kiến sớm từ các đơn vị hải quan khu vực và cộng đồng doanh nghiệp là yêu cầu cần thiết để thống nhất nhận thức, cách hiểu và cách làm trong toàn ngành.

Dự thảo thông tư được xây dựng theo ba nhóm nội dung chính gồm: nhóm tạo thuận lợi cho người nộp thuế gắn với chuyển đổi số, phân cấp phân quyền và cải cách thủ tục; nhóm tăng cường yêu cầu quản lý; và nhóm kế thừa các quy định còn phù hợp, đồng thời sửa đổi những điểm phát sinh vướng mắc trong thực tiễn.

Phó Cục trưởng Nguyễn Thành Hưng cho biết, từ nay đến ngày 1/7/2026 là giai đoạn then chốt để chuyển đổi nhận thức và chuẩn bị điều kiện triển khai đồng bộ. Ngành Hải quan xác định đây là “thời điểm vàng” để tập huấn, chuẩn hóa quy trình, bảo đảm các quy định mới đi vào cuộc sống một cách thống nhất, hiệu quả.

Việc hoàn thiện hành lang pháp lý về quản lý thuế không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế trong giai đoạn mới, mà còn khẳng định định hướng xây dựng ngành Hải quan hiện đại, chuyên nghiệp, đồng hành cùng doanh nghiệp và đóng vai trò nòng cốt trong quản lý kinh tế số.