Sáng 23/12, Hội nghị Thủ tướng Chính phủ với doanh nghiệp năm 2019 chính thức diễn ra tại Hà Nội..

Với chủ đề “Phát triển mạnh mẽ doanh nghiệp - Hội nhập, hiệu quả, bền vững”, Hội nghị Thủ tướng Chính phủ với doanh nghiệp năm 2019 sẽ diễn ra 23/12 tại Hà Nội.

Đây là cơ hội để một lần nữa, cộng đồng doanh nghiệp được đối thoại, thảo luận với Chính phủ, với các bộ ngành về các vấn đề liên quan đến thể chế, chính sách, môi trường kinh doanh, làm sao tạo điều kiện thuận lợi nhất thúc đẩy lực lượng doanh nghiệp phát triển hiệu quả và bền vững trong bối cảnh quốc tế. 

Đồng thời, đây cũng là cơ hội để cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân cần tăng cường đoàn kết, liên kết sức mạnh, phát huy lòng tự hào dân tộc để phát triển lớn mạnh, đồng thời có trách nhiệm với cộng đồng, với xã hội, với quốc gia, dân tộc, tạo dựng đất nước độc lập, tự chủ, bền vững và hùng cường. 

Theo khẳng định của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đơn vị được giao chủ trì tổ chức Hội nghị, thì phát triển doanh nghiệp chính là động lực để nền kinh tế tăng trưởng nhanh và bền vững. 

Số liệu thống kê cho thấy, những năm gần đây, cộng đồng doanh nghiệp Việt đã không ngừng lớn mạnh. Đặc biệt, số lượng doanh nghiệp thành lập mới và lượng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế không ngừng gia tăng.

Đã 5 năm liên tiếp, số lượng 05 năm liên tiếp có số lượng doanh nghiệp thành lập mới và số vốn đăng ký đạt cao nhất trong lịch sử (trong đó 96% là doanh nghiệp khu vực tư nhân). 

Năm 2019, dự kiến số lượng doanh nghiệp thành lập mới sẽ đạt con số kỷ lục - 136.000 doanh nghiệp, với tổng số vốn đăng ký khoảng 1,7 triệu tỷ đồng. 

Bên cạnh đó, những năm gần đây, theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cơ cấu quy mô doanh nghiệp cũng được chuyển dịch theo hướng tích cực, tạo tiền đề hình thành lực lượng doanh nghiệp Việt Nam có vai trò dẫn dắt 

Tỷ trọng các doanh nghiệp có quy lớn, vừa, và nhỏ có xu hướng tăng trong khi tỷ trọng nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ giảm. Cụ thể, tỷ trọng của nhóm doanh nghiệp quy mô lớn trong toàn bộ khu vực doanh nghiệp năm 2018 đã chiếm 2,8%, tăng 0,4 điểm phần trăm so với năm 2016 (2,4%). 

Trong những năm gần đây, bên cạnh các tập đoàn nhà nước, doanh nghiệp nước ngoài lớn, đã xuất hiện những tập đoàn kinh tế lớn trong khu vực tư nhân với quy mô ngày càng tăng, tiềm lực lớn và đã tham gia đầu tư vào những ngành, lĩnh vực có tác động lớn đến phát triển kinh tế- xã hội đất nước, như phát triển hạ tầng, công nghệ thông tin, lĩnh vực công nghệ cao, lĩnh vực chế tạo kỹ thuật cao... 

Theo thống kê, hiện có 9/29 doanh nghiệp Việt Nam có giá trị vốn hoá trên 1 tỷ USD thuộc khu vực tư nhân (Vingroup, FLC, Masan, Vietjet, Trường Hải, Techcombank, Thế giới Di động, Novaland, Hòa Phát...). 

Còn theo xếp hạng của Báo cáo Việt Nam (VNR), năm 2019, trong danh sách 50 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam, có 21 doanh nghiệp thuộc khu vực tư nhân (con số này năm 2016 là 11 doanh nghiệp và năm 2017 là 16 doanh nghiệp, năm 2018 là 17 doanh nghiệp). 

Trong đó, có một doanh nghiệp thuộc khu vực tư nhân nằm trong danh sách 10 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam (Tập đoàn Vingroup). 

Kết quả sản xuất - kinh doanh trong những năm qua của các doanh nghiệp cũng tích cực, đóng vai trò quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước.

Tuy nhiên, báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng cho thấy, sự phát triển của khu vực doanh nghiệp vẫn còn chưa thực sự hiệu quả và bền vững.

Một cách khá rõ ràng, là mục tiêu đạt 1 triệu doanh nghiệp vào năm 2020 đang gặp nhiều thách thức. Hiện nay, tuy số lượng doanh nghiệp thành lập mới tăng cao, nhưng tỷ lệ doanh nghiệp gặp khó khăn phải tạm ngừng kinh doanh vẫn còn ở mức cao. 

Trong giai đoạn 2017-2019, tỷ lệ doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh và giải thể so với tổng số doanh nghiệp thành lập mới trung bình khoảng 58,1%. Trong đó, năm 2017 là 57,3%; năm 2018 là 67,7% và 11 tháng đầu năm 2019 là 49,4%.  

Chưa kể, tuy tăng mạnh về số lượng song khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa đang đứng trước những thách thức quan trọng. Việt Nam đặc biệt thiếu các doanh nghiệp quy mô lớn và doanh nghiệp cỡ vừa. Hiện tượng thiếu vắng doanh nghiệp cỡ vừa này dẫn tới sự mất cân đối trong cấu trúc các doanh nghiệp tư nhân chính thức. 

Mặc dù đã có những dấu hiệu tích cực trong 2-3 năm gần đây, số lượng doanh nghiêp lớn của Việt Nam vẫn còn tương đối ít, với khoảng 17.000 doanh nghiệp được xếp hạng là quy mô lớn tính đến cuối năm 2018. 

Nhưng điều đáng lưu ý hơn là, số lượng các doanh nghiệp cỡ vừa với khoảng 21.000 doanh nghiệp, chiếm tỷ trọng 3,47% trên tổng số doanh nghiệp. Con số này vẫn còn khá khiêm tốn so với cấu trúc tại các nền kinh tế khác có khu vực doanh nghiệp phát triển bền vững hơn, trong đó tỷ trọng các doanh nghiệp cỡ vừa thường chiếm từ 5-10%. 

Thiếu doanh nghiệp cỡ vừa và lớn cũng là một trong những yếu tố hạn chế khả năng kết nối của khu vực doanh nghiệp Việt Nam với các chuỗi giá trị toàn cầu.  

Ngay cả các doanh nghiệp lớn, mặc dù được xếp hạng là doanh nghiệp lớn, nhưng quy mô trung bình của các doanh nghiệp lớn trong khu vực tư nhân của Việt Nam cũng nhỏ bé hơn rất nhiều so với mức trung bình tại các quốc gia trong khu vực. 

Trong bối cảnh thế giới đang thay đổi, hội nhập quốc tế ngày càng mạnh mẽ mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp nhưng cũng có không ít rủi ro và thách thức. Bên cạnh đó những vấn đề về môi trường, biến đổi khí hậu và các vấn đề xã hội ngày càng phức tạp.  

Doanh nghiệp mạnh thì đất nước hùng cường. Những điểm yếu, những tồn tại, hạn chế của cộng đồng doanh nghiệp Việt khiến Chính phủ không khỏi sốt ruột.

Tổ chức Hội nghị Thủ tướng Chính phủ với doanh nghiệp chính là cách để các bộ ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp cùng nhìn lại, đánh giá tình hình phát triển của khu vực doanh nghiệp, để đề xuất giải pháp thúc đẩy phát triển doanh nghiệp mạnh mẽ, hiệu quả và bền vững hơn nữa.