Côn Sơn - Kiếp Bạc là vùng đất “địa linh nhân kiệt”, nơi hội tụ tinh hoa văn hóa, gắn liền với lịch sử hào hùng, oanh liệt của dân tộc Việt Nam. Từ thế kỷ XIV, Côn Sơn đã trở thành một trong những trung tâm Phật giáo lớn của Thiền phái Trúc Lâm - một Thiền phái nhập thế của người Việt góp phần làm nên sức mạnh “Đông A” - điểm tựa tinh thần cho quân dân Đại Việt giữ vững nền độc lập chủ quyền trước âm mưu xâm lược của các thế lực ngoại xâm. Nơi đây, cứ mỗi độ xuân về, đồng bào cả nước và kiều bào ta ở nước ngoài lại nô nức về trẩy hội, thắp nén tâm hương tưởng nhớ vị tổ Thiền phái Phật giáo Trúc Lâm - Huyền Quang Tôn giả.

Lễ hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham gia

Mỗi độ Xuân về, giữa không gian linh thiêng của núi rừng Côn Sơn và vùng đất Kiếp Bạc anh hùng, tiếng chuông chùa ngân vang hòa cùng khói hương trầm mặc, mở ra mùa lễ hội giàu bản sắc văn hóa. Các nghi lễ truyền thống được tổ chức trang trọng, bài bản, gắn với chiều sâu lịch sử và Phật giáo Trúc Lâm. Từ lễ dâng hương khai hội, lễ khai Xuân, lễ rước nước cho đến lễ tưởng niệm... mỗi nghi thức đều chứa đựng tầng ý nghĩa văn hóa tâm linh đặc biệt.

Lễ rước nước tại chùa Côn Sơn với đoàn rước trong trang phục truyền thống, cờ hội rợp sắc, chiêng trống nhịp nhàng, không chỉ tái hiện tập tục cổ truyền mà còn gửi gắm khát vọng về sự thanh khiết, no đủ, an lành. Đồng thời, đây cũng là nghi lễ với ước muốn cầu mưa, cầu nước, nhân khang vật thịnh, mùa màng tốt tươi; biểu dương sức mạnh, gợi mở sự gắn kết tình cảm cộng đồng; là một trong những nghi lễ quan trọng trong Lễ hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc hàng năm.

Nghi thức lấy nước trong vòng sinh khí

Rước nước từ hồ Côn Sơn về chùa Côn Sơn

Nghi lễ dâng hương tưởng niệm Huyền Quang nhắc nhớ về bậc cao tăng tiêu biểu của Thiền phái Trúc Lâm, biểu tượng của trí tuệ và tinh thần nhập thế, gắn đạo với đời.

Lễ tế trời đất trên núi Ngũ Nhạc là nghi lễ đặc trưng của Lễ hội truyền thống mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc. Lễ hội nhằm cầu trời đất, thần linh, tiên thánh phù hộ cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa. Đoàn tế xuất phát từ chân núi Ngũ Nhạc, lần lượt dâng hương tại 5 miếu: Bắc Nhạc Miếu, Trung Nhạc Miếu, Tây Nhạc Miếu, Đông Nhạc Miếu và Nam Nhạc Miếu. Tại Trung Nhạc Miếu, trung tâm của Ngũ Nhạc Linh Từ, Ban Tổ chức tiến hành nghi lễ tế trời đất.

Ngoài ra, còn có hoạt động trưng bày, giới thiệu các sản phẩm OCOP, nông sản tiêu biểu, tinh hoa làng nghề, du lịch và ẩm thực đặc sắc được tổ chức quy mô. Có tổng số 72 gian hàng gồm các khu: làng nghề truyền thống (với trên 500 sản phẩm tiêu biểu); sản phẩm OCOP và nông sản (hơn 30 chủ thể với trên 150 sản phẩm); du lịch - dịch vụ - ẩm thực với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp tiêu biểu.

Nhiều hoạt động lần đầu tiên xuất hiện tại Lễ hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc. Trong ảnh: Du khách trải nghiệm in mộc bản tại Không gian Trúc Lâm

Lễ hội cũng mang tới trải nghiệm mới mẻ với hàng vạn du khách bởi lần đầu tổ chức “Ngày hội sách di sản”, “Không gian Trúc Lâm” nhằm gìn giữ, giới thiệu và lan tỏa tinh thần, tư tưởng Thiền phái Trúc Lâm gắn với các giá trị lịch sử - văn hóa của Côn Sơn. Nâng cao hiệu quả công tác giáo dục truyền thống, nhất là đối với thế hệ trẻ, hướng tới bảo tồn và phát huy giá trị di sản bền vững.

Lễ hội có hội thi gói bánh chưng, giã bánh giầy truyền thống; liên hoan pháo đất; Giải bán Marathon: “Côn Sơn, Kiếp Bạc - Hành trình di sản thế giới” năm 2026...

Hội thi Bánh chưng, Bánh giầy Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 thu hút hơn 150 nghệ nhân của 16 đội về tham dự

Với giá trị hết sức đặc biệt, Khu di tích Côn Sơn, Kiếp Bạc đã được Nhà nước xếp hạng di tích quốc gia năm 1962, Lễ hội truyền thống Côn Sơn - Kiếp Bạc được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia năm 2012; Các báu vật trong Khu Di tích như: Bia “Thanh Hư Động”, Bia “Côn Sơn Tư Phúc tự bi”, Bộ tượng “Tam Thế Phật” chùa Côn Sơn đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia vào các năm 2015, 2017, 2024.

Đó là minh chứng cho các giá trị nổi bật toàn cầu của khu di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc trong Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là di sản Di sản thế giới vào tháng 7 năm 2025; trong đó thể hiện một minh chứng có ý nghĩa toàn cầu về cách một tôn giáo được hình thành từ nhiều tín ngưỡng khác nhau, bắt nguồn và phát triển từ Yên Tử, có ảnh hưởng tới xã hội thế tục, góp phần củng cố quốc gia, đảm bảo cho hòa bình và hợp tác khu vực.

Ông Nguyễn Minh Hùng, Phó chủ tịch UBND TP. Hải Phòng đọc diễn văn tưởng niệm và khai mạc lễ hội

Phát biểu tại lễ khai hội, ông Nguyễn Minh Hùng, Phó chủ tịch UBND TP. Hải Phòng cho biết: “Đây là sự kiện quan trọng để quảng bá giá trị của quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc đã được UNESCO công nhận di sản văn hóa thế giới. Thông qua lễ hội, những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng và cảnh quan của khu di tích được giới thiệu rộng rãi tới đông đảo nhân dân và du khách trong nước, quốc tế. Song song với phát triển kinh tế, Hải Phòng xác định công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa là nhiệm vụ trọng tâm, vừa gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống, vừa tạo động lực phát triển ngành du lịch và kinh tế địa phương”.

Ông Lê Ngọc Châu, Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng khởi trống khai hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026

Thực hiện nhiệm vụ và giải pháp phát triển văn hóa Việt Nam theo Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị: “Phát huy nhân tố tích cực của văn hoá tôn giáo, tín ngưỡng. Bảo tồn lễ hội truyền thống và định hướng phát triển các lễ hội mới nhằm phát huy bản sắc văn hoá, gắn với du lịch và phát triển kinh tế”. Thành phố đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo tồn, tôn tạo các công trình văn hóa, hệ thống di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh có giá trị để gìn giữ cho muôn đời sau. Các di sản văn hóa thế giới như Côn Sơn - Kiếp Bạc, Thanh Mai, Kính Chủ, Nhẫm Dương, Quần đảo Cát Bà và các di tích tiêu biểu khác trên địa bàn thành phố sẽ tiếp tục được đầu tư, tu bổ, tôn tạo, trở thành điểm nhấn quan trọng trong phát triển du lịch văn hóa của địa phương.

Lễ dâng hương tưởng niệm 692 năm ngày viên tịch của Đệ Tam tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả

Lễ khai hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 với các nghi lễ truyền thống trang nghiêm và chương trình nghệ thuật đặc sắc “Côn Sơn, Kiếp Bạc - Mạch nguồn di sản”. Chương trình gồm 2 phần. Phần lễ được xây dựng công phu, kết hợp giữa nghi lễ Phật giáo, nghi thức dâng hương tưởng niệm Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả và chương trình nghệ thuật tái hiện không gian văn hóa, lịch sử của vùng đất Côn Sơn - Kiếp Bạc, tôn vinh giá trị của Thiền phái Trúc Lâm trong đời sống tinh thần dân tộc.

Chương trình nghệ thuật tại Lễ khai hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026

Các tiết mục nghệ thuật được dàn dựng với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ, diễn viên chuyên nghiệp và quần chúng, kết hợp âm nhạc, múa, sân khấu hóa cùng hệ thống âm thanh, ánh sáng hiện đại, tạo nên không gian nghệ thuật trang trọng, giàu cảm xúc.

Phó chủ tịch UBND TP. Hải Phòng Nguyễn Minh Hùng nhấn mạnh, Lễ hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 là sự kiện văn hóa tiêu biểu của thành phố, có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc. Đồng thời quảng bá hình ảnh Hải Phòng năng động, giàu truyền thống tới bạn bè trong nước và quốc tế; trở thành điểm nhấn văn hóa - du lịch tiêu biểu, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản thế giới, thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa - tâm linh bền vững của Hải Phòng.