Thứ Hai, Ngày 20 tháng 04 năm 2026,
Không để dịch chồng dịch, vắc-xin là “lá chắn” then chốt
D.Ngân - 20/04/2026 20:13
 
Nhiều căn bệnh truyền nhiễm đang tiếp tục gia tăng nhanh với số ca mắc khá cao như tay chân miệng, viêm màng não mô cầu, sốt xuất huyết, bệnh dại…

Đáng chú ý là đã có không ít ca tử vong. Sự chủ quan trong điều trị bệnh là một trong những nguyên nhân khiến bệnh diễn biến nặng, khó kiểm soát.

Bệnh tay chân miệng tiếp tục gia tăng với số ca mắc khá cao. Theo thống kê của Bộ Y tế, từ đầu năm đến giữa tháng 4/2026, cả nước ghi nhận hơn 27.000 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng, trong đó có 8 ca tử vong, cao hơn gấp 5 lần so với cùng kỳ năm 2025.

image_1776676264896.jpg
Bệnh nhi mắc tay chân miệng đang điều trị tại cơ sở y tế.

Riêng TP.HCM, trung bình mỗi tuần tăng gần 1.500 ca, tổng số ca mắc hiện đã vượt hơn 11.000. Các trường hợp mắc bệnh chủ yếu tập trung ở trẻ dưới 10 tuổi.

Đáng lo ngại là sự xuất hiện của chủng virus EV-71 (Enterovirus 71) với độc lực rất mạnh, có thể khiến bệnh diễn tiến nhanh chóng, gây tổn thương hệ thần kinh trung ương, suy hô hấp và tử vong.

Ông Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho biết, ngay khi nhận thấy nguy cơ dịch bệnh tay chân miệng gia tăng và lan rộng, ngành y tế thành phố đã chủ động tăng cường các biện pháp phòng và điều trị.

Các bệnh viện tuyến cuối như Bệnh viện Nhi đồng 1, Bệnh viện Nhi đồng 2, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố và Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới được yêu cầu tập trung tối đa cho công tác thu dung, điều trị bệnh nhân, đồng thời chuẩn bị phương án tiếp nhận các ca nặng chuyển từ các tỉnh lân cận nhằm tránh quá tải.

Các chuyên gia y tế dự báo, bệnh tay chân miệng sẽ còn tiếp tục gia tăng trong thời gian tới. Theo ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, yêu cầu hiện nay là hạn chế đến mức thấp nhất các ca tử vong, đẩy mạnh truyền thông để người dân không chủ quan, không chờ đến khi bệnh nặng mới nhập viện điều trị. Do đây là bệnh truyền nhiễm, các cơ sở y tế cần quản lý chặt chẽ công tác thu dung và điều trị, không để xảy ra lây nhiễm chéo.

Không chỉ tay chân miệng, sốt xuất huyết cũng đang gia tăng đáng kể. Theo số liệu của Bộ Y tế, từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận gần 32.000 ca mắc, trong đó có 4 trường hợp tử vong và vẫn tập trung nhiều ở khu vực phía Nam.

So với cùng kỳ năm 2025, số ca mắc tăng 2,2 lần, trong khi số ca tử vong tương đương. Dự báo, số mắc sốt xuất huyết sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.

Để chủ động phòng, chống dịch sốt xuất huyết trước mùa cao điểm năm 2026, Cục Phòng bệnh đề nghị các địa phương tăng cường giám sát, phát hiện sớm ổ dịch và xử lý triệt để ngay khi phát hiện, không để dịch lan rộng và kéo dài. Đồng thời, cần bảo đảm đầy đủ hậu cần, vật tư, hóa chất, trang thiết bị và nhân lực phục vụ công tác phòng, chống dịch.

Bên cạnh đó, một số địa phương như An Giang, Hà Nội, Lào Cai, Hà Tĩnh, Vĩnh Long, Lâm Đồng… cũng đã ghi nhận các ca mắc viêm màng não mô cầu. Theo thống kê từ tuần 1 đến tuần 14/2026, cả nước ghi nhận 24 trường hợp mắc bệnh, trong đó có 4 ca tử vong, tăng gần 50% so với cùng kỳ năm 2025.

Đây là bệnh truyền nhiễm cấp tính rất nguy hiểm, lây lan qua đường hô hấp và có thể diễn tiến nhanh, dẫn đến tử vong chỉ trong vài giờ.

Theo bác sỹ Nguyễn Trung Cấp, Phó Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh có tỷ lệ tử vong cao hoặc để lại di chứng nặng nề nếu không được điều trị kịp thời, đồng thời có thể gặp ở cả người lớn và trẻ em. Việc kiểm soát những người tiếp xúc gần là yếu tố quan trọng để hạn chế lây lan.

Viêm màng não mô cầu có thời gian ủ bệnh từ 2 đến 10 ngày, với các triệu chứng ban đầu như sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn liên tục, cứng cổ. Tuy nhiên, các biểu hiện này dễ bị nhầm với cảm cúm hoặc dị ứng, khiến nhiều người chủ quan, đến khi bệnh trở nặng mới nhập viện, bỏ lỡ thời gian điều trị hiệu quả. Đây cũng là bệnh có tỷ lệ tử vong cao thứ hai sau bệnh dại.

Trong các biện pháp phòng bệnh, tiêm vắc-xin được khẳng định là giải pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa viêm màng não mô cầu, giúp giảm nguy cơ mắc và hạn chế các biến chứng nặng.

PGS-TS.Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế, ngoài tay chân miệng và sốt xuất huyết đang gia tăng, các bệnh truyền nhiễm khác như cúm A, bệnh dại cũng tiềm ẩn nguy cơ bùng phát. Vì vậy, yêu cầu quan trọng là phải kiểm soát tốt công tác phòng chống dịch, trong đó đặc biệt chú trọng tiêm chủng, không để xuất hiện các vùng lõm vắc-xin.

Năm 2026, ngành y tế đặt mục tiêu giảm tối đa tỷ lệ mắc và tử vong do các bệnh truyền nhiễm, đồng thời kiểm soát hiệu quả, bền vững các dịch bệnh. Các địa phương cần chủ động xây dựng phương án ứng phó với nguy cơ bùng phát dịch lớn hoặc các tình huống khẩn cấp về y tế, quyết tâm không để xảy ra tình trạng dịch chồng dịch, bảo vệ an toàn sức khỏe cộng đồng.

Riêng với dịch tay chân miệng, hiện Bộ Y tế đã phê duyệt vắc-xin phòng tay chân miệng do virus EV71, mở ra cơ hội phòng ngừa các biến chứng nặng của bệnh. 

Theo Bộ Y tế, tiêm vắc-xin là biện pháp dự phòng hiệu quả hàng đầu đối với các bệnh truyền nhiễm. Với các bệnh có vắc-xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng người dân nên đưa con em đi tiêm đúng lịch. Còn lại các vắc-xin chưa có trong chương trình tiêm chủng dịch vụ người dân có thể đi tiêm ở các trung tâm tiêm chủng dịch vụ được cấp phép.

Trong giai đoạn giao mùa tiềm ẩn nhiều nguy cơ, ngoài tay chân miệng, gia đình cũng cần chủ động phòng ngừa các bệnh dễ lây khác như não mô cầu, sởi, cúm, thủy đậu hay ho gà.

Phụ huynh nên đưa trẻ đến các cơ sở uy tín để được tư vấn và tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch, bảo đảm an toàn và chất lượng vắc-xin. Việc tiêm phòng kịp thời không chỉ giúp bảo vệ từng cá nhân mà còn góp phần nâng cao miễn dịch cộng đồng, hạn chế nguy cơ bùng phát dịch bệnh trên diện rộng.

Tăng tỷ lệ tiêm chủng vắc-xin trong bối cảnh dịch sởi đang phức tạp
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã cảnh báo nguy cơ bùng phát dịch sởi tại nhiều khu vực trên toàn cầu.
Bình luận bài viết này
Xem thêm trên Báo Đầu Tư