Bộ Y tế đã tổ chức cuộc họp về tiến độ xây dựng Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), với nhiều đề xuất nhằm tăng cường hiệu lực quản lý, kiểm soát thực phẩm từ khâu sản xuất đến lưu thông trên thị trường.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết, Dự thảo luật được xây dựng trên cơ sở cập nhật các thông lệ quốc tế, đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh khoa học, công nghệ sản xuất, chế biến thực phẩm phát triển nhanh, đồng thời phù hợp với các chủ trương, chính sách mới của Đảng, Nhà nước và Chính phủ.

Bộ Y tế đã tổ chức cuộc họp về tiến độ xây dựng Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), với nhiều đề xuất nhằm tăng cường hiệu lực quản lý, kiểm soát thực phẩm từ khâu sản xuất đến lưu thông trên thị trường.

Theo TS.Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Dự thảo luật tập trung vào bốn nhóm chính sách trọng tâm gồm quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ theo chuỗi cung ứng; đổi mới phương thức quản lý và kiểm tra an toàn thực phẩm trên thị trường; xây dựng hệ thống dữ liệu, thông tin quốc gia về an toàn thực phẩm theo hướng số hóa và liên thông giữa các bộ, ngành; nâng cao hiệu quả quản lý thức ăn đường phố và bếp ăn tập thể.

Đáng chú ý, Dự thảo chuyển mạnh sang mô hình quản lý theo chuỗi cung ứng, kiểm soát thực phẩm ngay từ khâu sản xuất ban đầu. Theo đó, thực phẩm sau thu hoạch, đánh bắt, khai thác hoặc giết mổ phải đáp ứng quy định về giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y và các tác nhân gây ô nhiễm theo tiêu chuẩn quốc tế cũng như các điều ước mà Việt Nam là thành viên.

Trường hợp chưa có quy định trong nước, việc áp dụng sẽ căn cứ theo quy định của nước sản xuất hoặc hướng dẫn của cơ sở sản xuất.

Đối với thức ăn đường phố và các cơ sở cung cấp suất ăn tập thể, dự thảo bổ sung nhiều quy định nhằm tăng khả năng truy xuất nguồn gốc và nâng cao trách nhiệm của cơ sở kinh doanh.

Cụ thể, các tổ chức, cá nhân phải lưu giữ thông tin về nguồn gốc nguyên liệu thông qua hóa đơn, chứng từ hoặc hình thức phù hợp khác; thực hiện cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm và thông báo thông tin về cơ sở kinh doanh với chính quyền địa phương.

Dự thảo cũng giao UBND cấp xã phối hợp các lực lượng liên ngành lập danh sách quản lý cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể; tổ chức thanh tra, kiểm tra điều kiện an toàn thực phẩm; tiếp nhận phản ánh của người dân, giám sát và xử lý các sự cố mất an toàn thực phẩm, ngộ độc thực phẩm trên địa bàn.

Ở khâu lưu thông, Dự thảo quy định việc kiểm tra theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất dựa trên cơ sở dữ liệu thống nhất về an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương. Dữ liệu này bao gồm kết quả đánh giá nguy cơ, kết quả kiểm nghiệm, thông tin về các sự cố mất an toàn thực phẩm cũng như lịch sử chấp hành pháp luật của từng cơ sở qua các đợt thanh tra, kiểm tra trước đó.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Dự thảo là đề xuất nâng mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn thực phẩm lên tối đa 1 tỷ đồng đối với cá nhân và 2 tỷ đồng đối với tổ chức. Quy định này nhằm tăng tính răn đe đối với các hành vi vi phạm có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Bên cạnh đó, Dự thảo bổ sung nhiều hành vi bị nghiêm cấm như quảng cáo thực phẩm dinh dưỡng y học và sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ dưới 36 tháng tuổi trái quy định; sử dụng hình ảnh, danh nghĩa của cơ sở y tế, nhân viên y tế hoặc ý kiến người bệnh để quảng cáo thực phẩm.

Các hành vi sử dụng nguyên liệu không dùng cho thực phẩm, nguyên liệu quá hạn, không rõ nguồn gốc, phụ gia hoặc hóa chất ngoài danh mục cho phép, sử dụng động vật chết do bệnh hoặc thực vật chứa dư lượng hóa chất vượt ngưỡng làm nguyên liệu sản xuất thực phẩm cũng bị nghiêm cấm.

Dự thảo đồng thời cấm kinh doanh thực phẩm giả, thực phẩm không bảo đảm an toàn, thực phẩm không rõ nguồn gốc, quá hạn sử dụng, chứa chất cấm hoặc chất gây ô nhiễm vượt giới hạn cho phép; thực phẩm có bao bì hư hỏng gây nguy cơ ô nhiễm và các sản phẩm không được phép lưu hành theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, việc sử dụng phương tiện vận chuyển không bảo đảm điều kiện vệ sinh, từng chở hóa chất độc hại nhưng chưa được tẩy rửa, khử khuẩn để vận chuyển thực phẩm cũng thuộc nhóm hành vi bị cấm.

Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, Bộ Y tế đang tiếp tục lấy ý kiến các bộ, ngành để hoàn thiện Dự thảo. Hồ sơ dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) sẽ được trình Chính phủ trước ngày 10/8, sau đó tiếp tục được Bộ Tư pháp thẩm định trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội xem xét theo quy định.

Được biết, Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) hiện dự kiến gồm 8 chương với 71 điều. Tuy nhiên, đây chưa phải là phương án cuối cùng và sẽ tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện trong quá trình lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức và chuyên gia.

Bên cạnh việc tiếp thu kinh nghiệm quốc tế, lãnh đạo Bộ Y tế lưu ý mọi quy định trong dự thảo luật phải xuất phát từ điều kiện thực tiễn của Việt Nam, phù hợp với năng lực quản lý, cơ sở hạ tầng và nguồn lực hiện có.

Theo Thứ trưởng, việc tham khảo các mô hình tiên tiến là cần thiết, nhưng không nên đưa vào luật những quy định quá cao hoặc quá chặt nếu chưa phù hợp với điều kiện triển khai trong nước. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một đạo luật vừa bảo đảm tính hiện đại, hội nhập, vừa có tính khả thi, có thể triển khai hiệu quả ngay sau khi được ban hành.

Bộ Y tế kỳ vọng Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) sẽ tạo dựng hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại và minh bạch hơn cho công tác quản lý an toàn thực phẩm.

Được biết, trong tháng cao điểm kiểm tra an toàn thực phẩm năm 2026, cả nước đã thành lập 3.392 đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành và chuyên ngành từ cấp tỉnh đến cấp xã. Các đoàn có sự tham gia của nhiều lực lượng như y tế, nông nghiệp, công thương, công an, khoa học công nghệ và các cơ quan liên quan.

Kết quả kiểm tra cho thấy bức tranh an toàn thực phẩm vẫn còn nhiều vấn đề đáng lo ngại. Tổng cộng 62.052 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm đã được kiểm tra. Qua đó, cơ quan chức năng phát hiện 5.749 cơ sở vi phạm, chiếm 9,26% tổng số cơ sở được kiểm tra.

Trong số các cơ sở vi phạm, có 3.687 cơ sở bị xử phạt hành chính với tổng số tiền hơn 22,4 tỷ đồng. Ngoài các hình thức xử phạt bằng tiền, cơ quan chức năng còn áp dụng nhiều biện pháp mạnh nhằm ngăn chặn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Cụ thể, 29 cơ sở bị đình chỉ hoạt động, 7 cơ sở bị tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, 110 cơ sở buộc phải tiêu hủy sản phẩm vi phạm với tổng giá trị hơn 3,35 tỷ đồng.

Lực lượng chức năng cũng thu giữ khoảng 15 tấn hàng hóa gồm da bì lợn, xúc xích, bánh kẹo, thực phẩm đông lạnh và nhiều loại thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ. Nhiều sản phẩm bị tiêu hủy do không bảo đảm chất lượng, hết hạn sử dụng hoặc không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp.

Đáng chú ý, cơ quan chức năng đã chuyển hồ sơ của 17 vụ việc sang cơ quan điều tra để tiếp tục làm rõ các dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng.

Theo Cục An toàn thực phẩm, các vi phạm phổ biến được phát hiện trong đợt kiểm tra lần này chủ yếu liên quan đến điều kiện vệ sinh cơ sở, trang thiết bị, dụng cụ chế biến thực phẩm, hồ sơ pháp lý, nguồn gốc nguyên liệu và quy trình bảo đảm an toàn thực phẩm.

Ngoài những vi phạm truyền thống, một thực trạng đáng quan ngại tiếp tục được ghi nhận là tình trạng quảng cáo thực phẩm sai sự thật, đặc biệt đối với các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe trên môi trường mạng.

Các cơ quan chức năng đánh giá hoạt động kinh doanh và quảng cáo thực phẩm trên mạng xã hội ngày càng phức tạp, xuất hiện nhiều hình thức biến tướng, gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng.

Nhiều sản phẩm được quảng cáo với công dụng như thuốc chữa bệnh, sử dụng hình ảnh người nổi tiếng hoặc nhân viên y tế để tăng độ tin cậy, trong khi chất lượng và nguồn gốc sản phẩm chưa được kiểm chứng đầy đủ.

Không chỉ gây ảnh hưởng tới quyền lợi người tiêu dùng, tình trạng này còn tạo ra nhiều hệ lụy đối với công tác quản lý và gây bức xúc trong dư luận xã hội.

Báo cáo cũng cho thấy công tác kiểm nghiệm thực phẩm tiếp tục được tăng cường trong đợt cao điểm. Trong số 1.821 mẫu được kiểm nghiệm tại phòng thí nghiệm, có 25 mẫu không đạt yêu cầu, chiếm 1,37%.

Đối với các xét nghiệm nhanh tại hiện trường, cơ quan chức năng kiểm tra 17.419 mẫu và phát hiện 1.330 mẫu không đạt, tương đương 7,6%.