Những ngày gần đây, Bệnh viện Nhi đồng 1 liên tiếp tiếp nhận nhiều trường hợp trẻ nhập viện trong tình trạng sốc sốt xuất huyết nặng kèm suy đa cơ quan. Có trường hợp tổn thương gan nghiêm trọng, diễn tiến nhanh và đe dọa tính mạng.

Bệnh nhi là bé V.M.T. (10 tuổi, ngụ Đồng Tháp), nhập viện ngày 2/5. Theo bệnh sử, trẻ sốt cao liên tục suốt 5 ngày, kèm nôn ói và đau bụng nên được đưa vào một bệnh viện tại Tiền Giang. Tại đây, bệnh nhi được chẩn đoán sốc sốt xuất huyết Dengue ngày thứ 5 trên nền dư cân béo phì.

Các xét nghiệm cho thấy tình trạng cô đặc máu rất nặng với chỉ số hematocrit (Hct) lên tới 53%. Dù đã được truyền dịch chống sốc tích cực, men gan của bệnh nhi vẫn tăng vọt lên gần 3.000 UI/L, cao gấp khoảng 100 lần bình thường. Trẻ nhanh chóng được xác định mắc sốc sốt xuất huyết Dengue nặng kèm tổn thương gan nghiêm trọng và chuyển khẩn cấp lên Bệnh viện Nhi đồng 1.

Thực tế này cho thấy sốt xuất huyết không còn là căn bệnh “theo mùa” đơn thuần mà đang trở thành mối đe dọa lớn với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh có xu hướng gia tăng và diễn biến khó lường.

Ý nghĩa lớn nhất của vắc-xin không chỉ nằm ở việc giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn giúp hạn chế các ca diễn tiến nặng, giảm áp lực cho hệ thống y tế trong mùa dịch.

Theo các chuyên gia, sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra và lây truyền qua muỗi Aedes Aegypti. Điều đáng lo ngại là bệnh hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Với trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền, nguy cơ diễn tiến nặng luôn hiện hữu nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời.

Không ít trường hợp ban đầu chỉ biểu hiện sốt cao, đau đầu, mệt mỏi nhưng sau vài ngày có thể nhanh chóng chuyển sang giai đoạn nguy hiểm với các biến chứng như xuất huyết nặng, suy gan, suy thận, viêm cơ tim, sốc mất máu hoặc suy đa tạng.

Các bác sỹ cảnh báo giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết thường xuất hiện từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh. Đây cũng là thời điểm nhiều người chủ quan vì thấy giảm sốt nhưng thực tế bệnh có thể chuyển nặng rất nhanh.

Nói về bệnh và những hiểu lầm hiện nay, bác sỹ Trương Hữu Khanh, Phó chủ tịch thường trực Liên Chi hội Truyền nhiễm TP.HCM, nguyên Trưởng Khoa Nhiễm - Thần Kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1, TP.HCM cho biết, nhiều trường hợp mắc sốt xuất huyết Dengue nhưng bị nhầm với sốt siêu vi thông thường, vì thế người bệnh dễ chủ quan, không theo dõi sát sao và điều trị tại nhà. Đây là nguyên nhân khiến người bệnh nhập viện muộn và có nguy cơ biến chứng nặng.

Thực tế, giai đoạn hạ sốt là lúc nguy hiểm nhất nếu không được theo dõi y tế. Bên cạnh đó, béo phì và bệnh nền nói chung là yếu tố nguy cơ đáng báo động, khiến bệnh sốt xuất huyết Dengue diễn tiến nặng và phức tạp hơn.

Ngoài giai đoạn điều trị cấp tính, sốt xuất huyết Dengue còn để lại những hậu quả kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thể chất, tinh thần và chất lượng sống của người bệnh, đặc biệt là trẻ em.

Sau khi qua cơn nguy kịch, một số trẻ phải đối mặt với tình trạng mệt mỏi kéo dài và rối loạn chức năng thần kinh. Có trường hợp cần phục hồi chức năng dài hạn như tập vật lý trị liệu, theo dõi dinh dưỡng và kiểm tra chuyên khoa định kỳ để tránh di chứng về sau.

Không chỉ người bệnh, gia đình người bệnh cũng gánh chịu hậu quả nặng nề. Việc chăm sóc trẻ sau điều trị đòi hỏi thời gian, công sức và chi phí lớn, trong khi nhiều phụ huynh phải tạm nghỉ việc, từ bỏ nguồn thu nhập hoặc chịu áp lực tâm lý kéo dài.

Điều này khiến sốt xuất huyết Dengue trở thành không chỉ là vấn đề y tế, mà còn là gánh nặng xã hội nếu không được phòng ngừa kịp thời và hiệu quả.

Trong bối cảnh số ca mắc gia tăng, giới chuyên môn nhấn mạnh tiêm chủng vắc-xin đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng giúp phòng bệnh chủ động, giảm nguy cơ nhập viện và hạn chế biến chứng nặng.

Theo đại diện hệ thống tiêm chủng Long Châu, hiện Việt Nam lưu hành vắc-xin sốt xuất huyết Qdenga. Vắc-xin tiêm cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn, kể cả người đã từng mắc bệnh, giúp phòng ngừa cả 4 type virus Dengue.

Lịch tiêm gồm 2 mũi, cách nhau 3 tháng. Hiệu quả bảo vệ đạt hơn 80%, giảm nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết tới hơn 90% khi tiêm đủ phác đồ.

Chuyên gia cho rằng ý nghĩa lớn nhất của vắc-xin không chỉ nằm ở việc giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn giúp hạn chế các ca diễn tiến nặng, giảm áp lực cho hệ thống y tế trong mùa dịch và góp phần bảo vệ nhóm nguy cơ cao như trẻ em.

Tuy nhiên, một số trường hợp không nên tiêm như người suy giảm miễn dịch, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú hoặc người quá mẫn với thành phần của vắc-xin. Người dân cần được khám sàng lọc và tư vấn trước tiêm để bảo đảm an toàn.

Nói thêm về biện pháp phòng chống dịch, GS-TS.Vũ Sinh Nam, Cố vấn cao cấp về sốt xuất huyết Dengue nhấn mạnh, Việt Nam chỉ có thể kiểm soát hiệu quả khi chuyển từ tư duy ứng phó thụ động sang chiến lược chủ động với nhiều biện pháp dự phòng kết hợp.

Cùng với tiêm vắc-xin, người dân cần chủ động diệt muỗi, lăng quăng, bọ gậy, vệ sinh nhà cửa, phát quang bụi rậm, loại bỏ các vật dụng chứa nước đọng, môi trường sinh sống của muỗi; ngủ màn và quản lý chặt chẽ số ca mắc trên địa bàn dân cư.

Đồng thời, cần phát hiện sớm các triệu chứng, nhất là các dấu hiệu cảnh báo, đến khám và điều trị tại các cơ sở y tế uy tín, không tự ý truyền dịch hoặc sử dụng các thuốc không rõ nguồn gốc tại nhà. Đây là những biện pháp thiết thực giúp bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng trước nguy cơ gia tăng của dịch sốt xuất huyết.