Cú “xảy chân”… không tưởng!

Hồ sơ mời thầu gói thầu xây lắp 1 thuộc Dự án Nâng cấp, mở rộng đường Phan Văn Bảy yêu cầu, nhà thầu phải được bảo lãnh tín dụng theo quy định, với hạn mức 18 tỷ đồng. Theo Thông báo số 1482/TB-BQLĐTXD được Ban quản lý phát đi ngày 13/12, chỉ có một nhà thầu là Công ty TNHH MTV Thoát nước Đô thị TP.HCM đạt yêu cầu.

3 nhà thầu khác là Công ty cổ phần Cầu phà TP.HCM và Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải giao thông T&T bị loại do không đáp ứng các yêu cầu về năng lực kinh nghiệm, nhân sự chủ chốt hoặc thiết bị thi công. Ngoài các lý do trên, 2 nhà thầu này còn không có văn bản cam kết cấp tín dụng của ngân hàng. Trường hợp còn lại là Công ty TNHH Xây dựng và Cầu đường Đại Việt, thì dù có Thư xác nhận cấp tín dụng của Ngân hàng TMCP Quân Đội - Chi nhánh Đông Sài Gòn, nhưng vẫn bị đánh giá không đạt yêu cầu.

Lình xình trong đấu thầu có khả năng khiến đường Nguyễn Bình chịu cảnh sình lầy kéo dài. Ảnh: Ngọc Tuấn

Kịch bản tương tự được lặp lại tại gói thầu xây lắp số 1, Dự án Nâng cấp, mở rộng đường Nguyễn Bình, giai đoạn 2 và gói thầu xây lắp dự án Nâng cấp, mở rộng đường Phạm Hữu Lầu (đoạn từ cầu Phước Long đến đường Nguyễn Văn Tạo). Thông báo số 1483/TB-BQLĐTXD cho thấy, 4/5 nhà thầu tham gia đấu gói thầu đường Nguyễn Bình bị đánh giá “không đáp ứng đủ điều kiện tín dụng và đảm bảo cung cấp tín dụng dành riêng cho việc thực hiện gói thầu”. Đáng chú ý, Công ty cổ phần Công trình giao thông Công Chánh chỉ có thư “xác nhận số dư tài khoản”; 3 nhà thầu Công ty cổ phần Tập đoàn Phúc Lộc và Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Tuấn Danh và Công ty TNHH Xây dựng và Cầu đường Đại Việt có thư đảm bảo, nhưng thay vì  phải “hạn mức tối thiểu 27,5 tỷ đồng” như yêu cầu mời thầu thì họ lại được ngân hàng xác nhận “hạn mức tối đa 27,5 tỷ đồng”.

Với việc loạt hàng loạt nhà thầu, cuộc đấu ở vòng chấm hồ sơ đề xuất tài chính ở 3 gói thầu trên chỉ còn mang ý nghĩa thủ tục, vì mỗi gói chỉ còn một ứng cử viên và cạnh tranh trong vòng tài chính sẽ không còn. Cần phải nhận định ngày rằng, việc các nhà thầu dày dặn kinh nghiệm vướng lỗi cam kết tín dụng là điều rất khó lý giải. Bởi yêu cầu chứng minh nguồn lực tài chính để thực hiện gói thầu luôn là yếu tố trọng yếu trong nghiệp vụ đấu thầu. Cần phải nhắc lại rằng, các nhà thầu đều khẳng định rằng, các cam kết tín dụng đều tuân thủ quy định của Ngân hàng Nhà nước về bảo lãnh dự thầu.

“Sáng tạo”… để làm khó doanh nghiệp

“Cam kết tín dụng của chúng tôi theo mẫu quy định chung do ngân hàng bảo lãnh và phù hợp với quy định của Ngân hàng Nhà nước về bảo lãnh dự thầu. Mặt khác, theo quy định về nguồn lực tài chính thực hiện gói thầu, các nhà thầu phải tuân thủ theo Mẫu số 02 được quy định tại Thông tư 03/2015/TT-BKHĐT của Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Tuy nhiên, khi phát hồ sơ mời thầu thì chủ đầu tư đã thay đổi một số nội dung chính yếu của Mẫu 02, để trượt tiêu những quy định tạo độ linh hoạt trong việc thực cam kết tài chính như tinh thần của Thông tư. Điều đáng nói là, sau khi thay đổi, bên mời thầu đã không phát hành mẫu thư cam kết tín dụng kèm trong hồ sơ mời thầu ở chương IV: Biểu mẫu dự thầu”, vị đại diện nhà thầu P (yêu cầu không nêu tên) nói với phóng viên Báo Đầu tư.

Về vấn đề “hạn mức tối thiểu” - “hạn mức tối đa”, đại diện nhà thầu Đ. (cũng yêu cầu không nêu tên) cho rằng, bên mời thầu đã diễn dịch khái niệm theo hướng bất lợi cho nhà thầu. Nhà thầu Đ. lý giải thêm rằng, theo Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN ngày 31/12/2001 của Ngân hàng Nhà nước ban hành về quy chế cho vay của các tổ chức tín dụng đối với khách hàng về giới hạn cho vay của các tổ chức tín dụng đối với khách hàng về giới hạn cho vay, nội dung thư xác nhận cam kết tín dụng mức tối thiểu sẽ không xác định được trần tối đa. “Thư xác nhận tín dụng của chúng tôi phù hợp với quy định của Ngân hàng Nhà nước và của đơn vị phát hành thư cam kết tín dụng”, đại diện nhà thầu Đ. khẳng định.

Những nghi vấn về sự thiếu minh bạch có thể triệt tiêu cạnh tranh đang là trăn trở của các nhà thầu khi tham gia đấu thầu dự án này. Trong số báo tiếp theo, Báo Đầu tư sẽ tiếp tục phản ánh quan điểm của chủ đầu tư và ý kiến của cơ quan quản lý nhà nước về công tác đấu thầu.