Cầu Hòa Trung giai đoạn xây dựng. Ảnh: P.M

Rõ lộ trình xử lý

“Chúng tôi rất hy vọng, sự chỉ đạo mới đây của Phó thủ tướng thường trực Nguyễn Hòa Bình sẽ đẩy nhanh tiến trình xử lý khoản nợ đọng từ Dự án Đầu tư xây dựng cầu Hòa Trung. Tính từ khi công trình được bàn giao, đưa vào khai thác (năm 2015) đến nay, chúng tôi đã bị phát sinh gần 120 tỷ đồng tiền lãi vay ngân hàng”, ông Đinh Ngọc Đàn, Tổng giám đốc Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 1 (Cienco1) cho biết.

Trước đó, vào đầu tuần trước, Văn phòng Chính phủ có Công văn số 8022/VPCP-KTTT gửi Bộ trưởng Bộ Giao thông - Vận tải (GTVT), Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng thường trực Nguyễn Hòa Bình về việc xử lý vướng mắc trong bố trí vốn thanh toán cho Dự án Đầu tư xây dựng cầu Hòa Trung.

Tại công văn trên, Phó thủ tướng thường trực Nguyễn Hòa Bình giao Bộ GTVT có trách nhiệm làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của các đơn vị liên quan trước pháp luật về quyết định của mình, đảm bảo không để xảy ra tiêu cực, tham nhũng; chuẩn bị toàn bộ hồ sơ, tài liệu có liên quan đến Dự án, trong đó xác định rõ số vốn ngân sách trung ương cần bố trí để thanh toán cho Dự án, gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư trước ngày 5/11/2024; đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan trong quá trình báo cáo các cấp có thẩm quyền để xử lý dứt điểm nội dung này.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư được giao chủ trì, phối hợp với Bộ GTVT và cơ quan liên quan tổng hợp, rà soát, báo cáo Chính phủ trước ngày 15/11/2024 trước khi báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội theo quy định.

“Bộ Kế hoạch và Đầu tư báo cáo rõ về quá trình triển khai dự án, các quy định pháp luật có liên quan trong quá trình phê duyệt, triển khai thực hiện dự án; các vướng mắc trong việc bố trí vốn cho dự án; nguyên nhân, trách nhiệm; thẩm quyền xử lý và có đề xuất, kiến nghị cụ thể”, Phó thủ tướng thường trực lưu ý.

Cần phải nói thêm rằng, tháng 6/2024, lãnh đạo Chính phủ cũng giao Bộ GTVT rà soát quá trình thực hiện Dự án và đề xuất phương án xử lý khoản nợ đọng theo quy định; Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp và các bộ ngành liên quan nghiên cứu đề xuất của Bộ GTVT, báo cáo đề xuất Thủ tướng Chính phủ, bảo đảm đúng quy định và thẩm quyền quyết định.

Trên cơ sở báo cáo của Bộ GTVT, ý kiến của các bộ, ngành liên quan, tại Công văn số 8279/BKHĐT PTHTĐT ngày 9/10/2024, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề nghị người đứng đầu Chính phủ giao Bộ GTVT làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm các đơn vị liên quan trước pháp luật về quyết định, đảm bảo không để xảy ra tiêu cực, tham nhũng.

Bộ GTVT cũng sẽ phải chuẩn bị toàn bộ hồ sơ, tài liệu có liên quan đến Dự án, trong đó xác định rõ vốn ngân sách nhà nước cần bố trí để thanh toán; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan trong quá trình báo cáo cấp có thẩm quyền để xử lý dứt điểm các khoản nợ đọng.

Được biết, Dự án Đầu tư xây dựng cầu Hòa Trung là một trong số ít công trình do Bộ GTVT làm chủ đầu tư trên cơ sở tiếp nhận lại từ UBND tỉnh Cà Mau. Dự án được Bộ GTVT phê duyệt vào tháng 4/2015; liên danh nhà thầu do Cienco1 đứng đầu được chọn để triển khai xây dựng gói thầu xây dựng cầu Hòa Trung.

Đến tháng 2/2016, công trình hoàn thành, đưa vào khai thác, nhưng đến nay, Bộ GTVT vẫn chưa tìm được nguồn để bố trí thanh toán khoản kinh phí xây lắp ứng trước của nhà thầu và kinh phí ứng trước về giải phóng mặt bằng của UBND tỉnh Cà Mau.

Lỗi không phải của nhà thầu

Theo Bộ GTVT, tổng giá trị quyết toán Dự án Đầu tư xây dựng cầu Hòa Trung là 249,4 tỷ đồng, trong đó phần chi phí xây dựng là 225 tỷ đồng; phần kinh phí giải phóng mặt bằng được UBND tỉnh Cà Mau ứng trước là 7,4 tỷ đồng.

250 tỷ đồng với Nhà nước có thể không phải là số tiền lớn, nhưng với Cienco1 là bằng 1/4 vốn điều lệ. Sự thiếu hụt dòng tiền từ các Dự án chưa được thanh toán, trong đó có Dự án cầu Hòa Trung đang khiến Tổng công ty rơi vào tình trạng đứt gãy dòng tiền, gia tăng nợ xấu, gây khó khăn cho hoạt động của doanh nghiệp vốn đã rất khó khăn.

- Ông Đinh Ngọc Đàn, Tổng giám đốc Cienco1

Trong thời gian vừa qua, Bộ GTVT cũng phối hợp với các bộ, ngành liên quan để tìm nguồn xử lý khoản công nợ tại Dự án Đầu tư xây dựng cầu Hòa Trung, nhưng chưa mang lại kết quả cụ thể.

Bộ GTVT thừa nhận, việc triển khai Dự án theo cơ chế nhà thầu ứng vốn thi công, chưa xác định cụ thể nguồn vốn và khả năng cân đối vốn trong khi Luật Đầu tư công năm 2014 đã có hiệu lực là chưa phù hợp, dẫn đến việc gặp khó khăn trong việc bố trí vốn để thanh, quyết toán cho các đơn vị thực hiện.

Tại Công văn số 8279/BKHĐT PTHTĐT, Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhận định, những vướng mắc về thanh toán của Dự án không phải do lỗi của doanh nghiệp, mà do các cơ quan quản lý nhà nước chưa hoàn thiện các thủ tục đầu tư, bố trí vốn hoàn trả theo quy định, dù công trình đã hoàn thành cách đây 9 năm.

“Việc sớm bố trí vốn cho Dự án để hoàn trả nhà thầu giá trị khối lượng đã thực hiện là rất cần thiết, giảm thiểu thiệt hại, củng cố niềm tin của doanh nghiệp và người lao động đã tham gia thi công công trình. Đồng thời, đây là cơ sở để hoàn trả số kinh phí mà UBND tỉnh Cà Mau đã tạm ứng chi phí giải phóng mặt bằng theo đúng quy định của pháp luật”, Công văn số 8279/BKHĐT PTHTĐT Bộ Kế hoạch và Đầu tư nêu rõ.