Cảng An Thới là cảng duy nhất tại Phú Quốc có thể tiếp nhận tàu biển có tải trọng đến 3.000 DWT.

Quyết định đơn phương

Giữa tháng 2/2024, Cục Hàng hải Việt Nam có Công văn số 557/TB-CHHVN thông báo tới Liên danh Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Namaste - Công ty cổ phần Cảng Sài Gòn (bên thuê) và Công ty TNHH Cảng quốc tế An Thới (công ty khai thác) chấm dứt Hợp đồng số 01/2023/HĐT ngày 6/4/2023 về việc cho thuê quyền khai thác tài sản kết cấu hạ tầng cảng biển An Thới (TP. Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang).

Trong Công văn số 576/CHHVN-KCHTHH báo cáo Bộ Giao thông - Vận tải (GTVT) đầu tuần trước, ông Nguyễn Đình Việt, Phó cục trưởng Cục Hàng hải Việt Nam cho biết, bên thuê (đồng thời là bên B trong Hợp đồng số 01/2023/HĐT) đã vi phạm nghĩa vụ thực hiện Bảo đảm thực hiện hợp đồng năm 2024, mặc dù đơn vị đã yêu cầu bằng văn bản đến lần thứ ba, nhưng bên B vẫn không thực hiện mà không có lý do chính đáng.

Vì vậy, Cục Hàng hải Việt Nam (bên cho thuê, đồng thời là bên A trong Hợp đồng số 01/2023/HĐT) buộc phải “kích hoạt” điểm b, khoản 2, Điều 14, Hợp đồng số 01/2023/HĐT, trong đó quy định, bên A có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng mà không phải chịu bồi thường cho bên B bất kỳ chi phí phát sinh nào khi xảy ra trường hợp bên A yêu cầu bằng văn bản đến lần thứ 3 nhưng bên B vẫn không thực hiện Bảo đảm thực hiện hợp đồng mà không có lý do chính đáng.

Thời gian chấm dứt hợp đồng kể từ ngày bên thuê, công ty khai thác nhận được văn bản thông báo chấm dứt Hợp đồng qua mạng hoặc qua bưu điện. Sau khi thông báo chấm dứt hợp đồng, bên cho thuê và bên thuê sẽ thực hiện các thủ tục bàn giao lại tài sản, hồ sơ tài liệu, thanh lý hợp đồng theo quy định.

Trước đó, thông qua cuộc đấu giá công khai được tổ chức vào ngày 26/8/2022, Liên danh Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Namaste - Công ty cổ phần Cảng Sài Gòn được xác định là đã giành quyền khai thác tài sản kết cấu hạ tầng cảng biển An Thới, với giá trúng đấu giá là 951,996 tỷ đồng, cao gấp 5,5 lần giá khởi điểm.

Danh mục tài sản cho thuê quyền khai thác gồm 17 loại, trong đó bến 3.000 WT; đường nội bộ cảng, bãi đỗ nhà xe, bãi chứa hàng, nhà ga, kho hàng hóa, xưởng cơ khí; bến truyền tải, nhà thường trực… Thời hạn cho thuê quyền khai thác tài sản kết cấu hạ tầng cảng biển An Thới là từ quý IV/2022 đến năm 2063 (41 năm 3 tháng).

Giá khởi điểm để đấu giá là 195 tỷ đồng, được xác định bởi 2 khoản: giá thu cố định trị giá 160 tỷ đồng (giá trị còn lại của tài sản; chi phí phục vụ quản lý, khai thác tài sản hàng năm của bên cho thuê; chi phí lập đề án, tổ chức đấu giá) và giá thu biến đổi trị giá 35 tỷ đồng dựa trên doanh thu lợi nhuận khai thác của bên nhận thuê.

Căn cứ Đề án Cho thuê quyền khai thác tài sản kết cấu hạ tầng cảng biển An Thới được Bộ GTVT phê duyệt, đối với giá thu cố định, đơn vị trúng đấu giá sẽ phải thanh toán 4 đợt, mỗi đợt 25% giá thu cố định của năm đó theo hợp đồng và nộp chậm nhất vào ngày 15 của tháng đầu mỗi quý.

Đối với giá thu biến đổi, chậm nhất vào ngày 30/6 năm kế tiếp, căn cứ doanh thu thực tế khai thác tài sản cho thuê trong năm đó theo kết quả kiểm toán của kiểm toán độc lập, Cục Hàng hải Việt Nam và đơn vị trúng đầu giá sẽ xác định chính thức giá thu biến đổi của năm trước. Chậm nhất 7 ngày sau khi xác định giá thu biến đổi của năm trước, đơn vị trúng đầu giá nộp toàn bộ giá thu biến đổi của năm trước vào tài khoản của Cục Hàng hải Việt Nam.

Hai lần gãy hợp đồng

Sau thời gian thương thảo, ngày 6/4/2023, Cục Hàng hải Việt Nam và Liên danh Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Namaste - Công ty cổ phần Cảng Sài Gòn đã ký kết Hợp đồng số 01/2023/HĐT cho thuê quyền khai thác tài sản kết cấu hạ tầng cảng biển An Thới. Dù đã được Cục Hàng hải Việt Nam liên tục đôn đốc (tổ chức tới 3 cuộc họp, gửi tới hơn 100 văn bản), nhưng bên thuê vẫn chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, trách nhiệm hợp đồng.

Cụ thể, đến ngày 16/2/2024, bên thuê mới chỉ hoàn thành việc thành lập đơn vị khai thác là Công ty TNHH Cảng quốc tế An Thới; ủy quyền cho công ty khai thác thực hiện hợp đồng; nộp tiền thuê cố định đợt 1 và 50% đợt 2 của quý IV/2022 và năm 2023 với số tiền là 13,84 tỷ đồng.

Tuy nhiên, bên thuê chưa nộp 46,746 tỷ đồng (gồm tiền thuê cố định đợt 1 năm 2024, tiền thuê cố định đợt 2, đợt 3, đợt 4 của quý IV/2022 và năm 2023); chưa ký biên bản giao nhận tài sản thuê và hồ sơ; chưa thực hiện các thủ tục theo quy định pháp luật (thủ tục để được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh khai thác cảng biển, an ninh cảng biển, giá dịch vụ cảng biển…) để đưa cảng biển An Thới vào khai thác, sử dụng.

Đặc biệt, bên thuê chưa thực hiện Bảo đảm thực hiện hợp đồng năm 2023, 2024; chưa nộp tiền phạt do vi phạm hợp đồng; chưa mua bảo hiểm cho tài sản thuê.

Trước đó, tháng 1/2014, Cục Hàng hải Việt Nam từng cho liên danh nhà đầu tư là Công ty cổ phần Dịch vụ vận tải Sài Gòn - Công ty cổ phần Hàng hải và Đầu tư phát triển Hiệp Phước (Liên danh TRANACO - HPI) thuê kết cấu hạ tầng cảng An Thới với thời gian thuê từ năm 2014 đến năm 2043. Hai nhà đầu tư này đã lập Công ty cổ phần Đầu tư khai thác cảng biển hàng hải An Thới để thực hiện hợp đồng với Cục Hàng hải Việt Nam.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng, do nguyên nhân từ bên thuê, Cục Hàng hải Việt Nam đơn phương chấm dứt hợp đồng vào ngày 1/1/2021.

Tại Công văn số 576/CHHVN-KCHTHH, Cục Hàng hải Việt Nam kiến nghị Bộ GTVT chấp thuận việc giao Cảng vụ Hàng hải Kiên Giang thực hiện quản lý tài sản, hồ sơ tài liệu cảng biển An Thới từ khi nhận bàn giao từ Liên danh Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Namaste - Công ty cổ phần Cảng Sài Gòn hoặc Công ty TNHH Cảng quốc tế An Thới đến khi lựa chọn được đơn vị thuê quyền khai thác mới. Chi phí thực hiện quản lý đề nghị bố trí từ nguồn thu cho thuê kết cấu hạ tầng cảng biển.

“Giao Cục Hàng hải Việt Nam lập Đề án Cho thuê quyền khai thác tài sản kết cấu hạ tầng cảng biển An Thới theo quy định trình Bộ GTVT phê duyệt để tổ chức thực hiện lựa chọn đơn vị thuê quyền khai thác mới sau khi hoàn thành việc thanh lý Hợp đồng số 01/2023/HĐT”, lãnh đạo Cục Hàng hải Việt Nam đề xuất.