Trường hợp một nam sinh 16 tuổi tại Bắc Ninh bị sẩn ngứa suốt hơn một năm mới xác định nguyên nhân do nhiễm sán dây chó cho thấy sự cần thiết của việc chẩn đoán đúng và phòng bệnh chủ động.

Bệnh nhân là cháu C.L, 16 tuổi, đến Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Bắc Ninh trong tình trạng sẩn ngứa kéo dài hơn một năm.

Chủ động phòng ngừa không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn giảm gánh nặng bệnh tật và chi phí y tế cho xã hội.

Các tổn thương dạng sẩn cục xuất hiện nhiều ở vùng cổ, rải rác ở cẳng tay và cẳng chân, gây ngứa ngáy, khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt và học tập. Trước đó, gia đình đã đưa cháu đi khám nhiều nơi và được chẩn đoán viêm da cơ địa. Điều trị bằng thuốc uống và thuốc bôi giúp giảm triệu chứng nhưng bệnh không khỏi hoàn toàn.

Khoảng một tháng trở lại đây, tình trạng ngứa tăng rõ rệt. Gia đình được tư vấn thực hiện xét nghiệm bộ giun sán tại nhà. Kết quả cho thấy chỉ số sán dây chó dương tính, sán dây lợn nghi ngờ. Ngay khi có kết quả, bác sỹ liên hệ tư vấn và khuyến cáo gia đình đưa bệnh nhân đi kiểm tra chuyên sâu để xác định chính xác nguyên nhân.

Khai thác bệnh sử cho thấy gia đình có nuôi chó, có thói quen ăn rau sống nhưng không thực hiện tẩy giun định kỳ. Khi thăm khám, các chỉ số sinh tồn của bệnh nhân ổn định, ghi nhận nhiều tổn thương sẩn cục vùng cổ và sẹo cũ ở cẳng tay, cẳng chân hai bên. Dựa trên kết quả xét nghiệm ban đầu và tình trạng lâm sàng, bác sỹ chỉ định làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu và siêu âm ổ bụng.

Kết quả cho thấy IgE máu tăng cao, bạch cầu ái toan tăng nhẹ, soi nấm âm tính. Siêu âm ổ bụng chưa phát hiện bất thường. Chụp X-quang tim phổi ghi nhận hình ảnh nốt mờ vùng ngoại vi rốn phổi phải, được theo dõi như nốt viêm cũ.

Trên cơ sở tổng hợp các kết quả, bác sỹ chẩn đoán xác định bệnh nhân nhiễm sán dây chó kèm biểu hiện sẩn ngứa và chỉ định điều trị ngoại trú, đồng thời hướng dẫn chăm sóc da và theo dõi tái khám theo lịch.

Sau một tháng điều trị, tình trạng của bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Xét nghiệm cho thấy IgE máu giảm, số lượng bạch cầu ái toan trở về bình thường. Các tổn thương sẩn cục vùng cổ hết hoàn toàn, không còn ngứa, chỉ còn sẹo cũ trên da.

Theo BSCKI Lương Thị Nga, chuyên khoa Nội chung, Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Bắc Ninh, bệnh sán dây chó do các loài sán thuộc giống Echinococcus gây ra. Ở người, bệnh có hai thể tổn thương chính là thể nang nước và thể nang tổ ong.

Trong đó, Echinococcus granulosus và Echinococcus multilocularis là hai tác nhân gây bệnh phổ biến. Con đường lây nhiễm chủ yếu là nuốt phải trứng sán qua thực phẩm, rau sống bị nhiễm bẩn hoặc tiếp xúc trực tiếp với chó và các động vật mang mầm bệnh mà không rửa tay sạch.

Đáng lưu ý, bệnh tiến triển chậm, có thể không biểu hiện triệu chứng trong thời gian dài. Nang sán thường ký sinh ở gan, phổi và có thể gặp ở thận, lách, tim, hệ thần kinh hoặc xương.

Khi nang sán phát triển lớn, người bệnh có thể bị đau, chèn ép cơ quan, rối loạn chức năng gan, phổi, thậm chí đe dọa tính mạng. Trong trường hợp nang sán vỡ, nguy cơ sốc phản vệ, nhiễm trùng nặng và biến chứng nguy hiểm tăng cao, kéo theo chi phí điều trị lớn và ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống.

Các chuyên gia cho rằng, sán dây chó là bệnh hoàn toàn có thể phòng tránh nếu người dân hiểu đúng con đường lây nhiễm và tuân thủ các biện pháp vệ sinh an toàn. Thực tế cho thấy, phần lớn ca bệnh liên quan đến thói quen tiếp xúc gần với chó, ăn rau sống hoặc thực phẩm chưa đảm bảo vệ sinh.

Để phòng bệnh, người dân cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với chó, đặc biệt là chó thả rông; rửa tay sạch bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với vật nuôi; không ăn rau sống, thực phẩm chưa được rửa sạch hoặc chưa nấu chín kỹ; tẩy sán định kỳ cho chó và quản lý tốt vật nuôi trong gia đình. Chủ động phòng ngừa không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn giảm gánh nặng bệnh tật và chi phí y tế cho xã hội.