Báo cáo của Kiểm toán Nhà nước (KTNN) gửi Quốc Hội về việc quản lý và sử dụng Quỹ bảo hiểm y tế năm 2017 tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ ra nhiều bất cập.

KTNN phát hiện cấp trùng thẻ bảo hiểm xã hội và thẻ bảo hiểm y tế cho các đối tượng chính sách là 37.145 thẻ, với số tiền 18,7 tỷ đồng.

Các cơ sở y tế thanh toán chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế năm 2017 chưa đúng quy định 168 tỷ đồng do áp sai giá dịch vụ kỹ thuật 42,3 tỷ đồng, chỉ định dịch vụ kỹ thuật không phù hợp 7,1 tỷ đồng, thanh toán giường điều hòa nhưng thực tế không sử dụng 50,9 tỷ đồng hay chi phí thuốc, chi phí vật tư y tế không đúng quy định 7,9 tỷ đồng,...

Đặc biệt, trong công tác đấu thầu thuốc, hóa chất và vật tư y tế đã có các trường hợp phân chia nhóm thuốc, lập danh mục thuốc làm tăng giá trị gói thầu.

Cụ thể, đưa vào kế hoạch mua sắm các loại hoạt chất có hàm lượng, dạng bào chế, dạng phối hợp ít cạnh tranh hoặc có chi phí cao bất hợp lý nhưng không báo cáo lý do sử dụng theo quy định của Bộ Y tế tại tỉnh Bến Tre, TP. Cần Thơ, Đà Nẵng, Hà Nội.

Cùng với đó là vấn đề hạn chế tham gia đấu thầu đã xảy ra tại tỉnh Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước trong việc lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu đối với Gói thầu thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu có một số loại thuốc có thành phần hoạt chất đặc biệt, chỉ có 01 đơn vị sản xuất, cung ứng trong khi trên thị trường có nhiều loại thuốc có tính năng tương đương, có giá thành rẻ hơn nhiều lần.

KTNN còn cho rằng, một số tỉnh như Nam Định, Phú Yên, Long An đã phê duyệt giá thuốc trúng thầu cao gấp nhiều lần giá trúng thầu bình quân của bảo hiểm xã hội Việt Nam công bố.

Ngoài ra, tại TP. Hà Nội, TP.HCM đã mua sắm trực tiếp không đúng quy định hay tỉnh Kiên Giang khi có hiện tượng chia lẻ gói thầu tại bệnh viện Đa khoa tỉnh Kiên Giang ban hành 87 quyết định mua thuốc ngoài thầu và 01 quyết định mua sắm trực tiếp cùng một chủng loại thuốc với số tiền 30,45 tỷ đồng.

Đặc biệt Sở Y tế Bình Dương mua sắm trực tiếp đối với danh mục thuốc phải tổ chức đấu thầu rộng rãi trong nước với gói thầu mua sắm trực tiếp thuốc chữa bệnh cho các cơ sở y tế công lập và các cơ sở y tế ngoài công lập, cùng gói thầu mua sắm trực tiếp thuốc từ dược liệu, thuốc đông y và vị thuốc y học cổ truyền với tổng giá trị 679,14 tỷ đồng.

Sở Y tế tỉnh này còn chấm thầu cung cấp 224 mặt hàng thuốc không đúng quy định, làm thiệt hại khoảng 4,88 tỷ đồng, cũng như đưa vào kế hoạch đấu thầu nhiều loại thuốc có hàm lượng, dạng bào chế, phối hợp, thành phần hoạt chất không phổ biến trên thị trường, có giá cao hơn thuốc có tác dụng tương đương phổ biến trên thị trường làm thiệt hại 9,35 tỷ đồng.

Thêm vào đó là đấu thầu và lựa chọn nhà thầu mua sắm một số loại thuốc thuộc diện cảnh báo của Cục Quản lý dược - Bộ Y tế. Bởi theo Công văn số 18274/QLD-ĐK ngày 20/09/2016 của Cục Quản lý dược: “thuốc chứa phối hợp thành phần domperidon và chất ức chế bơm proton (omeprazol, pantoprazol, lanzoprazol,...) nhưng dữ liệu về an toàn, hiệu quả của các thuốc chứa phối hợp này còn hạn chế. Hiện thuốc chứa phối hợp domperidon và chất ức chế bơm proton chỉ còn lưu hành tại một số ít nước trên thế giới”. 

Đến 31/12/2017, số dư Quỹ Bảo hiểm y tế là 40.126 tỷ đồng, với 81.188 nghìn người tham gia, tăng 6,95% (5.273 nghìn người) so với năm 2016, tỷ lệ bao phủ 86,9% dân số.

Năm 2017, Quỹ Bảo hiểm y tế bội chi 18.153 tỷ đồng (59/63 tỉnh, thành phố bội chi, 04 tỉnh, thành phố kết dư), bằng 21% tổng thu năm 2017.