Tổng thống Donald Trump phát biểu trước báo giới tại căn cứ quân sự Andrews ở Maryland, Mỹ vào ngày 3/7. Ảnh: AFP

Động thái trên là một sự thay đổi rõ ràng so với các cam kết trước đó của chính quyền Tổng thống Trump về việc đạt nhiều thỏa thuận riêng lẻ với các đối tác thương mại.

Thừa nhận sự phức tạp của việc đàm phán riêng lẻ với hơn 170 quốc gia, Tổng thống Trump nói với các phóng viên trước khi khởi hành đến Bang Iowa vào ngày 3/7 rằng các lá thư sẽ được gửi đến 10 quốc gia cùng một lúc, nêu rõ mức thuế quan mà Mỹ áp dụng là từ 20 - 30%.

"Chúng tôi có hơn 170 quốc gia (cần đàm phán thỏa thuận thương mại - BTV), vậy bạn có thể thực hiện bao nhiêu thỏa thuận?" Tổng thống Trump nói. "Chúng phức tạp hơn nhiều", ông chủ Nhà Trắng đánh giá.

Tổng thống Trump cho biết ông mong đợi sẽ có "một vài" thỏa thuận chi tiết hơn với các quốc gia khác sau khi ông thông báo về thỏa thuận thương mại với Việt Nam vào ngày 2/7.

Tuy nhiên, ông Trump cho biết ông muốn thông báo cho hầu hết các quốc gia khác về mức thuế quan cụ thể của Mỹ, đồng thời bỏ qua các cuộc đàm phán chi tiết.

Thông điệp trên của Tổng thống Trump ám chỉ những thách thức trong việc đàm phán và hoàn tất các điều khoản trong một thỏa thuận thương mại, từ thuế quan đến các rào cản phi thuế quan như lệnh cấm nhập khẩu nông sản.

Trước đó, các trợ lý hàng đầu của Tổng thống Trump cho biết vào tháng 4 rằng họ sẽ xem xét đàm phán 90 thỏa thuận trong 90 ngày tạm dừng thuế đối ứng, một mục tiêu đầy tham vọng đã vấp phải sự hoài nghi từ các chuyên gia thương mại quen thuộc với các thỏa thuận thương mại, những người cho rằng đàm phán một thỏa thuận thương mại với một quốc gia thường phức tạp và tốn thời gian.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói với Bloomberg Television rằng khoảng 100 quốc gia có khả năng sẽ phải chịu mức thuế đối ứng 10% và dự đoán sẽ có "một loạt" thỏa thuận thương mại được công bố trước thời hạn ngày 9/7 - thời điểm Mỹ dự kiến kích hoạt lại thuế đối ứng cao hơn sau 90 ngày tạm dừng áp dụng.

Nếu Mỹ áp thuế quan 10% đối với 100 quốc gia, thì mức này sẽ thấp hơn so với dự kiến ban đầu của chính quyền Tổng thống Trump.

Theo kế hoạch áp thuế đối ứng ban đầu mà chính quyền Tổng thống Trump công bố ngày 2/4, 123 quốc gia/vùng tài phán sẽ bị áp thuế quan 10%, chủ yếu là các quốc gia nhỏ và một số vùng lãnh thổ không người ở như đảo Heard và quần đảo McDonald của Australia.

Tổng thống Trump đã khiến thị trường chao đảo vào ngày 2/4 khi công bố kế hoạch áp thuế đối ứng đối với hầu hết đối tác thương mại của Mỹ, từ 10% đến 50%. Sau đó, ông Trump đã tạm thời giảm mức thuế đối với hầu hết các quốc gia xuống còn 10% đến ngày 9/7 để các bên có thời gian đàm phán thương mại.

Tuy nhiên, nhiều quốc gia bị Mỹ áp thuế ban đầu là 10% vẫn chưa có bất kỳ cuộc đàm phán nào với chính quyền Tổng thống Trump, ngoại trừ Vương quốc Anh, quốc gia đã đạt được thỏa thuận vào tháng 5 để giữ nguyên mức thuế 10% và giành được ưu đãi cho một số ngành như ô tô và động cơ máy bay.

Các đối tác thương mại lớn đang đàm phán với Mỹ phải chịu mức thuế quan cao hơn nhiều, bao gồm 20% đối với Liên minh châu Âu (EU), 26% đối với Ấn Độ và 24% đối với Nhật Bản.

Trong khi đó, các quốc gia khác chưa tham gia đàm phán thương mại với chính quyền Tổng thống Trump thậm chí phải đối mặt với mức thuế cao hơn, bao gồm 50% đối với Lesotho, 47% đối với Madagascar và 36% đối với Thái Lan.