Mặt bằng kiểu “xôi đỗ”

Cao tốc đoạn Hòa Liên - Túy Loan có tổng chiều dài 11,5 km nằm trên địa bàn TP. Đà Nẵng. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 2.100 tỷ đồng, trong đó chi phí giải phóng mặt bằng hơn 951 tỷ đồng (chi phí xây dựng khu tái định cư hơn 105 tỷ đồng. Dự kiến đoạn cao tốc Hòa Liên - Túy Loan sẽ hoàn thành vào năm 2025. Tuy nhiên, đến nay tiến độ thi công trên cao tốc này vẫn còn chậm, nguyên nhân chính do việc giải phóng mặt bằng chưa đạt.

Tính đến nay, TP. Đà Nẵng đã bàn giao được hơn 10 km mặt bằng, đạt 87%, nhưng thực tế, mặt bằng sạch để thi công chỉ được khoảng 6 km và khó thi công đồng bộ.

Đến nay, dự án cao tốc Bắc - Nam đoạn Hòa Liên - Túy Loan đã giải phóng mặt bằng đạt 87%.

Theo ghi nhận, dọc tuyến cao tốc nhiều vị trí vẫn chưa thể bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công do vướng công tác giải phóng mặt bằng. Nhiều điểm được người dân cắm biển yêu cầu dừng thi công vì chưa đền bù. Bên cạnh đó, hiện nay công tác di dời hạ tầng kỹ thuật phục vụ thi công vẫn chưa hoàn thành, nhiều vị trí điện cao thế chưa được triển khai di dời.

Ban Quản lý Dự án đường Hồ Chí Minh cho hay, nhiều thửa đất được huyện Hòa Vang lập biên bản bàn giao chủ đầu tư Dự án cao tốc Hòa Liên - Túy Loan. Tuy nhiên, khi nhà thầu đến thi công thì bị người dân cản vì chưa nhận tiền bồi thường.

Theo UBND huyện Hòa Vang, thời gian qua, thành phố đã chỉ đạo quyết liệt các địa phương, sở, ban, ngành, đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và hỗ trợ nhà thầu trong quá trình thi công. Đặc biệt, huyện triển khai hai giải pháp đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư mới và chuyển một số hộ dân về khu dân cư sẵn có để có mặt bằng sạch cho dự án. Đến nay, công tác này đã đạt kết quả khả quan với 10/11,5 km dự án.

Vì sao chậm bàn giao mặt bằng?

Ông Võ Nguyên Chương, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường TP Đà Nẵng nhận định, việc giải phóng mặt bằng là công việc rất phức tạp liên quan đến nhiều chính sách, các công đoạn hoàn thiện hồ sơ cần có thời gian. Đặc biệt, khối lượng giải phóng mặt bằng của tuyến cao tốc Hòa Liên – Tuy Loan không hề nhỏ. Tuy nhiên cũng khẳng định, chưa có dự án nào đẩy nhanh tiến độ như dự án cao tốc Hòa Liên -Túy Loan.

Chính quyền địa phương đang đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng dự án.

Theo ông Chương, việc chậm tiến độ giải phóng mặt bằng có nhiều vướng mắc. Cụ thể, từ tháng 1/2024, địa phương mới bắt đầu tiếp quản hồ sơ dự án dẫn đến chậm trễ. Khối lượng hồ sơ cần giải tỏa cho cao tốc Hòa Liên – Túy Loan là rất lớn, yêu cầu thực hiện cùng lúc cho cả tuyến chính cao tốc và đường gom 2 bên cao tốc. Trong khi đó, ban đầu Chính phủ cho hạn giải phóng mặt bằng là 30/9/2024 nhưng sau đó quyết xuống còn 30/6/2024.

Ngoài ra, điểm “nghẽn” lớn trong công tác giải phóng mặt bằng đó là tái định cư. "Trên tuyến hiện nay có 272 hồ sơ đất ở với như cầu gần 792 lô đất tái định cư. Tuy nhiên, các dự án triển khai để giải quyết đất tái định cư còn chậm. Trong đó, việc tái định cư tại chỗ cho người dân xã Hòa Sơn. Người dân ở xã này đa phần là người Công giáo muốn tái định cư tại chỗ để sinh hoạt tín ngưỡng. Đây là điểm nghẽn rất lớn để hội đồng giải phóng mặt bằng huyện Hòa Vang vận động người dân bàn giao đất", ông Chương nói.

Bên cạnh đó, trước đây có nhiều dự án dọc tuyến cao tốc đã thu hồi đất nên cần nhiều thời gian để truy xuất các hồ sơ cũ nhằm đảm bảo khách quan, công bằng, không đền bù lập lại đối với phần diện tích đã thu hồi.