Trong Thông tư 09/2014/TT-NHNN vừa được ban hành, thay thế Thông tư 02/2013/TT-NHNN, sửa đổi quan trọng nhất là việc lùi thời hạn xếp chung nhóm tất cả các khoản nợ của một khách hàng vào một nhóm có độ rủi ro cao nhất trong các khoản dư nợ.

Trước đó, Thông tư 02 quy định, dựa trên kết quả phân loại nhóm nợ đối với khách hàng do Trung tâm thông tin tín dụng của Ngân hàng Nhà nước (CIC) cung cấp, toàn bộ số dư nợ và giá trị các cam kết ngoại bảng của một khách hàng phải được phân loại vào cùng một nhóm nợ và xếp vào nhóm có mức độ rủi ro cao hơn.

Có nghĩa, một doanh nghiệp nợ nhiều ngân hàng khác nhau, nhưng chỉ cần khoản nợ tại 1 ngân hàng bị xếp nhóm 5 thì tất cả các khoản nợ tại các ngân hàng khác cũng bị xếp vào nợ nhóm 5. Nếu áp dụng quy định này, nợ xấu của ngân hàng và các doanh nghiệp sẽ tăng lên rất mạnh.

Tuy chưa bắt buộc các ngân hàng thực hiện yêu cầu này, song Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng vẫn phải tự phân loại nợ và gửi kết quả cho CIC để tổng hợp và giám sát.

Một nội dung quan trọng nữa là Thông tư 09 cho phép các ngân hàng tiếp tục cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ, tương tự Quyết định 780/QĐ-NHNN. Việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ chỉ được thực hiện một lần, có hiệu lực từ 20/3/2014 đến 1/4/2015.

Tổ chức tín dụng thường xuyên rà soát, đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng sau khi khoản nợ được cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ, không được tiếp tục cơ cấu lại nợ và giữ nguyên nhóm nợ nếu khách hàng không có khả năng trả nợ đúng theo thời hạn trả nợ đã được cơ cấu lại...

Thông tư 09 có hiệu lực kể từ ngày mai, 20/3/2014.

Trong một báo cáo gần đây, Ngân hàng ANZ cảnh báo, việc Ngân hàng Nhà nước lùi thời hạn thực hiện Thông tư 02 khiến nợ xấu của Việt Nam tiếp tục bị che dấu, thiếu minh bạch và tiềm ẩn nhiều nguy cơ với hệ thống.

Trần Mạnh