Ông Trần Nhất Minh, Phó tổng giám đốc, kiêm Giám đốc Khối Công nghệ ngân hàng của VIB chia sẻ về xu hướng điện toán đám mây trong ngành ngân hàng Việt Nam cũng như chiến lược điện toán đa đám mây (multi-cloud) mà VIB đang là một trong những ngân hàng đầu tiên triển khai thông qua thỏa thuận với Microsoft. 

Ông Trần Nhất Minh, Phó tổng giám đốc, kiêm Giám đốc Khối Công nghệ ngân hàng của VIB

Ông có nhận định gì về xu hướng điện toán đám mây (cloud) của các doanh nghiệp trên thế giới và Việt Nam?

Điện toán đám mây đã xuất hiện gần 20 năm, nhưng chỉ thực sự bùng nổ trong vòng 5 năm trở lại đây. Công nghệ AI (trí tuệ nhân tạo) kết hợp với cloud đã trở thành cặp bài trùng, mang lại cho doanh nghiệp lợi thế cạnh tranh vượt trội.

Trên thế giới, Netflix đã chuyển tất cả hạ tầng lên cloud cách đây khoảng 5 năm. Ngân hàng Mỹ (Bank of America) đưa trung tâm dữ liệu lên cloud từ 2 năm trước. JP Morgan Chase hợp tác với AWS (nền tảng điện toán đám mây của Amazon) về mảng phân tích dữ liệu. Ngân hàng CBA (Australia) tuyên bố 25% ứng dụng chạy trên cloud và trong lộ trình 5 năm tới, con số này không dưới 95%.

Có thể thấy, việc lên cloud là xu thế tất yếu trên toàn cầu và không ngoại lệ với doanh nghiệp Việt. Dấu hiệu rõ rệt nhất cho thấy xu thế này tại Việt Nam là những cái bắt tay của 3 Big Tech với 3 doanh nghiệp lớn trong nước vào cuối tháng 9/2021, trong đó có đến 2 ngân hàng. Lên cloud không còn là một khái niệm công nghệ, mà đã trở thành xu thế tất yếu tại Việt Nam, đặc biệt trong ngành ngân hàng.

Thực trạng chuyển đổi lên cloud của doanh nghiệp Việt Nam nói chung và ngành ngân hàng nói riêng đang diễn ra như thế nào, thưa ông?

Thời điểm này, việc lên cloud của doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam khá phổ biến, song doanh nghiệp lớn còn khá e dè. Một trong những rào cản thường gặp ở các doanh nghiệp này là hệ thống công nghệ thông tin cũ, đội ngũ kỹ sư thông tin đang quen với cách thức hoạt động của hệ thống này và việc thay đổi ngay là một thách thức. Ngành ngân hàng càng có ít đơn vị công bố lên cloud đến thời điểm này, do đặc thù liên quan đến luật an ninh mạng, dữ liệu cá nhân khách hàng.

Tháng 12/2019, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành “Chiến lược Phát triển công nghệ thông tin ngành ngân hàng Việt Nam đến năm 2025, định hướng đến 2030”, với mục tiêu đến năm 2025 sẽ có 60% ngân hàng Việt Nam sử dụng cloud và năm 2030 là 100% ngân hàng và tổ chức tín dụng sử dụng cloud.

Theo báo cáo tháng 8/2020 của Công ty IDC, 40% ngân hàng được khảo sát cho biết đang có kế hoạch chuyển đổi lên môi trường hybrid cloud trong vòng 12-24 tháng.

Tháng 10/2020, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 09/2020/TT-NHNN, cho phép các ngân hàng đưa dữ liệu quan trọng, cấp độ 3, 4, 5 lên cloud nếu đảm bảo những quy định kèm theo. Chúng tôi cho rằng, đây là thông tư có tính bước ngoặt, đẩy mạnh xu thế lên cloud của ngành ngân hàng.

Chiến lược điện toán đám mây mà VIB theo đuổi có gì khác biệt?

Điểm khác biệt trong chiến lược của VIB là chúng tôi chọn multi-cloud. Đại dịch đã thay đổi hoàn toàn cách chúng ta sống và làm việc. Nhu cầu chuyển đổi số trong các tổ chức tài chính ngày càng cấp thiết hơn và lựa chọn đầu tư cho multi-cloud đang là xu hướng dẫn đầu, đặc biệt khi liên quan đến bảo mật dữ liệu cá nhân và khả năng lưu trữ lớn.

Điều quan trọng là phải chọn được một nền tảng giúp đơn giản hóa đáng kể quy trình quản lý multi-cloud. Chúng tôi xác định việc triển khai multi-cloud sẽ vất vả hơn, nhưng mang lại cho VIB lợi thế cạnh tranh và nhiều quyền lợi cho khách hàng hơn. Multi-cloud có thể giúp rút ngắn kỷ lục thời gian triển khai một hệ thống hoặc ứng dụng công nghệ mới. Và chúng tôi có thể trải nghiệm nhiều cloud tương tự, từ đó chọn ra giải pháp phù hợp nhất với thời gian và chi phí hiệu quả nhất.

Rút ngắn thời gian triển khai dịch vụ sẽ cho phép doanh nghiệp phục vụ khách hàng tốt hơn. Theo đó, người dùng cũng có những trải nghiệm mượt mà hơn với các dịch vụ số hóa của Ngân hàng.

Trong quá trình chuyển dịch lên cloud, VIB có những thuận lợi và thách thức gì, thưa ông?

Chúng ta đang sống trong một thế giới phẳng, nên có thể cập nhật mọi thông tin, công nghệ mới một cách nhanh nhất. Đây chính là thuận lợi. Nhưng thách thức trong dịch chuyển lên cloud với các ngân hàng trong giai đoạn này cũng không hề nhỏ.

Thứ nhất là thách thức về thay đổi tư duy, cách nhìn, văn hóa. Chuyển đổi dữ liệu lên cloud cũng là chuyển từ ngân hàng truyền thống sang ngân hàng số. Tư duy giữa ngân hàng số và ngân hàng truyền thống rất khác biệt. Ngân hàng số lấy trải nghiệm khách hàng làm trung tâm, sự giản tiện là cốt lõi, trong khi ngân hàng truyền thống lấy sản phẩm làm trung tâm.

Thứ hai là thách thức về trình độ chuyên môn của nhân viên. Thời đại số hóa cần những kỹ năng mới như tư duy thiết kế (design thinking), phương pháp làm việc nhanh, tinh gọn (agile), kiến thức chuyên sâu về thiết kế, triển khai, vận hành, quản trị cloud, big data, AI, machine learning.

Thứ ba là thách thức về công nghệ. Hệ thống công nghệ thông tin của các ngân hàng chủ yếu là hệ thống cũ, phát triển và vận hành tốn nhiều thời gian và chi phí. Khi chuyển đổi lên cloud, phải vừa duy trì các hệ thống cũ, vừa phát triển các hệ thống mới trong một bản quy hoạch kiến trúc công nghệ tổng thể, tích hợp hài hòa giữa các hệ thống cũ - mới, giữa các hệ thống nội bộ của ngân hàng và các đối tác bên ngoài.

Là một trong những ngân hàng hàng đầu về ngân hàng số và trải nghiệm khách hàng trên ngân hàng số, với VIB, những thách thức nêu trên cũng là cơ hội. Chúng tôi đã và sẽ dành nhiều nguồn lực cũng như đặt trọng tâm phát triển trung, dài hạn vào lĩnh vực ngân hàng số và các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao.

Ông kỳ vọng như thế nào về việc hợp tác với Microsoft để triển khai điện toán đám mây?

Ngân hàng số, tự động hóa luôn là trọng tâm phát triển trong trung và dài hạn của VIB. Chúng tôi hợp tác với Microsoft để tạo sự bứt phá về tốc độ dịch vụ, đổi mới sáng tạo và liên tục mang đến những trải nghiệm tốt nhất về ngân hàng số cho khách hàng. Sự kiện này là một trong những hạng mục quan trọng trong chiến lược chuyển đổi số của VIB, nhằm kết hợp ưu thế vượt trội của các đối tác công nghệ hàng đầu thế giới vào sản phẩm dịch vụ và nâng cao trải nghiệm cho người dùng Việt.