Thi công cao tốc Bắc - Nam đoạn Mai Sơn - Quốc lộ 45. Ảnh: A.M

Đường găng tiến độ

“Chúng tôi đã trình Bộ Giao thông - Vận tải (GTVT) Báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh Dự án thành phần đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đoạn Quốc lộ 45 - Nghi Sơn vào ngày 4/8, sớm hơn 1 ngày so với yêu cầu”, ông Lê Thắng, Giám đốc Ban Quản lý dự án (PMU) 2 - đơn vị được Bộ GTVT giao làm đại diện chủ đầu tư cho biết.

Cùng thời điểm, một đơn vị khác là PMU 6 cũng đã trình Bộ GTVT Báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh Dự án thành phần đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đoạn Nghi Sơn - Diễn Châu.

Cần phải nói thêm rằng, việc trình Báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh Dự án cao tốc Quốc lộ 45 - Nghi Sơn và Nghi Sơn - Diễn Châu đúng thời hạn sẽ tháo gỡ một trong những đường găng quyết định để có thể khởi công 2 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam này vào cuối quý II/2021.

Trước đó, trong công văn hỏa tốc gửi 2 đơn vị được giao nhiệm vụ đại diện chủ đầu tư, Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể đã yêu cầu Giám đốc PMU 2 và 6 phải hoàn thành, trình Báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh trước ngày 5/3; hoàn thành, trình hồ sơ thiết kế kỹ thuật, dự toán điều chỉnh trước ngày 15/3; tổ chức lựa chọn nhà thầu và đảm bảo khởi công gói thầu xây lắp đầu tiên trong tháng 6/2021.

Giám đốc PMU 2 và 6 cũng sẽ phải chịu trách nhiệm soát xét trước khi trình Bộ GTVT phê duyệt điều chỉnh 2 dự án với yêu cầu tổng vốn ngân sách nhà nước đầu tư không vượt quá số vốn ngân sách nhà nước đã được Quốc hội thông qua.

Hiện áp lực đối với các PMU và các đơn vị thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh là rất lớn, bởi Dự án cao tốc đoạn Quốc lộ 45 - Nghi Sơn và Nghi Sơn - Diễn Châu cũng mới được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép chuyển đổi hình thức đầu tư từ PPP sang đầu tư công tại Nghị quyết số 1213/BQ-UBTVQH14 ngày 4/2/2021 và đến ngày 1/3/2021, Chính phủ mới có Nghị quyết số 26/NQ-CP triển khai Nghị quyết số 1213/NQ-UBTVQH14.

Trong khi đó, nếu triển khai theo đúng trình tự, điều kiện thông thường, để hoàn tất các khâu từ trình, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi đến lựa chọn nhà thầu tại một dự án hạ tầng giao thông phải mất tối thiểu 6 - 8 tháng.

“Trong trường hợp không thể khởi công vào tháng 6/2021, ngoài việc khó bắt kịp tiến độ các dự án thành phần đã được triển khai trước đó, Bộ GTVT cũng sẽ rất chật vật để có thể hoàn thành 2 dự án thành phần nói trên để đưa vào khai thác sử dụng trong năm 2023”, một lãnh đạo Vụ Kế hoạch - Đầu tư (Bộ GTVT) đánh giá.

Vốn điều chỉnh giảm sâu

Theo thông từ Cục Quản lý xây dựng và chất lượng công trình giao thông, tín hiệu thuận đầu tiên trong việc đáp ứng các yêu cầu của Quốc hội và Chính phủ là tổng mức đầu tư 2 dự án Quốc lộ 45 - Nghi Sơn và Nghi Sơn - Diễn Châu được đề xuất trong Báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh đều thấp hơn khá nhiều so với phê duyệt trước đó.

Cụ thể, Dự án Quốc lộ 45 - Nghi Sơn có chiều dài 43,28 km, quy mô 4 làn xe, đầu tư theo hình thức đầu tư công có tổng mức đầu tư là 5.614 tỷ đồng, giảm 718 tỷ đồng so với phê duyệt theo hình thức PPP. Dự án Nghi Sơn - Diễn Châu có chiều dài 50 km, quy mô 4 làn xe, tổng mức đầu tư mới là 7.293 tỷ đồng, giảm 1.078 tỷ đồng so với phương án PPP trước đó.

Theo ông Nguyễn Duy Lâm, Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng và chất lượng công trình giao thông (Bộ GTVT), với kinh nghiệm thực hiện 3 dự án chuyển đổi đầu tư công vừa qua (Mai Sơn - Quốc lộ 45; Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây), đối với quá trình thực hiện lần này, cơ quan chủ trì thẩm định rất tự tin trong việc rút ngắn được thời gian chuẩn bị và đảm bảo sự chặt chẽ, khách quan về hồ sơ, thủ tục.

Sự tự tin từ phía cơ quan thẩm định là có cơ sở bởi để đẩy nhanh tiến độ triển khai 2 dự án chuyển đổi, ngay từ cuối năm 2020, Bộ GTVT đã chỉ đạo các cơ quan liên quan chủ động chuẩn bị các công việc cần thiết, như lập hồ sơ điều chỉnh dự án đầu tư, hồ sơ điều chỉnh thiết kế kỹ thuật, dự toán; xây dựng hồ sơ mời thầu xây lắp... để ngay sau khi được cấp có thẩm quyền cho phép chuyển đổi phương thức đầu tư có thể triển khai ngay các thủ tục tiếp theo.

“Một khó khăn nữa cần phải xử lý đối với 2 dự án Quốc lộ 45 - Nghi Sơn và Nghi Sơn - Diễn Châu là khi xây dựng kế hoạch vốn năm 2021, các cơ quan chức năng chưa tính đến vốn để chuyển đổi hình thức đầu tư công. Về nội dung này, Bộ GTVT sẽ kiến nghị Chính phủ ưu tiên bố trí vốn đầu tư công để hoàn thành và đẩy nhanh tiến độ các dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo đúng nguyên tắc quy định tại Luật Đầu tư công, bảo đảm hoàn thành tiến độ theo đúng yêu cầu của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội”, ông Lâm thông tin.