Ảnh minh họa.

Bộ Xây dựng vừa có công văn gửi lãnh đạo Chính phủ về phương án đường sắt kết nối Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Trước đó, tại văn bản số 3085/UBND-DA ngày 21/10/2025, UBND TP.HCM cho biết đã rà soát các tuyến đường sắt đô thị, gồm: tuyến đường sắt đô thị số 2 (Bến Thành – Tham Lương) dài khoảng 12 km, dự kiến khởi công năm 2025 và hoàn thành trước năm 2032; đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm (khoảng 4,1 km) đang chuẩn bị đầu tư; các tuyến đường sắt đô thị số 4 và số 6 đang được nghiên cứu trong giai đoạn 2026 – 2035.

UBND TP.HCM cho rằng, việc kết nối 2 Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Long Thành thông qua mạng lưới đường sắt đô thị có thể thực hiện theo 4 phương án.

Phương án 1: từ nhà ga Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, hành khách đi tuyến đường sắt đô thị số 2 đến ga Thủ Thiêm và thông qua tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành để đến Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Phương án 2: từ nhà ga Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, hành khách di chuyển theo tuyến đường sắt đô thị số 6, sau đó dùng chung hạ tầng với tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành (thông qua đoạn nối ray tại nút giao Phú Hữu) để kết nối đến Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Phương án 3: từ nhà ga Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, hành khách đi theo tuyến đường sắt đô thị số 4 đến ga Bến Thành, sau đó chuyển sang tuyến đường sắt đô thị số 2 để đến ga Thủ Thiêm và thông qua tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành để đến Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Phương án 4: từ nhà ga Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, hành khách đi theo tuyến đường sắt đô thị số 2 đến ga Bến Thành, sau đó chuyển sang tuyến đường sắt đô thị số 1 kéo dài qua tỉnh Đồng Nai, nối với tuyến đường sắt đô thị số 2 của tỉnh Đồng Nai và tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành để kết nối đến Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Về phương án đầu tư, theo các nghiên cứu trước đây, tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành dự kiến được đầu tư bằng ngân sách nhà nước.

Theo báo cáo của UBND TP.HCM, hiện đã có một số nhà đầu tư quan tâm nghiên cứu đầu tư các tuyến đường sắt kết nối Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất với Cảng hàng không quốc tế Long Thành theo phương thức PPP hoặc hợp đồng chìa khóa trao tay.

Căn cứ tình hình thực tế các Dự án đường sắt đô thị và một số đề xuất của nhà đầu tư quan tâm tại địa phương, UBND TP.HCM đề xuất Phương án 1 và kiến nghị Thủ tướng Chính phủ thống nhất chủ trương ưu tiên đẩy nhanh tiến độ triển khai tuyến đường sắt đô thị số 2 và tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành; đồng thời tiếp tục đầu tư tuyến đường sắt đô thị số 6 để kết nối Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất với Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

UBND TP.HCM cũng đề xuất Bộ Xây dựng báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, bổ sung tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành vào danh mục Dự án dự kiến kèm theo Nghị quyết số 188/2025/QH15 ngày 19/2/2025 của Quốc hội; đồng thời giao TP.HCM chủ động nghiên cứu phương án đầu tư, làm việc với nhà đầu tư, nhà thầu có năng lực tham gia đầu tư Dự án theo phương thức PPP, bảo đảm triển khai nhanh, hiệu quả.

Theo Bộ Xây dựng, triển khai Nghị quyết số 81/2023/QH15 ngày 9/1/2023 của Quốc hội về phê duyệt Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Bộ Xây dựng đã hoàn chỉnh hồ sơ điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, trình và đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2404/QĐ-TTg ngày 29/10/2025.

Tại điểm b khoản 1 Điều 1 Quyết định số 2404/QĐ-TTg nêu rõ: “Điều chỉnh không đưa vào quy hoạch tuyến Thủ Thiêm – Long Thành và chuyển thành đường sắt đô thị; giao TP.HCM và tỉnh Đồng Nai cập nhật vào quy hoạch tỉnh và các quy hoạch liên quan”.

Như vậy, Quyết định số 2404/QĐ-TTg ngày 29/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ là cơ sở để UBND TP.HCM tiếp nhận, hoàn thiện các thủ tục và triển khai Dự án tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành.

Về phương án kết nối Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất với Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Bộ Xây dựng nhận thấy các tuyến đường sắt đô thị do UBND TP.HCM đề xuất cơ bản phù hợp với Quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia; Quy hoạch TP.HCM thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quy hoạch chung TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060; Quy hoạch tỉnh Đồng Nai thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Đối với phương án kết nối tối ưu, Bộ Xây dựng cơ bản thống nhất với Phương án 1 theo đề xuất của UBND TP.HCM do phương án này có nhiều ưu điểm thuận lợi.

Cụ thể, đoạn Bến Thành – Tham Lương (khoảng 12 km) dự kiến khởi công tháng 12/2025, cơ bản hoàn thành năm 2032; đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm (khoảng 6 km) hiện công tác giải phóng mặt bằng thuận lợi, có thể triển khai nhanh; tuyến Thủ Thiêm – Long Thành (khoảng 42 km) đã cơ bản hoàn thành nghiên cứu hướng tuyến, công tác giải phóng mặt bằng thuận lợi và đã có một số nhà đầu tư quan tâm.

Tuy nhiên, Bộ Xây dựng lưu ý, việc đầu tư các tuyến đường sắt đô thị theo đề xuất của UBND TP.HCM cần bảo đảm thống nhất tiêu chuẩn kỹ thuật, công nghệ hiện đại, có tính mở, phổ biến, có khả năng nâng cấp; đồng thời quá trình tổ chức khai thác giữa các tuyến cần bảo đảm vận hành liên thông, an toàn cho toàn mạng lưới.

Về hình thức đầu tư tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành, Bộ Xây dựng cho biết, TP.HCM đề xuất giao Thành phố chủ động nghiên cứu phương án đầu tư, làm việc với nhà đầu tư, nhà thầu có năng lực tham gia đầu tư Dự án theo phương thức PPP.

“Do vậy, đề nghị UBND TP.HCM khẩn trương nghiên cứu, xác định rõ hình thức đầu tư Dự án này; trường hợp Dự án triển khai theo hình thức đầu tư công, việc giao cơ quan chủ quản thực hiện Dự án cần báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định; trường hợp Dự án triển khai theo phương thức PPP, việc xác định cơ quan có thẩm quyền, cơ quan ký hợp đồng đề nghị thực hiện theo quy định pháp luật về PPP”, công văn của Bộ Xây dựng nêu rõ.