Tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026, thông tin về điều hành lãi suất và chính sách tiền tệ trong thời gian tới, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết, nhu cầu vốn của nền kinh tế hiện rất lớn, trong khi bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là áp lực lạm phát gia tăng tại nhiều quốc gia, trong đó có các nền kinh tế lớn.

Trước tình hình này, Ngân hàng Nhà nước đã và đang triển khai đồng bộ, linh hoạt các giải pháp nhằm giảm mặt bằng lãi suất, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà trả lời câu hỏi của báo giới. Ảnh: Mạnh Tuấn

Yêu cầu các ngân hàng giảm lãi suất huy động, cho vay

Theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, Ngân hàng Nhà nước đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng tập trung nguồn lực, tiết giảm chi phí hoạt động, chia sẻ một phần lợi nhuận để tạo điều kiện giảm lãi suất.

Cụ thể, các ngân hàng thương mại được yêu cầu giảm 0,5%/năm đối với lãi suất niêm yết áp dụng cho cả tiền gửi mới và tiền gửi hiện hữu. Đối với lãi suất cho vay, mức giảm được định hướng từ 1,5-2%/năm đối với các khoản vay hiện hữu và khoản vay mới thuộc các lĩnh vực ưu tiên.

Sau một thời gian triển khai, chính sách bước đầu ghi nhận những chuyển biến tích cực. Lãi suất niêm yết tại các ngân hàng đã được điều chỉnh giảm khoảng 0,5%/năm. Trong đó, nhóm ngân hàng thương mại nhà nước giảm phổ biến khoảng 0,5%/năm; một số ngân hàng thương mại cổ phần giảm từ 0,5-0,7%/năm.

Theo đại diện Ngân hàng Nhà nước, việc giảm lãi suất huy động có ý nghĩa quan trọng, tạo cơ sở để các tổ chức tín dụng tiếp tục hạ lãi suất cho vay, qua đó hỗ trợ thực hiện mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Đối với lãi suất thực tế, số liệu thống kê đến cuối tháng 10 cho thấy, lãi suất huy động bình quân đối với tiền gửi mới ở mức khoảng 3,5%/năm, giảm khoảng 0,4 điểm phần trăm so với cùng kỳ so sánh. Trong khi đó, lãi suất cho vay đối với các khoản vay phát sinh mới đã giảm khoảng 0,2-0,5%/năm so với kỳ báo cáo trước.

Bên cạnh việc điều chỉnh mặt bằng lãi suất, các ngân hàng cũng chủ động triển khai nhiều chương trình tín dụng ưu đãi dành cho lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các ngành, lĩnh vực ưu tiên, với mức lãi suất thấp hơn từ 1-2%/năm so với thông thường.

Bổ sung thanh khoản, tạo dư địa giảm lãi suất

Một trong những giải pháp được Ngân hàng Nhà nước chú trọng là hỗ trợ thanh khoản và nguồn vốn cho hệ thống tổ chức tín dụng, qua đó tạo điều kiện để các ngân hàng giảm chi phí vốn và duy trì khả năng cung ứng tín dụng cho nền kinh tế.

Theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, bên cạnh các giải pháp hỗ trợ như cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giãn nợ và các biện pháp điều tiết nguồn vốn, Ngân hàng Nhà nước còn triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ sang đồng Việt Nam.

Cụ thể, ngày 30/11, Ngân hàng Nhà nước thông báo triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ sang đồng Việt Nam với kỳ hạn 6 tháng đối với các tổ chức tín dụng.

Động thái này nhằm bổ sung nguồn vốn và hỗ trợ thanh khoản với kỳ hạn dài hơn cho các ngân hàng thương mại, qua đó góp phần giảm áp lực huy động vốn, tạo điều kiện hạ lãi suất và hỗ trợ thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt trong thời gian tới

Về định hướng điều hành thời gian tới, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến kinh tế vĩ mô trong nước và quốc tế để điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp hài hòa các mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.

Đối với điều hành thanh khoản, Ngân hàng Nhà nước sẽ chủ động cung ứng vốn cho thị trường, bảo đảm khả năng thanh toán của hệ thống ngân hàng và hỗ trợ xu hướng giảm lãi suất.

Về tỷ giá, cơ quan điều hành sẽ tiếp tục điều hành linh hoạt, phù hợp với diễn biến kinh tế và cung – cầu ngoại tệ, góp phần ổn định thị trường ngoại hối, kiểm soát lạm phát và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Đối với tín dụng, Ngân hàng Nhà nước sẽ theo dõi sát diễn biến tăng trưởng tín dụng trong những tháng cuối năm, bảo đảm dòng vốn được định hướng vào sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và đáp ứng nhu cầu vốn chính đáng của người dân, doanh nghiệp.

Cùng với đó, các tổ chức tín dụng được khuyến khích tiếp tục tiết giảm chi phí hoạt động, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và đơn giản hóa quy trình, thủ tục cấp tín dụng. Mục tiêu là rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp trong tiếp cận vốn ngân hàng.

Đáng chú ý, đối với vấn đề lãi suất, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục chỉ đạo các ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm các giải pháp giảm lãi suất huy động và cho vay theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

“Chúng tôi sẽ có biện pháp xử lý đối với các tổ chức tín dụng không thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ”, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà nhấn mạnh.

Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ thanh khoản, bổ sung nguồn vốn cho hệ thống tổ chức tín dụng, tạo điều kiện để mặt bằng lãi suất tiếp tục giảm trong thời gian tới.

Trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn ở mức cao, việc phối hợp giữa điều hành thanh khoản, tỷ giá, tín dụng và mặt bằng lãi suất được xem là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm dòng vốn cho sản xuất, kinh doanh, đồng thời duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng.