Thứ Tư, Ngày 14 tháng 01 năm 2026,
Suy tuyến thượng thận sau khi dùng thuốc khớp không rõ nguồn gốc
D.Ngân - 14/01/2026 11:07
 
Tự ý sử dụng thuốc điều trị đau khớp không rõ nguồn gốc theo lời giới thiệu, một cụ bà 76 tuổi đã bị suy tuyến thượng thận nghiêm trọng, phải theo dõi và điều trị kéo dài.

Trường hợp là lời cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn khi dùng thuốc không được kiểm soát, đặc biệt ở người cao tuổi có nhiều bệnh nền.

Theo các bác sỹ, nhiều loại thuốc khớp không rõ nguồn gốc trên thị trường có thể chứa corticosteroid với hàm lượng cao. Việc sử dụng kéo dài hoặc không kiểm soát có thể ức chế trục hạ đồi, tuyến yên, tuyến thượng thận, dẫn đến suy tuyến thượng thận.

Vừa qua, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC tiếp nhận bà N.T.N. (76 tuổi) đến khám trong tình trạng phù mặt, mệt mỏi kéo dài. Khai thác bệnh sử cho thấy, bà N. có nhiều bệnh lý mạn tính như bệnh cơ tim thiếu máu cục bộ, hẹp nhẹ động mạch liên thất trước (LAD), tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và suy giãn tĩnh mạch chi dưới. Các bệnh lý này đang được điều trị ổn định theo đơn của bệnh viện.

Ngoài ra, bệnh nhân có tiền sử thoát vị đĩa đệm cột sống cổ và cột sống thắt lưng, điều trị bằng vật lý trị liệu kết hợp sử dụng thực phẩm chức năng trong khoảng hai năm. Tháng 5/2025, theo giới thiệu của người quen, bà N. tự ý sử dụng một loại thuốc khớp không rõ nguồn gốc trong vòng 10 ngày và thấy giảm đau rõ rệt.

Khoảng ba tháng sau, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện tình trạng phù mặt, mệt mỏi. Khi đi khám tại một cơ sở y tế, bà được chẩn đoán suy tuyến thượng thận.

Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số ACTH dưới 1,5 pg/mL (ngưỡng bình thường 7,2 - 63,3 pg/mL) và Cortisol chỉ đạt 12,9 nmol/L (ngưỡng bình thường đo buổi sáng 133 - 537 nmol/L). Người bệnh được kê điều trị bằng corticosteroid đường uống với liều 16 mg/ngày.

Tuy nhiên, sau gần hai tháng điều trị, các triệu chứng không cải thiện mà còn xuất hiện thêm phù mắt cá chân. Lo lắng trước diễn tiến bệnh, bà N. đăng ký sử dụng dịch vụ Bác sỹ gia đình của MEDLATEC để được theo dõi toàn diện.

Trong lần thăm khám tại nhà đầu tiên, sau khi đánh giá tổng thể tình trạng sức khỏe, bác sỹ đã tư vấn bệnh nhân tới Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC để khám chuyên khoa Nội tiết.

Kết quả thăm khám cho thấy bà N. bị suy tuyến thượng thận do thuốc, với chỉ số ACTH 3,47 pg/mL và Cortisol 11,1 nmol/L. Các bác sỹ chỉ định ngừng corticosteroid và theo dõi sát diễn biến lâm sàng dưới sự giám sát của bác sỹ gia đình.

Trong 4 ngày đầu ngừng thuốc, bệnh nhân xuất hiện thêm triệu chứng sốt và ho nhưng không rơi vào tình trạng cấp cứu. Người bệnh được hướng dẫn tái khám và được chẩn đoán viêm phổi, điều trị ngoại trú.

Đồng thời, bà N. được chỉ định dùng thuốc điều trị suy tuyến thượng thận trong vòng một tháng. Trong suốt quá trình này, bác sỹ gia đình theo dõi sát các triệu chứng, thường xuyên trao đổi với người nhà và phối hợp với bác sỹ chuyên khoa để điều chỉnh điều trị phù hợp.

Ngày 7/11/2025, bà N. tái khám, kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ Cortisol tăng lên 37,5 nmol/L. Bệnh nhân được tư vấn ngừng thuốc điều trị suy tuyến thượng thận và tiếp tục theo dõi. Tuy nhiên, đến ngày 12/12, xét nghiệm ghi nhận chỉ số ACTH lại giảm xuống dưới 1,5 pg/mL và Cortisol giảm còn 8,4 nmol/L, cho thấy chức năng tuyến thượng thận chưa hồi phục hoàn toàn.

Hiện tại, tình trạng sức khỏe của bà N. diễn tiến theo chiều hướng tích cực. Người bệnh đang được bác sỹ gia đình phối hợp cùng đội ngũ bác sỹ đa chuyên khoa tại MEDLATEC theo dõi chặt chẽ nhằm đánh giá quá trình hồi phục chức năng tuyến thượng thận, kiểm soát các bệnh lý nền và phòng ngừa biến chứng.

Theo các bác sỹ, nhiều loại thuốc khớp không rõ nguồn gốc trên thị trường có thể chứa corticosteroid với hàm lượng cao. Việc sử dụng kéo dài hoặc không kiểm soát có thể ức chế trục hạ đồi, tuyến yên, tuyến thượng thận, dẫn đến suy tuyến thượng thận.

Người bệnh, đặc biệt là người cao tuổi và người có nhiều bệnh nền, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc theo lời truyền miệng. Khi có biểu hiện bất thường như phù mặt, mệt mỏi kéo dài, sụt cân, buồn nôn hoặc hạ huyết áp, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán kịp thời.

Khói thuốc lá là “kẻ thù thầm lặng” của xương và khớp
Không chỉ gây hại cho phổi hay tim mạch, thuốc lá còn là “kẻ thù thầm lặng” của hệ cơ xương khớp.
Bình luận bài viết này
Xem thêm trên Báo Đầu Tư