Hội đồng xét xử Tòa án Nhân dân TP.Hà Nội đang tiến hành xét hỏi đối với các bị cáo và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án buôn lậu hơn 546 kg vàng, trị giá trên 1.208 tỷ đồng, liên quan tới Trần Thị Hoàn, điều hành Cửa hàng Vàng bạc Hoàn Huế và 10 đồng phạm.

Theo đó, để đưa vàng “lậu” qua biên giới vào Việt Nam, một số đối tượng thường thuê người đang cư trú tại Trung Quốc vận chuyển qua Cửa khẩu quốc tế Lào Cai, rồi mang đến tiệm vàng của Hoàn giao hàng. Một trong những người vận chuyển là Vàng Thị Phượng (26 tuổi, quê Lào Cai).

Các bị cáo tại phiên tòa sơ thẩm.

Tại tòa, Phượng khai là chủ tiệm spa bên Trung Quốc. Trong những khách quen có một phụ nữ người bản địa có biệt danh “Bà Béo” (chưa rõ lai lịch), đã thuê vận chuyển vàng từ Trung Quốc về Việt Nam, trả công 250.000 đồng cho mỗi kg vàng qua cửa khẩu.

Đầu tháng 9/2024, “Bà Béo” nhập cảnh vào Việt Nam, trực tiếp đến cửa hàng vàng để gặp Hoàn. Người này nói đang có nguồn vàng nguyên liệu giá rẻ, muốn bán cho Hoàn. Hoàn đồng ý, hai bên sử dụng phần mềm Wechat để liên lạc, thống nhất cách thức mua bán.

Tại Trung Quốc, sau khi tìm được nguồn vàng, “Bà Béo” sẽ thuê Phượng vận chuyển về Việt Nam. Do am hiểu quy trình kiểm soát an ninh cửa khẩu, đối tượng này đã hướng dẫn Phượng giấu vàng vào trong giày để không bị máy soi chiếu phát hiện, vì ở đây chỉ soi chiếu đối với hành lý xách tay.

Sau khi nhập cảnh trót lọt, Phượng sẽ mang vàng đến cho Hoàn. Địa điểm giao hàng thường ở cửa hàng vàng của Hoàn, hoặc một vị trí gần đó do Hoàn chỉ định.

Tổng cộng, Phượng đã vận chuyển cho Hoàn 97 kg vàng, trị giá hơn 208 tỷ đồng, qua đó hưởng lợi 24 triệu đồng. Bị cáo khai rằng, mọi bước đi trong quy trình “tuồn” vàng lậu về Việt Nam đều do “Bà Béo” hướng dẫn, bản thân chỉ làm theo.

Ngoài đầu mối trên, Hoàn còn nhập vàng lậu từ Phạm Tuấn Hải, cựu Giám đốc Công ty TNHH Kinh doanh Thương mại và Dịch vụ Thăng Long, với tổng số đã giao dịch là 424 kg, trị giá 943 tỷ đồng.

Theo lời khai của Nguyễn Thị Phương Nga (49 tuổi, quê Lào Cai), một trong số những người vận chuyển thuê cho Hải, sau khi nhận vàng tại Trung Quốc sẽ giấu vào trong túi áo, hoặc giấu trong túi vải rồi quấn quanh người, mặc áo khoác rộng bên ngoài.

Do lực lượng chức năng chỉ kiểm tra hành lý mà không kiểm tra người, các lần vận chuyển của Nga đều thực hiện trót lọt, giúp sức cho Hải buôn lậu 5 chuyến vàng, mỗi lần 1 - 5 kg, tổng là 14 kg, qua đó hưởng lợi 3,5 triệu đồng.

Liên quan tới vụ án này, cơ quan điều tra xác định, quá trình thực hiện nhiệm vụ tại Cửa khẩu quốc tế Lào Cai, cán bộ Hải quan tỉnh Lào Cai chỉ thực hiện quản lý Nhà nước về hải quan đối với hàng hóa, phương tiện vận tải xuất nhập khẩu, quá cảnh của tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài trong lãnh thổ Hải quan.

Đối với người xuất nhập cảnh qua khu vực Cửa khẩu quốc tế Lào Cai thì làm thủ tục hải quan đối với hành lý mang theo hoặc hàng hóa trao đổi của cư dân biên giới theo quy định. Trường hợp người không có hành lý và hàng hóa thì không phải làm thủ tục hải quan.

Thêm vào đó, tại địa điểm làm thủ tục hải quan đối với hành lý hàng hóa của người xuất nhập cảnh, cơ quan hải quan không được trang bị thiết bị soi chiếu người (chỉ được trang bị máy soi hành lý).

Trong khi đó, tại vị trí xuất cảnh, nhập cảnh thuộc luồng dành cho cư dân biên giới, hiện nay chưa được trang bị cổng an ninh, máy soi hành lý, hàng hóa nên cán bộ lực lượng Biên phòng chỉ kiểm tra, giám sát người xuất cảnh bằng các biện pháp nghiệp vụ theo quy định.