Mức lương đủ sống tiếp tục là vấn đề được người lao động gửi gắm tại cuộc đối thoại giữa Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ với đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam. Câu chuyện không mới, nhưng luôn nóng, bởi phía sau mỗi con số tiền lương là chi phí ăn ở, học hành của con cái, chăm sóc y tế, tích lũy phòng khi rủi ro và khả năng yên tâm gắn bó với doanh nghiệp.

Tại cuộc đối thoại, bà Nguyễn Thị Mai Chi, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH NewApparel Far Eastern ở Đồng Nai nêu thực tế thu nhập của nhiều công nhân hiện nay vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu sống căn bản. 

Qua quá trình hoạt động công đoàn, bà Chi chứng kiến nhiều gia đình có cả vợ và chồng đều là công nhân, hằng tháng phải cân đối từng khoản chi cho sinh hoạt, thuê trọ, nuôi con, học phí, đi lại và các nhu cầu thiết yếu khác.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu kết luận sau phần trao đổi, giải đáp của các bộ, ngành. Ảnh: Hải Nguyễn

Điều khiến người lao động lo lắng hơn là phần lớn chưa có tích lũy tài chính. Khi gia đình gặp biến cố, ốm đau, tai nạn hoặc phát sinh khoản chi đột xuất, nhiều người gần như không có “vùng đệm” để xoay xở. Họ phải tìm đến đồng nghiệp, tổ chức công đoàn hoặc các nguồn vay bên ngoài, thậm chí có người rơi vào tín dụng “đen” để giải quyết nhu cầu cấp bách.

Từ thực tế đó, bà Chi đặt vấn đề: một người lao động thường xuyên phải nghĩ đến cơm, áo, gạo, tiền liệu có thể toàn tâm toàn ý làm việc an toàn, có sáng kiến, sáng tạo để nâng năng suất và tăng thu nhập cho doanh nghiệp hay không. 

Bà kiến nghị Chính phủ tiếp tục quan tâm nghiên cứu cơ sở xây dựng chính sách tiền lương, nhất là mức lương đủ sống cho người lao động và gia đình họ.

Phát biểu kết luận sau phần trao đổi, giải đáp của các bộ, ngành, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, tại Đại hội Công đoàn lần này, ông cùng lãnh đạo các bộ, ban, ngành đã lắng nghe các ý kiến phát biểu. Trong cuộc đối thoại, các Bộ trưởng, thành viên Chính phủ đã trực tiếp trao đổi, thảo luận với các đại biểu về chủ đề “Công đoàn đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động và thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số”.

Theo Thủ tướng, những kiến nghị gửi tới Chính phủ và các bộ, ngành đã bám sát đời sống người lao động ở nhiều nhóm đối tượng, nhiều khu vực khác nhau. Nhiều đề xuất có tính toàn diện, vừa phản ánh tâm tư, nguyện vọng của người lao động, vừa thể hiện trách nhiệm đóng góp với Chính phủ và cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình xây dựng chính sách.

Bà Nguyễn Thị Mai Chi, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH NewApparel Far Eastern ở Đồng Nai nêu kiến nghị. Ảnh: Hải Nguyễn

Từ câu chuyện tiền lương, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng suất lao động. Ông cho biết tốc độ tăng năng suất lao động đã được Đảng, Nhà nước xác định là một trong những chỉ tiêu chủ yếu trong phát triển kinh tế - xã hội. Thời gian qua, năng suất lao động của Việt Nam có cải thiện, song vẫn thấp so với tiềm năng, cũng như so với nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới.

Thủ tướng cho rằng, nâng cao năng suất không phải trách nhiệm riêng của người lao động. Đây là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị, trong đó Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng. Chính phủ tham gia hoạch định, hoàn thiện và thực thi chính sách; doanh nghiệp tổ chức sản xuất, tạo việc làm, tạo của cải vật chất, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế và năng suất lao động quốc gia.

Người đứng đầu Chính phủ cho biết, theo chương trình làm việc của Bộ Chính trị, Ban Bí thư năm 2026, Chính phủ đang hoàn thiện Đề án nâng cao năng suất lao động quốc gia để trình Ban Bí thư xem xét, ban hành ngay trong tháng 6 này. 

Bộ Nội vụ được giao chủ trì hoàn thiện dự thảo đề án, lấy ý kiến các cơ quan, bộ, ngành liên quan. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng sẽ tham gia đóng góp ý kiến trong quá trình xây dựng.

Dự thảo đề án đặt mục tiêu đưa năng suất lao động trở thành một động lực quan trọng của tăng trưởng nhanh và bền vững. Nội dung nâng cao năng suất được gắn với phát triển thị trường lao động, tạo việc làm có năng suất và chất lượng cao, cải thiện chất lượng nguồn nhân lực theo nhu cầu thị trường, đồng thời thúc đẩy các sáng kiến nhằm nâng cao năng suất trong sản xuất, kinh doanh.

Liên quan đến kiến nghị về tiền lương, thu nhập, điều kiện và thời gian làm việc, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ sẽ giao các bộ, ngành tiếp thu, cụ thể hóa và điều chỉnh chính sách phù hợp thực tiễn, đáp ứng kiến nghị của đại biểu.

Theo Thủ tướng, cấp có thẩm quyền đã giao các cơ quan nghiên cứu, báo cáo Đề án cải cách chính sách tiền lương không chỉ cho cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang ở khu vực công, mà còn đề xuất chính sách tiền lương lao động khu vực doanh nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu, bảo đảm cuộc sống của người lao động trong bối cảnh tình hình có nhiều thay đổi.

Với người lao động, thu nhập đủ sống là nền tảng để yên tâm làm việc, học nghề, nâng kỹ năng và gắn bó lâu dài. Với doanh nghiệp, tiền lương hợp lý phải đi cùng đổi mới quản trị, cải tiến công nghệ, tổ chức lại sản xuất để tạo thêm giá trị. Với Nhà nước, chính sách tiền lương cần được thiết kế hài hòa giữa khả năng chi trả, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và yêu cầu bảo đảm đời sống người lao động.