Trời lạnh sâu, chỉ một hành động sai có thể dẫn đến đột quỵ

Các chuyên gia y tế cảnh báo, chỉ một thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày khi trời rét cũng có thể trở thành yếu tố kích hoạt những biến cố sức khỏe nghiêm trọng nếu không được phòng ngừa đúng cách.

Bác sỹ chuyên khoa II Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, khi nhiệt độ môi trường giảm thấp, cơ thể con người sẽ có phản xạ co mạch để giữ nhiệt. Sự co mạch này khiến lòng mạch hẹp lại, làm huyết áp tăng đột ngột, tăng nguy cơ đột quỵ.

Chuyên gia y tế cảnh báo, chỉ một thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày khi trời rét cũng có thể trở thành yếu tố kích hoạt những biến cố sức khỏe nghiêm trọng nếu không được phòng ngừa đúng cách.

Khi gặp lạnh, các mạch máu ngoại vi co lại nhằm hạn chế mất nhiệt, tuy nhiên điều này lại làm áp lực dòng máu tăng cao, có thể gây vỡ mạch máu não hoặc làm bong tróc các mảng xơ vữa, dẫn đến tắc mạch.

Bên cạnh đó, nhiệt độ thấp còn khiến máu trở nên “đặc” hơn, độ nhớt tăng, làm máu lưu thông khó khăn, giống như dầu máy bị đông lại khi trời lạnh. Nếu cục máu đông hình thành và di chuyển lên não, nguy cơ nhồi máu não là rất lớn.

Đặc biệt, bác sỹ Dũng cảnh báo thói quen uống rượu bia để làm ấm cơ thể trong mùa lạnh là một quan niệm sai lầm. Theo đó, cồn chỉ gây giãn mạch tạm thời, tạo cảm giác ấm giả, sau đó khiến cơ thể mất nhiệt nhanh hơn và huyết áp dao động mạnh. Khi kết hợp với việc ít vận động, ăn nhiều đồ béo trong mùa lạnh, những yếu tố này có thể tạo thành một “cơn bão hoàn hảo” dẫn đến đột quỵ.

Theo chuyên gia, có một số thời điểm trong ngày đặc biệt dễ xảy ra biến cố sức khỏe khi trời lạnh mà người dân cần hết sức lưu ý. Buổi sáng sớm, khi cơ thể vừa chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang hoạt động, sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa trong phòng và bên ngoài khiến huyết áp dễ tăng cao.

Việc bật dậy quá nhanh và tiếp xúc ngay với không khí lạnh có thể gây ra những biến cố nguy hiểm. Tương tự, khi đi vệ sinh ban đêm, việc rời khỏi chăn ấm để vào môi trường lạnh mà không mặc đủ ấm cũng có thể gây co mạch đột ngột.

Ngoài ra, tắm nước quá lạnh hoặc tắm quá muộn vào ban đêm cũng là những yếu tố nguy cơ cao đối với đột quỵ và các biến chứng tim mạch.

Để phòng ngừa đột quỵ trong mùa lạnh, bác sỹ Nguyễn Tiến Dũng khuyến cáo người dân cần giữ ấm cơ thể đúng cách, đặc biệt là các vùng quan trọng như đầu, cổ, ngực và bàn chân. Khi ra ngoài cần đội mũ, quàng khăn và đeo khẩu trang để hạn chế gió lạnh xâm nhập.

Người dân cũng nên ghi nhớ nguyên tắc “chậm lại 3 phút” vào buổi sáng, không nên rời giường ngay khi thức dậy mà hãy nằm lại vài phút, cử động tay chân, xoa mặt để cơ thể thích nghi dần, sau đó mới từ từ ngồi dậy, mặc thêm áo ấm rồi mới ra khỏi phòng.

Đối với người có tiền sử tăng huyết áp, việc tuân thủ điều trị theo đúng chỉ định của bác sỹ là yêu cầu bắt buộc. Người bệnh tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc hoặc thay đổi liều lượng, đồng thời nên trang bị máy đo huyết áp tại nhà để theo dõi thường xuyên.

Bên cạnh đó, chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt khoa học cũng đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa đột quỵ.

Người dân cần hạn chế tối đa rượu bia và thuốc lá, giảm muối trong khẩu phần ăn, uống đủ nước ấm và tránh sử dụng thức ăn, đồ uống quá lạnh. Việc vận động cũng cần được duy trì hợp lý, ưu tiên các bài tập nhẹ nhàng trong nhà thay vì ra ngoài quá sớm khi sương muối còn dày.

Đột quỵ là một tình trạng cấp cứu y tế tối khẩn cấp, trong đó mỗi phút trôi qua đều có thể khiến hàng triệu tế bào não bị tổn thương không thể hồi phục nếu không được can thiệp kịp thời.

Vì vậy, bác sỹ Dũng đặc biệt lưu ý người dân tuyệt đối không tự ý điều trị bằng các phương pháp dân gian như chích máu đầu ngón tay, cạo gió, cho uống nước chanh hay sử dụng các loại thuốc chưa được chứng minh hiệu quả, bởi những hành động này chỉ làm mất đi “thời gian vàng” của người bệnh.

Người dân cần lắng nghe cơ thể và ghi nhớ các dấu hiệu FAST để nhận biết sớm đột quỵ, bao gồm mặt méo hoặc lệch khi cười, tay chân yếu hoặc tê bì không nâng lên được, nói khó hoặc nói ngọng. Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, cần gọi ngay cấp cứu 115 hoặc nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất có đơn vị đột quỵ để được can thiệp kịp thời.

Phát hiện sớm ung thư phổi nhờ nội soi siêu âm phế quản (EBUS)

Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) vừa tổ chức Hội nghị khoa học quốc tế với chủ đề “Nội soi siêu âm phế quản (EBUS)”, có sự tham gia đào tạo và chuyển giao kỹ thuật của TS.Masao Hashimoto, Khoa Hô hấp, Bệnh viện Trung tâm Quốc gia về sức khỏe và y khoa toàn cầu (Nhật Bản).

Hội nghị được đánh giá là bước tiến quan trọng trong việc cập nhật và ứng dụng các kỹ thuật chẩn đoán hiện đại, góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện sớm ung thư phổi tại Việt Nam.

Phát biểu tại Hội nghị, PGS-TS.Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc Bệnh viện 19-8 cho biết, kỹ thuật nội soi phế quản siêu âm (EBUS) kết hợp sinh thiết là một trong những kỹ thuật chuyên sâu, hiện đại, có giá trị chẩn đoán cao đối với các bệnh lý hô hấp, đặc biệt là ung thư phổi và các bệnh lý trung thất.

Việc tiếp nhận và làm chủ kỹ thuật này sẽ giúp bệnh viện nâng cao năng lực chuyên môn, chuẩn hóa quy trình kỹ thuật, từ đó cải thiện chất lượng chẩn đoán và điều trị cho người bệnh.

Giám đốc Bệnh viện 19-8 bày tỏ sự cảm ơn đối với Tiến sỹ, bác sỹ Masao Hashimoto khi trực tiếp đào tạo, hướng dẫn thực hành và chuyển giao kỹ thuật EBUS cho đội ngũ y bác sỹ của bệnh viện.

Ông khẳng định đây là cơ hội quý báu để các bác sỹ Việt Nam tiếp cận tri thức y học tiên tiến của thế giới, đồng thời tin tưởng chương trình hợp tác lần này sẽ mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần thúc đẩy mối quan hệ hợp tác y học giữa Việt Nam và Nhật Bản nói chung, cũng như giữa Bệnh viện 19-8 và Bệnh viện Trung tâm Quốc gia về sức khỏe và y khoa toàn cầu nói riêng.

Giám đốc bệnh viện cũng mong muốn Tiến sỹ Masao Hashimoto sẽ là cầu nối để hai bệnh viện tiến tới hợp tác toàn diện, lâu dài trong thời gian tới.

Trong khuôn khổ hội nghị, TS.Masao Hashimoto đã trình bày bài giảng chuyên sâu về nội soi siêu âm phế quản và trực tiếp thực hành sinh thiết trên ba bệnh nhân nghi ngờ ung thư phổi tại phòng mổ của Bệnh viện 19-8.

Theo các chuyên gia, trước đây, việc chẩn đoán các khối u phổi chủ yếu dựa vào kỹ thuật sinh thiết xuyên thành, phương pháp này chỉ tiếp cận được các khối u ngoại vi và tiềm ẩn nguy cơ biến chứng cao. Trong khi đó, kỹ thuật EBUS cho phép tiếp cận chính xác hơn và an toàn hơn.

Cụ thể, với EBUS có hai phương pháp sinh thiết chính. Thứ nhất là sử dụng đầu dò siêu âm dẫn đường để sinh thiết các khối u nằm cạnh đường thở.

Thứ hai là đi theo các nhánh phế quản để sinh thiết các khối u nằm xa trung tâm, ở vùng ngoại vi của phổi. Phương pháp này không chỉ giúp xác định chính xác bản chất tổn thương là ung thư, lao hay các bất thường khác mà còn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc chẩn đoán giai đoạn ung thư, từ đó quyết định phác đồ điều trị phù hợp.

Theo các chuyên gia, EBUS có độ nhạy và độ đặc hiệu trên 90%, được coi là kỹ thuật đặc hiệu hàng đầu trong chẩn đoán ung thư phổi hiện nay.

Chia sẻ thêm về thực trạng bệnh phổi tại Việt Nam, Ths.Vũ Thị Dịu, Phó Trưởng Khoa Nội Hô hấp, Bệnh viện 19-8 cho biết, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hơn 26.000 ca mắc mới ung thư phổi, trong đó khoảng 75% bệnh nhân được phát hiện ở giai đoạn muộn.

Tỷ lệ sống sau 5 năm chỉ đạt 14,8% và ung thư phổi hiện đứng thứ hai về tỷ lệ tử vong trong các bệnh ung thư. Thực tế này cho thấy việc chẩn đoán sớm các tổn thương ở phổi, đặc biệt là ung thư phổi, có ý nghĩa sống còn đối với người bệnh.

Tại Bệnh viện 19-8, số lượng bệnh nhân đến khám và điều trị các bệnh lý hô hấp ngày càng gia tăng, nguyên nhân chủ yếu do ô nhiễm môi trường và tỷ lệ hút thuốc lá tăng cao. Trung bình mỗi ngày, bệnh viện tiếp nhận từ 60-80 lượt bệnh nhân đến khám hô hấp, từ 50-80 bệnh nhân điều trị nội trú, trong đó khoảng 10% là bệnh nhân ung thư phổi.

Hiện nay, bệnh viện đã triển khai thường quy kỹ thuật nội soi phế quản và sinh thiết xuyên thành để chẩn đoán bệnh lý phổi. Tuy nhiên, so với các phương pháp truyền thống, EBUS là kỹ thuật tiên tiến, xâm lấn tối thiểu và có tỷ lệ tai biến thấp hơn, mang lại nhiều lợi ích trong chẩn đoán sớm và đánh giá giai đoạn ung thư phổi nhằm lựa chọn phương pháp điều trị tối ưu.

Theo bác sỹ Vũ Thị Dịu, việc phát hiện sớm ung thư phổi sẽ mang lại hiệu quả điều trị rất cao. Chính vì vậy, Bệnh viện 19-8 mong muốn sớm triển khai kỹ thuật EBUS để nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân mắc các bệnh lý hô hấp nói chung và ung thư phổi nói riêng.

Thông tin thêm về lộ trình triển khai kỹ thuật này, PGS-TS.Nguyễn Tiến Quang cho biết, bệnh viện đã cử các kíp bác sỹ chuyên ngành hô hấp sang Nhật Bản đào tạo về nội soi siêu âm phế quản và đã được cấp chứng chỉ.

Hiện bệnh viện đang hoàn tất các thủ tục để đầu tư trang thiết bị, dự kiến trong tương lai gần, kỹ thuật EBUS sẽ chính thức được triển khai tại Bệnh viện 19-8, mở ra cơ hội phát hiện sớm và điều trị hiệu quả hơn cho bệnh nhân ung thư phổi.

Cảnh báo ngộ độc hạt củ đậu sau vụ 6 người nhập viện

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã có văn bản yêu cầu khẩn trương điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ việc nhiều người trong cùng một gia đình ở xã Xuân Trường, tỉnh Ninh Bình phải nhập viện cấp cứu nghi do ngộ độc thực phẩm sau khi ăn hạt quả cây củ đậu (còn gọi là sắn nước), trong đó có 2 trường hợp rơi vào tình trạng hôn mê.

Theo thông tin từ Cục An toàn thực phẩm, ngày 10/1, đơn vị nhận được báo cáo về việc một số người trong gia đình tại thôn Đông Dương, xã Xuân Trường, tỉnh Ninh Bình, phải nhập viện với các biểu hiện ngộ độc nghiêm trọng sau khi ăn hạt trong quả của cây củ đậu.

Các triệu chứng ghi nhận gồm buồn nôn, đau bụng dữ dội, vật vã kích thích, tím tái và rối loạn ý thức. Trước tình hình trên, Cục An toàn thực phẩm đã có công văn đề nghị Sở Y tế tỉnh Ninh Bình khẩn trương chỉ đạo các cơ sở y tế nơi có bệnh nhân đang điều trị tập trung tối đa nguồn lực, tích cực cấp cứu, điều trị cho các bệnh nhân ngộ độc, không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng người bệnh.

Đồng thời, ngành y tế địa phương được yêu cầu tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm nghi gây ngộ độc, lấy mẫu thực phẩm và bệnh phẩm để xét nghiệm nhằm xác định chính xác nguyên nhân.

Bộ Y tế cũng yêu cầu xử lý nghiêm các vi phạm quy định về an toàn thực phẩm (nếu có), công khai kết quả điều tra để kịp thời cảnh báo cho cộng đồng.

Song song với đó, tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân và các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn thực hiện nghiêm các quy định về an toàn thực phẩm, kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc, xuất xứ nguyên liệu, bảo đảm vệ sinh trong suốt quá trình sơ chế, chế biến, bảo quản và vận chuyển thực phẩm. Người dân được khuyến cáo lựa chọn, sử dụng thực phẩm bảo đảm an toàn, được bảo quản đúng cách và còn trong hạn sử dụng.

Trước đó, vào tối 8/1, Bệnh viện Đa khoa Hải Hậu (Ninh Bình) tiếp nhận 6 trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm, gồm 4 người lớn và 2 trẻ nhỏ, đều trú tại xã Xuân Trường. Các bệnh nhân được xác định có liên quan đến việc ăn hạt của cây củ đậu.

Sau khi được cấp cứu và hồi sức ban đầu, toàn bộ các trường hợp đã được chuyển lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định để tiếp tục điều trị. Trong số này, có 2 bệnh nhân diễn biến nặng, được chuyển tiếp lên Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) trong tình trạng hôn mê sâu.

Hiện các cơ quan chức năng đang tiếp tục điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ việc và theo dõi sát diễn biến sức khỏe của các bệnh nhân để có biện pháp xử lý kịp thời, đồng thời cảnh báo người dân về nguy cơ ngộ độc khi sử dụng không đúng cách các bộ phận của cây củ đậu.