Đề xuất đình chỉ hành nghề bác sỹ tiết lộ giới tính thai nhi

Theo dự thảo, quy định này được bổ sung vào Nghị định 96 năm 2023 về hướng dẫn Luật Khám bệnh, chữa bệnh, nhằm hoàn thiện cơ chế xử lý đối với hành vi tiết lộ giới tính thai nhi, vốn là một trong những nguyên nhân góp phần làm gia tăng mất cân bằng giới tính khi sinh.

Mất cân bằng giới tính khi sinh là mối đe dọa thầm lặng nhưng lâu dài đối với sự ổn định của quốc gia.

Cụ thể, quy trình đình chỉ hành nghề được đề xuất với các bước rõ ràng. Trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi có kết luận của đoàn kiểm tra chuyên ngành, trưởng đoàn kiểm tra phải gửi văn bản đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Sau đó, trong 5 ngày làm việc tiếp theo, cơ sở y tế phải báo cáo cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, nêu rõ lý do đề nghị đình chỉ. Tiếp tục trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi nhận được báo cáo, cơ quan quản lý sẽ ban hành quyết định đình chỉ hành nghề.

Hiện nay, quy định về đình chỉ hành nghề trong Nghị định 96 mới chỉ áp dụng đối với trường hợp người hành nghề không đủ sức khỏe. Nếu đề xuất lần này được thông qua, việc tiết lộ giới tính thai nhi sẽ chính thức trở thành một hành vi có thể bị xử lý bằng hình thức đình chỉ hành nghề, dự kiến áp dụng từ ngày 1 tháng 7 năm 2026.

Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh tại Việt Nam kéo dài trong nhiều năm và chưa có dấu hiệu được kiểm soát hiệu quả. Theo Bộ Y tế, trong giai đoạn 2021 đến 2024, tỷ số giới tính khi sinh ở mức 112 bé trai trên 100 bé gái, cao hơn đáng kể so với mức cân bằng tự nhiên từ 104 đến 106.

Tại một số tỉnh khu vực phía bắc và Bắc Trung Bộ, tỷ số này còn cao hơn, có nơi gần chạm ngưỡng 120 bé trai trên 100 bé gái. Trong khi đó, khu vực phía nam duy trì mức thấp hơn nhưng vẫn vượt ngưỡng cân bằng, dao động từ 105 đến 108 bé trai trên 100 bé gái.

Các chuyên gia cảnh báo nếu tình trạng này không được cải thiện, đến năm 2034 Việt Nam có thể dư thừa khoảng 1,5 triệu nam giới trong độ tuổi kết hôn và con số này có thể tăng lên 1,8 triệu vào năm 2059.

GS-TS.Nguyễn Đình Cử, nguyên Viện trưởng Viện Dân số nhận định, mất cân bằng giới tính khi sinh là mối đe dọa thầm lặng nhưng lâu dài đối với sự ổn định của quốc gia. Không chỉ ảnh hưởng đến từng gia đình, tình trạng này còn tác động sâu rộng đến cấu trúc xã hội và chất lượng nguồn nhân lực trong nhiều thập kỷ.

Theo ông, những quan niệm truyền thống như trọng nam khinh nữ, mong muốn có con trai để nối dõi, thờ cúng tổ tiên hay giữ vị thế trong gia đình và xã hội vẫn tồn tại sâu trong đời sống văn hóa. Chính những yếu tố này đã góp phần duy trì tình trạng lựa chọn giới tính khi sinh, kéo theo nhiều hệ lụy như mất cân bằng dân số, gia tăng bất bình đẳng giới, tảo hôn và nguy cơ buôn bán phụ nữ.

Kiểm nghiệm hơn 41.000 mẫu thuốc, mỹ phẩm, vượt kế hoạch năm 2025

Trong bối cảnh thị trường dược phẩm và mỹ phẩm ngày càng đa dạng, công tác kiểm soát chất lượng đang trở thành “lá chắn” quan trọng bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Năm 2025, Hệ thống Kiểm nghiệm Nhà nước đã ghi nhận kết quả vượt kế hoạch với hơn 41.000 mẫu được kiểm tra, cho thấy nỗ lực lớn trong giám sát chất lượng thuốc và mỹ phẩm trên toàn quốc.

Theo Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương, trong năm 2025, toàn hệ thống đã lấy mẫu kiểm tra chất lượng 41.556 mẫu, đạt 117,4% so với kế hoạch được giao là 35.412 mẫu. Trong đó có 31.504 mẫu thuốc tân dược, 4.934 mẫu thuốc đông dược, 1.677 mẫu dược liệu và 3.441 mẫu mỹ phẩm.

Bên cạnh hoạt động lấy mẫu giám sát trên thị trường, các đơn vị trong hệ thống còn tiếp nhận 24.721 mẫu gửi từ các cơ sở sản xuất, kinh doanh và các chương trình y tế quốc gia như sốt rét, lao, HIV/AIDS để kiểm tra chất lượng. Trong số này có 13.088 mẫu thuốc tân dược, 2.104 mẫu thuốc đông dược, 1.335 mẫu dược liệu, 7.380 mẫu mỹ phẩm và 814 mẫu khác.

Kết quả kiểm nghiệm cho thấy có 260 mẫu không đạt tiêu chuẩn chất lượng, chiếm 0,63 phần trăm tổng số mẫu đã kiểm tra. Trong đó gồm 114 mẫu thuốc tân dược, 20 mẫu thuốc đông dược, 52 mẫu dược liệu và 74 mẫu mỹ phẩm. Đáng chú ý, hệ thống cũng phát hiện 6 mẫu nghi ngờ là thuốc giả, bao gồm 5 mẫu thuốc tân dược và 1 mẫu thuốc đông dược.

Theo PGS-TS.Đoàn Cao Sơn, Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương, kết quả này phản ánh rõ vai trò quan trọng của hệ thống kiểm nghiệm trong việc phát hiện sớm các sản phẩm không đạt chất lượng, góp phần bảo vệ người tiêu dùng và đảm bảo an toàn trong sử dụng thuốc.

Song song với công tác kiểm nghiệm, hai Viện đầu ngành là Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương và Viện Kiểm nghiệm thuốc TP HCM tiếp tục đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu. Hai đơn vị đang phối hợp với các trường đại học y dược trong đào tạo đại học và sau đại học.

Hiện có khoảng 20 cán bộ đang theo học sau đại học trong và ngoài nước, đồng thời Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương đã tuyển sinh 5 khóa đào tạo tiến sỹ chuyên ngành kiểm nghiệm thuốc và độc chất.

Trong năm 2025, hai Viện đã tổ chức 59 lớp tập huấn nội bộ, 21 lớp đào tạo bên ngoài với tổng cộng 3.266 lượt học viên. Ngoài ra còn triển khai 21 khóa đào tạo thực hành tại phòng thí nghiệm nhằm nâng cao kỹ năng chuyên môn cho cán bộ tại các trung tâm kiểm nghiệm và doanh nghiệp dược.

Tuy đạt nhiều kết quả tích cực, hệ thống kiểm nghiệm vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn. Việc quy hoạch hệ thống chưa hoàn thiện khiến chưa có quy định thống nhất về vị trí pháp lý cũng như chức năng, nhiệm vụ của các trung tâm kiểm nghiệm. Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, số lượng trung tâm kiểm nghiệm tuyến tỉnh giảm từ 62 xuống còn 34 đơn vị, trong khi phạm vi quản lý mở rộng, tạo áp lực lớn về nhân lực và năng lực chuyên môn.

Một thách thức khác là việc lấy mẫu mỹ phẩm vẫn gặp nhiều khó khăn do một số đơn vị không hợp tác, không ký biên bản lấy mẫu. Đồng thời, bản công bố tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm không được bàn giao đầy đủ cho hệ thống kiểm nghiệm, gây hạn chế trong việc định hướng kiểm tra các chỉ tiêu kỹ thuật.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực của toàn hệ thống trong năm 2025, dù phải đối mặt với nhiều khó khăn nhưng vẫn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Ông đề nghị lãnh đạo các Sở Y tế tiếp tục quan tâm, đầu tư cho các trung tâm kiểm nghiệm, đặc biệt trong giai đoạn sau sáp nhập, nhằm nâng cao năng lực trang thiết bị và chất lượng nguồn nhân lực.

Về phía Bộ Y tế, Thứ trưởng cho biết sẽ tiếp tục hỗ trợ công tác chỉ đạo tuyến, đồng thời xây dựng và thống nhất tiêu chuẩn chung về chức năng, nhiệm vụ của các trung tâm kiểm nghiệm để áp dụng trên toàn quốc.

Cùng với những kết quả chuyên môn, hệ thống kiểm nghiệm cũng ghi nhận nhiều thành tích đáng khích lệ. Trong năm qua, có 8 cán bộ được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Thầy thuốc ưu tú. Viện Kiểm nghiệm thuốc TP HCM được Bộ trưởng Bộ Y tế tặng Cờ thi đua. Nhiều tập thể và cá nhân khác cũng được trao tặng bằng khen, danh hiệu thi đua ở các cấp.

Hợp tác nâng cao chất lượng điều trị ung thư, mở rộng cơ hội sống cho người bệnh tại Việt Nam

Ung thư tiếp tục là một trong những thách thức y tế cấp bách tại Việt Nam khi số ca mắc và tử vong vẫn ở mức cao. Trong bối cảnh đó, việc tăng cường hợp tác giữa các đơn vị y tế và đối tác quốc tế được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị và chăm sóc người bệnh.

Theo số liệu GLOBOCAN năm 2022, Việt Nam ghi nhận khoảng 180.480 ca mắc mới và 120.184 ca tử vong do ung thư. Những con số này cho thấy nhu cầu cấp thiết trong việc cải thiện phát hiện sớm và triển khai điều trị đa chuyên khoa, đặc biệt đối với các nhóm bệnh ung thư phổ biến và có tỷ lệ tử vong cao.

Trong số đó, ung thư phổi, ung thư tuyến tiền liệt và các bệnh lý huyết học ác tính đang đặt ra nhiều thách thức trong thực hành lâm sàng. Với ung thư phổi, một số bệnh nhân mang đột biến chưa được chẩn đoán đầy đủ do hạn chế về nhận thức cũng như quy trình xét nghiệm. Khả năng tiếp cận các liệu pháp điều trị phù hợp vẫn còn đang trong quá trình phát triển.

Đối với ung thư tuyến tiền liệt, tỷ lệ mắc đang có xu hướng gia tăng, nhưng việc tiếp cận các phương pháp chẩn đoán hiện đại và điều trị nội tiết thế hệ mới vẫn còn hạn chế. Trong khi đó, với các bệnh lý huyết học như đa u tủy xương hay bệnh bạch cầu, việc nâng cao năng lực chẩn đoán và chuẩn hóa quy trình điều trị được xem là yếu tố then chốt để cải thiện kết quả điều trị lâu dài.

Các chuyên gia nhận định, để giải quyết những thách thức này cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều bên, từ cơ sở điều trị, doanh nghiệp dược đến các tổ chức nghiên cứu, nhằm thúc đẩy chẩn đoán sớm, nâng cao chất lượng quyết định lâm sàng và mở rộng cơ hội tiếp cận điều trị cho người bệnh.

Những định hướng này được nhấn mạnh tại lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Bệnh viện K và Johnson & Johnson Việt Nam. Theo đó, hai bên sẽ triển khai hàng loạt hoạt động hợp tác tại bệnh viện, bao gồm tổ chức diễn đàn khoa học, các khóa đào tạo chuyên sâu và đồng bộ hóa thực hành lâm sàng.

Mục tiêu của chương trình là tăng cường năng lực chẩn đoán và điều trị, hỗ trợ phát hiện sớm, nâng cao chất lượng ra quyết định điều trị, đồng thời xây dựng các lộ trình chăm sóc phù hợp cho từng nhóm bệnh ung thư.

Trong khuôn khổ hợp tác, hai bên sẽ tập trung thúc đẩy đào tạo chuyên môn, hợp tác khoa học và trao đổi kiến thức thực tiễn. Các hoạt động cụ thể bao gồm hội nghị khoa học, hội thảo chuyên sâu về nghiên cứu và công bố khoa học, các chương trình đào tạo y khoa liên tục cùng chuỗi hội thảo chuyên đề về ung thư phổi, ung thư tuyến tiền liệt và các bệnh ung thư huyết học.

Đáng chú ý, các chương trình đào tạo sẽ được mở rộng tới đội ngũ nhân viên y tế tại khu vực miền Bắc và Bắc Trung Bộ, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn và thúc đẩy mô hình điều trị đa chuyên khoa trong thực tế lâm sàng.

Bệnh viện K giữ vai trò trung tâm trong việc triển khai các nội dung hợp tác, tổ chức thực hiện chương trình và tích hợp các quy trình chăm sóc chuẩn hóa vào thực hành điều trị hàng ngày. Đồng thời, bệnh viện cũng sẽ mở rộng hoạt động đào tạo trong mạng lưới khu vực nhằm lan tỏa kiến thức và kinh nghiệm chuyên môn.

Về phía đối tác, Johnson & Johnson thể hiện cam kết đồng hành lâu dài trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc ung thư tại Việt Nam thông qua việc chuyển hóa các ưu tiên chuyên môn thành hành động cụ thể, góp phần cải thiện dịch vụ điều trị và chăm sóc bệnh nhân trên toàn hệ thống y tế.