Siết chuẩn hành nghề bác sỹ từ 12/2027

Không còn chỉ là tấm bằng tốt nghiệp và thời gian thực hành theo quy định, việc vượt qua một kỳ đánh giá độc lập sẽ trở thành điều kiện bắt buộc để được hành nghề.

GS.Nguyễn Viết Tiến, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Y khoa Quốc gia cho biết, năm 2027 sẽ tổ chức 1 kỳ kiểm tra vào tháng 12 dành cho 4 nhóm chức danh: bác sỹ đa khoa, bác sỹ y học dự phòng, bác sỹ y học cổ truyền và bác sỹ răng hàm mặt.

Hội đồng Y khoa quốc gia được giao xây dựng bộ công cụ đánh giá và tổ chức các kỳ kiểm tra theo nguyên tắc khoa học, công khai, có sự tham gia của chuyên gia từ cơ sở đào tạo, cơ sở khám, chữa bệnh và các hội nghề nghiệp.

Thí sinh dự kiểm tra phải có văn bằng thuộc 1 trong 4 chuyên ngành trên và hoàn thành thời gian thực hành theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Kỳ thi dự kiến tổ chức tại 6 khu vực trên cả nước, theo hình thức trắc nghiệm khách quan trên máy tính. Các địa điểm được lựa chọn theo tiêu chí nghiêm ngặt về hạ tầng kỹ thuật và an toàn tổ chức.

Theo GS.Nguyễn Viết Tiến, mục tiêu cốt lõi của việc kiểm tra là bảo đảm người hành nghề đạt chuẩn năng lực do Bộ Y tế ban hành. Khi chuẩn đầu ra được kiểm soát ở cấp quốc gia, chất lượng đào tạo sẽ buộc phải đồng bộ hơn, và an toàn người bệnh được đặt ở vị trí trung tâm thay vì chỉ là khẩu hiệu.

Đây không chỉ là yêu cầu pháp lý theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh, mà còn là xu thế phổ biến tại nhiều quốc gia. Thay vì giao hoàn toàn trách nhiệm “chuẩn đầu ra” cho từng cơ sở đào tạo, mô hình đánh giá độc lập giúp tách bạch giữa đào tạo và cấp phép hành nghề, tăng tính khách quan và minh bạch.

Hội đồng Y khoa quốc gia được giao xây dựng bộ công cụ đánh giá và tổ chức các kỳ kiểm tra theo nguyên tắc khoa học, công khai, có sự tham gia của chuyên gia từ cơ sở đào tạo, cơ sở khám, chữa bệnh và các hội nghề nghiệp. Kinh nghiệm quốc tế được nghiên cứu, tiếp thu có chọn lọc, phù hợp với điều kiện và hệ thống pháp luật Việt Nam.

Lộ trình triển khai được thiết kế theo từng bước. Theo PGS-TS.Lương Mai Anh, Chánh Văn phòng Hội đồng Y khoa quốc gia, từ năm 2027 áp dụng với chức danh bác sỹ; năm 2028 mở rộng sang y sỹ và điều dưỡng; từ năm 2029 triển khai đối với các chức danh khác như kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu ngoại viện và tâm lý lâm sàng.

Nội dung đánh giá không dừng ở việc kiểm tra ghi nhớ kiến thức, mà tập trung vào khả năng vận dụng trong thực hành lâm sàng, tư duy chẩn đoán và năng lực ra quyết định chuyên môn. Nói cách khác, bài thi hướng tới câu hỏi cốt lõi: người này có đủ năng lực để trực tiếp chăm sóc người bệnh một cách an toàn và hiệu quả hay không.

Trước lo ngại về áp lực tổ chức khi mỗi năm có khoảng 10.000 bác sỹ tốt nghiệp, GS-TS.Nguyễn Hữu Tú, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội, Ủy viên Hội đồng Y khoa quốc gia,Trưởng ban Tổ chức kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề cho rằng, quy mô này là khả thi nếu nhiều trung tâm đủ điều kiện cùng tham gia. Các điểm kiểm tra phải đáp ứng tiêu chí chặt chẽ về hạ tầng, công nghệ và an toàn mới được công nhận.

Ông Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Phó Chủ tịch Hội đồng Y khoa quốc gia cũng cho rằng con số 10.000 thí sinh mỗi năm không lớn so với nhiều kỳ thi năng lực quy mô hàng trăm nghìn thí sinh hiện nay. Điều quan trọng không nằm ở số lượng, mà ở việc bảo đảm chính xác, khách quan và giám sát chặt chẽ trong từng khâu.

Đáng chú ý, kỳ kiểm tra được nhìn nhận như một “áp lực tích cực” đối với hệ thống đào tạo. Theo GS.Nguyễn Viết Tiến, nếu tỷ lệ sinh viên không đạt cao tại một cơ sở, đó sẽ là tín hiệu cảnh báo để rà soát lại chương trình và chất lượng đào tạo.

Ngược lại, tỷ lệ đạt cao là minh chứng thuyết phục cho uy tín của nhà trường. Người dự kiểm tra có thể thi lại nếu chưa đạt, nhưng không có chuyện kéo dài vô hạn trong khi năng lực chưa bảo đảm.

Lập Tổ công tác hỗ trợ địa phương chuyển đổi số y tế

PGS-TS.Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu Trung tâm Thông tin Y tế Quốc gia thành lập Tổ công tác chuyên trách nhằm hỗ trợ, hướng dẫn địa phương tháo gỡ khó khăn trong triển khai nhiệm vụ chuyển đổi số y tế, đặc biệt với các thủ tục hành chính và cơ sở dữ liệu đã được phân cấp, phân quyền.

Cuộc họp có sự tham dự của đại diện các Cục, Vụ, Văn phòng Bộ Y tế và Trung tâm Thông tin Y tế Quốc gia. Các đơn vị báo cáo tiến độ thực hiện theo Kế hoạch số 02-KH/BCDTW ngày 19/6/2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương; Nghị quyết số 214/NQ-CP ngày 23/7/2025 của Chính phủ; cùng Đề án 06 về phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030.

Song song với đó là tiến độ triển khai Bệnh án điện tử và Sổ Sức khỏe điện tử trong toàn ngành. Theo báo cáo, Trung tâm Thông tin Y tế Quốc gia đang phối hợp làm sạch dữ liệu, hướng tới bảo đảm an toàn thông tin mức độ 3 đối với 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế. Đồng thời, duy trì 34 nhóm cán bộ thường trực hỗ trợ địa phương trong vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu và giải quyết thủ tục hành chính sau phân cấp.

Văn phòng Bộ Y tế đề xuất các Cục, Vụ tập trung tái cấu trúc chi tiết 48 thủ tục hành chính theo Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP ngày 15/11/2025 của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục dựa trên dữ liệu. Yêu cầu đặt ra là vừa làm sạch dữ liệu, vừa tái cấu trúc quy trình trong phạm vi quản lý của từng đơn vị.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức nhấn mạnh chuyển đổi số y tế đã bước sang giai đoạn chuẩn hóa dữ liệu và đầu tư có trọng điểm. Hệ sinh thái dữ liệu phải phục vụ hiệu quả cho công tác chỉ đạo, điều hành, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Thứ trưởng yêu cầu đánh giá chặt chẽ an toàn thông tin trước khi tích hợp cơ sở dữ liệu y tế lên Cổng Dịch vụ công quốc gia; thực hiện đúng quy định pháp luật trong các quy trình tài chính; song song hoàn thiện và kiểm đếm, bổ sung trường thông tin cho nhóm cơ sở dữ liệu y tế thực hiện trong năm 2026.

Định hướng xuyên suốt được xác định là chuyển đổi số phải đi vào chiều sâu, vận hành thực chất. Trên tinh thần đó, Trung tâm Thông tin Y tế Quốc gia được giao tổ chức họp trực tuyến với địa phương và thành lập Tổ công tác chuyên trách để trực tiếp hướng dẫn, xử lý vướng mắc trong quá trình triển khai.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế yêu cầu đẩy nhanh xây dựng Kế hoạch thực hiện Bệnh án điện tử giai đoạn 2026-2030 và 2030-2035; tăng cường kiểm tra, giám sát việc triển khai tại các cơ sở y tế, bảo đảm vận hành đúng quy trình, đúng mục tiêu, tránh hình thức.

Chuyển đổi số trong y tế, suy cho cùng, không dừng ở chuyện phần mềm hay đường truyền. Cốt lõi là chuẩn hóa dữ liệu, minh bạch quy trình và tạo nền tảng quản trị hiện đại, lấy người dân làm trung tâm. Khi Tổ công tác được thiết lập, câu chuyện không còn là “địa phương tự bơi”, mà là một hệ thống cùng vận hành trên cùng chuẩn dữ liệu và cùng chịu trách nhiệm về chất lượng phục vụ.

22 ca nghi ngộ độc từ bánh mỳ và bài toán an toàn thực phẩm

Việc 22 người phải nhập viện sau khi ăn bánh mỳ tại tiệm A.C trên đường Phan Văn Trị, TP.HCM không chỉ là một sự cố đơn lẻ. Đó là lời nhắc nhở rõ ràng về nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong bối cảnh kinh doanh ăn uống đường phố phát triển mạnh nhưng kiểm soát an toàn chưa đồng đều.

Theo Sở Y tế TP.HCM, đến 13h ngày 2/3 đã ghi nhận 22 trường hợp đến khám và điều trị tại 4 bệnh viện sau khi sử dụng bánh mỳ tại cùng một cơ sở. Các ca bệnh được tiếp nhận tại Bệnh viện Quân y 175, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, Bệnh viện Đa khoa Trung Mỹ Tây và Bệnh viện Đa khoa Khu vực Thủ Đức.

Triệu chứng chủ yếu là đau bụng, nôn ói, tiêu chảy nhiều lần; một số trường hợp sốt cao đến 39°C, mất nước từ nhẹ đến trung bình. Xét nghiệm cho thấy nhiễm trùng đường ruột, rối loạn điện giải, có ca hạ kali máu gây co cơ. Chưa ghi nhận sốc nhiễm trùng hay biến chứng nặng, nhưng con số 22 người trong vài ngày cho thấy đây là vụ việc có tính chất tập thể.

Ngộ độc thực phẩm thường do vi khuẩn, virus hoặc độc tố hình thành trong quá trình chế biến, bảo quản không bảo đảm vệ sinh. Với các món ăn chế biến sẵn như bánh mỳ, nguy cơ có thể đến từ nhiều khâu như nguyên liệu không bảo đảm, thực phẩm để ở nhiệt độ phòng quá lâu, dụng cụ chế biến nhiễm chéo hoặc người chế biến không tuân thủ quy định vệ sinh cá nhân.

Điều đáng lưu ý là các ca bệnh xuất hiện rải rác từ ngày 27/2 nhưng đến 2/3 mới ghi nhận 22 trường hợp. Điều này đặt ra yêu cầu tăng cường giám sát dịch tễ sớm, đặc biệt với các ca có điểm chung về nguồn thực phẩm. Phát hiện chậm đồng nghĩa với nguy cơ tiếp tục có người sử dụng thực phẩm cùng nguồn và mắc bệnh.

Sau khi tiếp nhận thông tin, Sở Y tế TP.HCM đã chỉ đạo các bệnh viện thu dung, phân loại, điều trị theo phác đồ ngộ độc thực phẩm; đồng thời phối hợp Sở An toàn thực phẩm và Phòng Nghiệp vụ Y để cập nhật diễn biến, kết quả vi sinh và xử lý nguồn thực phẩm nghi ngờ. Tuy nhiên, xử lý hậu quả chỉ là một nửa vấn đề. Phần còn lại nằm ở khâu phòng ngừa.

Ngộ độc thực phẩm tập thể không chỉ gây tổn hại sức khỏe mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của người tiêu dùng và uy tín của cơ sở kinh doanh.

Trong bối cảnh đô thị lớn với mật độ hàng quán dày đặc, công tác kiểm tra, truy xuất nguồn gốc và giám sát điều kiện vệ sinh cần được thực hiện thường xuyên, không chỉ khi xảy ra sự cố.

Về phía người dân, khi xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng dữ dội, nôn ói liên tục, sốt cao, tiêu chảy nhiều lần hoặc có biểu hiện mất nước sau ăn uống, cần đến cơ sở y tế sớm. Việc tự điều trị tại nhà, đặc biệt ở trẻ em, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền, có thể làm chậm thời điểm xử trí thích hợp.

Đầu năm 2026, những vụ nghi ngộ độc thực phẩm liên tiếp xảy ra tại Sơn La và Đồng Tháp đã khiến nhiều người nhập viện và một trẻ nhỏ tử vong, gây bàng hoàng cho cộng

Tại Sơn La, vụ việc đau lòng xảy ra vào chiều 31/12/2025 tại bản Kích Máng, xã Mường Giôn, khi 6 người trong cùng một gia đình sử dụng các loại thực phẩm như dưa hấu, sữa chua và sữa tươi thanh trùng.

Chỉ sau vài giờ, 3 trẻ nhỏ xuất hiện các triệu chứng đau bụng, buồn nôn, nôn ói và tiêu chảy nặng, được đưa đến Trạm y tế xã cấp cứu, sau đó chuyển lên Bệnh viện Đa khoa khu vực Quỳnh Nhai.

Trên đường đến bệnh viện, cháu Lò Trọng Tấn (sinh ngày 8/1/2022) đã tử vong, để lại nỗi đau xót xa cho gia đình. Hai trẻ còn lại và 3 người lớn trong gia đình sau đó cũng phải nhập viện điều trị với những triệu chứng tương tự.

Trước sự việc nghiêm trọng này, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã ngay lập tức có văn bản đề nghị Sở Y tế Sơn La khẩn trương điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm, lấy mẫu xét nghiệm, xác định nguyên nhân và xử lý nghiêm các vi phạm về an toàn thực phẩm (nếu có).

Cũng trong dịp đầu năm 2026, Cục An toàn thực phẩm tiếp tục chỉ đạo khẩn trương điều tra vụ nghi ngộ độc sau bữa ăn trưa tại Công ty may mặc Miền Nam, khóm An Phước, phường An Bình, tỉnh Đồng Tháp. Nhiều công nhân nhập viện với triệu chứng buồn nôn, đau bụng, đau đầu, tiêu chảy nghi do thực phẩm.

Bộ yêu cầu địa phương điều động tối đa nguồn lực y tế, điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm, lấy mẫu bệnh phẩm và xử lý nghiêm các vi phạm, đồng thời công khai kết quả để cảnh báo cộng đồng.

Các vụ việc này một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn thực phẩm, đặc biệt tại các bếp ăn tập thể và cơ sở dịch vụ ăn uống.

Bộ Y tế yêu cầu các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân lựa chọn, bảo quản và sử dụng thực phẩm an toàn, bảo đảm vệ sinh trong suốt quá trình sơ chế, chế biến và vận chuyển thực phẩm, đồng thời thực hiện kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn để phòng ngừa các rủi ro đáng tiếc.

Cách đây chưa lâu, tại TP. Hội An (Quảng Nam) cũng xảy ra vụ ngộ độc tập thể khiến 313 người mắc, 273 ca phải nhập viện sau khi ăn bánh mì Phượng - quán ăn nổi tiếng ở địa phương này.

Cuối năm 2024, tại Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, gần 400 người cũng phải nhập viện sau khi ăn bánh mỳ, xôi tại một cửa hàng trên đường Nguyễn An Ninh.

Cùng năm, một vụ ngộ độc tập thể khác cũng xảy ra tại Đồng Nai cũ khiến hơn 500 người phải đi cấp cứu. Các nạn nhân đều ăn bánh mỳ tại một cửa hàng trên đường Trần Quang Diệu có quy mô tới 1.000 cái/ngày.

Theo báo cáo của Bộ Y tế, trong 11 tháng năm 2025 (từ ngày 1/1/2025 đến 20/11/2025), toàn quốc ghi nhận 74 vụ ngộ độc thực phẩm, khiến 1.588 người mắc và 19 trường hợp tử vong. So với cùng kỳ năm 2024, số vụ ngộ độc giảm 54 vụ, số người mắc giảm 2.744 người và số tử vong giảm 1 người.

Còn trong năm 2024, cả nước đã ghi nhận hơn 130 vụ ngộ độc thực phẩm, khiến hơn 4.700 người mắc và 23 người tử vong. So với cùng kỳ năm ngoái, số vụ ngộ độc tăng khoảng gần 10 vụ, số người mắc tăng hơn 2.600 người.

Các vụ ngộ độc thực phẩm chủ yếu xảy ra tại các bếp ăn tập thể, căng tin trường học, quán ăn gần trường, và thực phẩm đường phố tại các tỉnh như Khánh Hòa, Đồng Nai, Sóc Trăng, TP.HCM và Vĩnh Phúc.

Các nguyên nhân chính gây ngộ độc thực phẩm tập thể bao gồm do độc tố tự nhiên: Các vụ ngộ độc chủ yếu liên quan đến độc tố từ các loài động vật lạ như cá nóc, nấm rừng, và cóc. Những thực phẩm này khi chế biến không đúng cách có thể gây ngộ độc nghiêm trọng.

Các vi khuẩn như Salmonella, E. coli, Bacillus cereus, và chất Histamin là những tác nhân gây ngộ độc phổ biến. Việc chế biến và bảo quản thực phẩm không đảm bảo vệ sinh là điều kiện lý tưởng cho vi sinh vật phát triển.

Một số vụ ngộ độc liên quan đến việc sử dụng hóa chất không đảm bảo an toàn trong sản xuất và chế biến thực phẩm. Việc bảo quản thực phẩm không đúng cách tại các bếp ăn tập thể, quán ăn hay cơ sở chế biến có thể dẫn đến sự phát triển của vi khuẩn và gây ngộ độc.

Những vụ ngộ độc này là lời nhắc nhở đau xót rằng, sự chủ quan trong an toàn thực phẩm có thể cướp đi tính mạng con người chỉ trong vài giờ.

Hành động nhanh chóng, phối hợp giữa ngành y tế, cơ quan chức năng và ý thức của người dân là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, ngăn chặn những bi kịch thương tâm tương tự trong tương lai.