Vì sao cần tìm kiếm 'bệnh nhân số 0' Covid-19?

Tìm ra người bệnh đầu tiên nhiễm viêm phổi nCoV giúp giải đáp câu hỏi dịch bệnh đã bắt đầu thế nào và lan rộng ra sao.

TIN LIÊN QUAN

Tính đến ngày 27/2, dịch Covid-19 đã lây lan đến 48 quốc gia và vùng lãnh thổ, hơn 82.000 người bệnh, 2.804 ca tử vong. Các cơ quan y tế thế giới đang nỗ lực kiểm soát căn bệnh bằng cách tìm ra "bệnh nhân số 0" - người đầu tiên nhiễm virus.

Thuật ngữ này vốn được dùng để chỉ người đầu tiên nhiễm bệnh, song trong dịch Covid-19 lần này có tới vài "bệnh nhân số 0".

"Ví dụ, chúng tôi biết ai là ‘bệnh nhân số 0’ trong cụm dịch ở Hàn Quốc, điều này hỗ trợ công tác theo dõi những người từng tiếp xúc và tìm hiểu điều gì đang xảy ra. Song chưa rõ ‘bệnh nhân số 0’ trong cụm dịch ở Iran và Italy là ai", tiến sĩ Sarah Borwein, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế Trung ương Hong Kong cho biết.

Người dân Trung Quốc đeo khẩu trang nơi công cộng để tránh lây bệnh Covid-19. Ảnh: Bloomberg

Hàn Quốc hiện có hơn 1.500 trường hợp dương tính nCoV và ít nhất 13 người tử vong. Hầu hết họ bị lây khi tham gia buổi lễ tại nhà thờ Shincheonji, thành phố Daegu, từ một người phụ nữ 61 tuổi nhiễm Covid-19.

Trong khi đó, giới chức y tế Trung Quốc vẫn tiếp tục truy tìm "bệnh nhân số 0" của nước này. Trường hợp viêm phổi corona đầu tiên được báo cáo cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vào ngày 31/12. Người bệnh từng đến chợ hải sản Hoa Nam tại Vũ Hán. Song trong nghiên cứu mới được công bố, một nhóm chuyên gia khẳng định virus có nguồn gốc từ nơi khác.

Trong thông tin đăng trên Weibo hôm 26/2, chính phủ Trung Quốc thừa nhận ca dương tính đầu tiên vào ngày 8/12. Bệnh nhân chưa từng đến chợ hải sản Hoa Nam.

"Chúng ta vẫn chưa biết ai là ‘bệnh nhân số 0’, có lẽ người này sống tại Vũ Hán. Điều đó khiến câu hỏi ‘dịch bệnh đã bắt đầu thế nào và lan rộng ra sao’ còn bỏ ngỏ", tiến sĩ Borwein cho biết.

Bà cũng giải thích, tìm ra "bệnh nhân số 0" có thể giúp ngăn chặn dịch bệnh bùng phát trong tương lai và cung cấp thông tin cần thiết về cách khống chế sự lây lan của virus. Song càng nhiều tháng trôi qua, việc xác định ca bệnh đầu tiên sẽ càng khó khăn.

"Bệnh nhân số 0 không phải lời giải đáp cho tất cả các câu hỏi, nhưng sẽ giúp vạch ra con đường lan truyền của virus. Thật khó để vẽ bản đồ mà không biết điểm bắt đầu", bà nói.

Dưới góc độ dịch tễ học, Giáo sư John Nicholls thuộc Đại học Hong Kong giải thích, trong dịch SARS, xác định người đầu tiên nhiễm bệnh là rất quan trọng bởi nó làm rõ phương thức truyền bệnh. Đại dịch năm 2003 đã ảnh hưởng đến hơn 8.000 người và gây ra 813 ca tử vong. "Bệnh nhân số 0" khi đó là một giáo sư y khoa 64 tuổi ở Quảng Châu, ông đã lây nhiễm cho ít nhất 13 người tại khách sạn Metropole Hong Kong.

Người dân Tehran, Iran đeo khẩu trang ngừa viêm phổi nCoV vào ngày 21/1. Ảnh: Anadolu Agency

Người dân Tehran, Iran đeo khẩu trang ngừa nCoV, ngày 21/1. Ảnh: Anadolu Agency

Song giáo sư Nicholls nhận định vì số lượng bệnh nhân Covid-19 hiện tại đã quá lớn, việc tìm ra người đầu tiên là một thử thách vô cùng khó khăn.

"Có rất nhiều ổ dịch và điểm nóng trên toàn thế giới. Virus này dường như lây lan nhanh hơn SARS. Vì vậy xác định ‘bệnh nhân số 0’ là thách thức lớn. Các nguồn tư liệu dịch tễ học sẽ hiệu quả trong việc giảm thiệu sự lây lan hơn là chỉ để nhìn lại", ông nói.

Giáo sư Nicholls cũng cảnh báo cần cẩn trọng khi sử dụng thuật ngữ "bệnh nhân số 0" để tránh gây ra sự bài ngoại và hoảng loạn không đáng có.

"Vì vụ dịch khởi phát tại Trung Quốc và ‘bệnh nhân số 0’ có khả năng cũng sinh sống ở đây, nhiều người dễ có tâm lý bài xích hoặc phân biệt chủng tộc. Cần hiểu rằng ‘bệnh nhân số 0’ là đầu mối, chứ không phải một tội đồ", ông nhấn mạnh.

Hầu hết "bệnh nhân số 0" Covid-19 đều đến từ thành phố Vũ Hán, trung tâm tỉnh Hồ Bắc. Họ mang mầm bệnh tới Hàn Quốc, Đài Loan, Hong Kong, Macau, Singapore và Philippines. Ca dương tính đầu tiên bên ngoài lãnh thổ đại lục được ghi nhận ở Thái Lan vào ngày 13/1. Bệnh nhân là một phụ nữ Trung Quốc 61 tuổi đến từ Vũ Hán, nhập cảnh tại sân bay Suvarnabhumi, Bangkok cùng các thành viên trong gia đình.

Hai ngày sau đó, Nhật Bản xác nhận "bệnh nhân số 0" của nước này. Một người đàn ông hơn 30 tuổi, sống ở quận Kanagawa, Tokyo. Người này đã tới Vũ Hán không lâu trước đó.