Bà Helga Margarete Barth, Đại sứ CHLB Đức tại Việt Nam

Những thành tựu nổi bật trong hợp tác song phương

Trong nhiều thập kỷ qua, quan hệ kinh tế giữa Đức và Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ, phản ánh sự hội tụ ngày càng rõ nét về lợi ích chiến lược cũng như định hướng phát triển dài hạn của hai quốc gia. Khi Việt Nam bước vào giai đoạn chuyển đổi kinh tế - xã hội đầy tham vọng, với mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045 và là trung tâm khu vực về đổi mới sáng tạo, công nghiệp công nghệ cao và phát triển bền vững, vai trò của Đức với tư cách là đối tác then chốt ngày càng trở nên quan trọng. Trong bối cảnh đó, năm 2026 được kỳ vọng sẽ mở ra những cơ hội hợp tác mới, sâu sắc và thực chất hơn giữa hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao.

Năm 2025 đánh dấu cột mốc 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đức. Trong suốt chặng đường này, quan hệ song phương đã không ngừng được củng cố và mở rộng, đặc biệt kể từ đầu những năm 1990, khi Đức là một trong những quốc gia phương Tây đầu tiên sớm nhìn nhận tiềm năng phát triển của Việt Nam với tư cách là một nhân tố kinh tế quan trọng tại Đông Nam Á. Các dấu mốc then chốt như Hiệp định Hợp tác kinh tế năm 2007, việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược vào năm 2011, cũng như thỏa thuận tăng cường hợp tác năm 2019 trong các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, năng lượng xanh, chuyển đổi số và giáo dục đã tạo nền tảng vững chắc cho quan hệ hai nước.

Nền tảng công nghệ tiên tiến, khu vực công nghiệp phát triển, cùng cam kết mạnh mẽ đối với tăng trưởng bền vững của Đức đã mang lại cho Việt Nam nhiều cơ hội tiếp cận tri thức, kinh nghiệm quản lý và công nghệ hiện đại. Hiện có hơn 500 doanh nghiệp Đức đang đầu tư và hoạt động tại Việt Nam, chủ yếu trong các lĩnh vực ô tô, cơ khí chế tạo, hóa chất, thiết bị y tế và công nghệ cao. Chuyên môn của Đức trong tự động hóa, kỹ thuật chính xác và năng lượng tái tạo đã và đang đóng vai trò quan trọng trong quá trình hiện đại hóa năng lực sản xuất công nghiệp của Việt Nam.

Đức hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong Liên minh châu Âu (EU), với kim ngạch thương mại song phương vượt 19 tỷ euro, tương đương khoảng 22,3 tỷ USD. Bên cạnh đó, có khoảng 4.000 doanh nghiệp Đức đang xuất khẩu hàng hóa sang Việt Nam, nơi các sản phẩm “Made in Germany” được đánh giá cao về chất lượng, độ bền và công nghệ.

Tiếp tục làm sâu sắc hơn hợp tác song phương, hai nước Việt - Đức có thể cùng nhau kiến tạo một tương lai thịnh vượng và bền vững, đồng thời trở thành hình mẫu hợp tác hiệu quả giữa các nền kinh tế.

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), có hiệu lực từ năm 2020, đã tạo ra động lực mạnh mẽ cho quan hệ thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Đức. Việc cắt giảm và tiến tới xóa bỏ hơn 99% dòng thuế quan đối với hàng hóa trao đổi giữa hai bên không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng xuất khẩu Việt Nam, mà còn tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp Đức mở rộng hiện diện tại thị trường Việt Nam.

EVFTA đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh các chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc theo hướng đa dạng hóa và tăng cường khả năng chống chịu. Với vị thế là một trung tâm sản xuất đang lên tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Việt Nam ngày càng được các doanh nghiệp Đức xem là điểm đến chiến lược để đầu tư dài hạn, không chỉ phục vụ thị trường nội địa, mà còn hướng tới xuất khẩu sang các thị trường lớn khác.

Đại sứ Cộng hòa Liên bang Đức Helga Margarete Barth tham dự Lễ hội Đức 2025 tổ chức tại Hà Nội

Đẩy mạnh hợp tác trong giai đoạn phát triển mới

Đức được đánh giá là một trong những nền kinh tế ổn định và có khả năng chống chịu cao nhất thế giới. Khu vực công nghiệp là trụ cột của sức mạnh kinh tế Đức, với các ngành chủ lực như ô tô, cơ khí, hóa chất và điện - điện tử. Những tập đoàn hàng đầu như Mercedes-Benz, Siemens, BASF, Bosch hay B. Braun đã trở thành biểu tượng toàn cầu về chất lượng, đổi mới và hiệu quả.

Đức cũng là quốc gia dẫn đầu về đổi mới sáng tạo. Với số lượng bằng sáng chế thuộc nhóm cao nhất châu Âu và đứng thứ 5 trên thế giới, cùng mức đầu tư lớn cho nghiên cứu và phát triển (R&D), Đức giữ vai trò tiên phong trong nhiều lĩnh vực công nghệ. Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ của Đức - thường được gọi là các “nhà vô địch thầm lặng”, đang dẫn đầu thế giới trong các phân khúc công nghệ chuyên biệt, tạo nên sức mạnh cạnh tranh bền vững cho nền kinh tế.

Bên cạnh đó, hệ thống giáo dục kép của Đức, kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo nghề tại doanh nghiệp và giáo dục lý thuyết tại các cơ sở đào tạo, đã tạo ra lực lượng lao động có tay nghề cao, đáp ứng tốt yêu cầu của nền kinh tế công nghiệp hiện đại. Đây là mô hình mà Việt Nam đặc biệt quan tâm trong quá trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Hướng tới tương lai, Việt Nam đã đề ra chương trình nghị sự phát triển đầy tham vọng, với các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045. Quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế thu nhập trung bình sang thu nhập cao đòi hỏi những bước tiến lớn về năng suất, đổi mới công nghệ, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Đây chính là những lĩnh vực mà thế mạnh của Đức có thể mang lại giá trị gia tăng rõ nét.

Chuyển đổi số là một trong những ưu tiên hàng đầu của Việt Nam. Với dân số trẻ, tỷ lệ sử dụng Internet cao và tốc độ đô thị hóa nhanh, Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế số, bao gồm thương mại điện tử, tài chính số, fintech và các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo và blockchain. Đức, với vai trò dẫn đầu trong Công nghiệp 4.0, sản xuất thông minh và tự động hóa, là đối tác quan trọng giúp Việt Nam đẩy nhanh tiến trình số hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Phát triển bền vững và chuyển đổi xanh cũng là trụ cột trung tâm trong hợp tác song phương. Trước những tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu, Việt Nam cam kết đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Đức với kinh nghiệm hàng đầu thế giới trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, hiệu quả năng lượng và kinh tế tuần hoàn, có vị thế thuận lợi để hỗ trợ Việt Nam trong quá trình chuyển đổi này.

Các doanh nghiệp Đức đã tham gia tích cực vào các dự án điện gió, điện mặt trời tại Việt Nam. Với đường bờ biển dài và tiềm năng tự nhiên phong phú, Việt Nam được đánh giá có thể trở thành trung tâm năng lượng tái tạo của khu vực. Công nghệ của Đức trong sản xuất tua-bin gió, pin mặt trời và hệ thống lưu trữ năng lượng có thể giúp Việt Nam mở rộng quy mô năng lượng xanh, đồng thời nâng cao độ ổn định của hệ thống điện.

Ở cấp độ chính sách, Đức hỗ trợ Việt Nam thông qua Sáng kiến Khí hậu quốc tế (IKI), một trong những công cụ tài trợ khí hậu quan trọng nhất của Chính phủ Đức. Tính đến năm 2026, Việt Nam là một trong những quốc gia đối tác ưu tiên của IKI, phản ánh cam kết lâu dài của Đức đối với các mục tiêu khí hậu và đa dạng sinh học của Việt Nam.

Hướng tới tương lai chung

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là điều kiện then chốt để Việt Nam hiện thực hóa các mục tiêu kinh tế dài hạn. Trong lĩnh vực này, hợp tác giáo dục và đào tạo nghề giữa Việt Nam và Đức đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Các chương trình đào tạo nghề Đức - Việt, đặc biệt trong các lĩnh vực kỹ thuật điện, cơ điện tử và điện tử công nghiệp, đang góp phần nâng cao tay nghề cho lực lượng lao động Việt Nam.

Một biểu tượng tiêu biểu của hợp tác giáo dục song phương là Trường đại học Việt - Đức (VGU) tại TP.HCM. Với các chương trình đào tạo theo tiêu chuẩn Đức trong lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ và quản lý, VGU được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò “ngọn hải đăng” trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, Cơ quan Trao đổi Hàn lâm Đức (DAAD) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy trao đổi học thuật, hỗ trợ học bổng cho sinh viên Việt Nam và tăng cường hợp tác nghiên cứu giữa các cơ sở giáo dục hai nước.

Hướng tới năm 2026 và xa hơn, quan hệ đối tác Đức - Việt có tiềm năng đạt tới những tầm cao mới. Thế mạnh của Đức về công nghệ, công nghiệp hóa, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững phù hợp chặt chẽ với các mục tiêu hiện đại hóa và hội nhập sâu rộng của Việt Nam. Bằng cách tiếp tục làm sâu sắc hơn hợp tác song phương, hai nước có thể cùng nhau kiến tạo một tương lai thịnh vượng và bền vững, đồng thời trở thành hình mẫu hợp tác hiệu quả giữa các nền kinh tế có thế mạnh bổ trợ trong một thế giới đang biến động nhanh chóng.