Sáng 23/12/2015, ngày thứ ba làm việc, TAND TP Hà Nội bước vào phần xét hỏi nhóm bị cáo Chi cục Hải quan Hà Tây thuộc Cục Hải quan Hà Nội.

4 bị cáo bị cáo buộc về hành vi thiếu trách nhiệm, thông quan hàng hóa nhập khẩu của Công ty CP Enzo Việt và Công ty Liên doanh Lifepro Việt Nam trái quy định. Hậu quả dẫn đến Nhà nước bị thất thu thuế nhập khẩu và gián tiếp tạo thuận lợi cho nhóm đối tượng nước ngoài có các bộ tờ khai hải quan, lừa dối Agribank chi nhánh Nam Hà Nội.

Quá trình xét hỏi, Hội đồng xét xử viện dẫn khoản 4, Điều 42, Luật Quản lý thuế 2006. Cụ thể: “Để được áp dụng sau hạn nộp thuế quy đinh... người nộp thuế phải đáp ứng một trong hai điều kiện sau đây:

1. Có hoạt động xuât khẩu, nhập khẩu trong thời gian ít nhất là 365 ngày tính đến ngày đăng ký tờ khai hải quan mà không có hành vi gian lận thương mại, trốn thuế, không nợ tiền thuế quá hạn, tiền phạt, chấp hành tốt chế độ báo cáo tài chính theo quy định của pháp luật.

2. Được tổ chức tín dụng hoặc tổ chức khác hoạt động theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ nộp thuế.

Pháp luật quy định rõ ràng nhưng một số cán bộ và công chức của Chi cục Hải quan Hà Tây bị xác định cho thông quan khi Liên doanh Lifepro Việt Nam đang nợ thuế.

Bị cáo Hoàng Tuấn Khanh là công chức Chi cục Hải quan Hà Tây từ tháng 4/2011 đến tháng 12/2011. Tháng 6/2011, bị cáo tiếp nhận 10 tờ khai hải quan điện tử nhập khẩu nguyên phụ liệu của Liên doanh Lifepro. Khi kiểm tra hệ thống kế toán thuế KT559, Khanh phát hiện thấy doanh nghiệp này đang nợ thuế quá hạn 10 triệu đồng. Tuy nhiên, bị cáo vẫn đồng ý cho thông quan, để doanh nghiệp được hưởng ân hạn thuế 275 ngày.

Bị cáo nhiều lần ấp úng cho rằng thông quan “chỉ có giá trị đi đường”. Thừa nhận thiếu trách nhiệm, song Hoàng Tuấn Khanh giải thích là do nhận thấy doanh nghiệp không có vi phạm pháp luật nên tạo điều kiện nhập hàng theo chủ trương của ngành.

Trái lại, bị cáo Đỗ Thị Liên Hương (công chức bước 1) cho rằng thông quan là cả 1 quá trình. Tại thời điểm mở tờ khai, bị cáo thấy bản thân làm đúng, không thấy sai sót. Sau khi làm việc với cơ quan điều tra, bị cáo nhận ra có sai sót, nhưng chỉ là “trách nhiệm hành chính”.

Bị cáo Lương Thị Yên, nguyên Phó chi cục trưởng Chi cục Hải Quan Hà Tây

Bị cáo Lương Thị Yên (nguyên phó chi cục trưởng chi cục Hải quan Hà Tây) khẳng định “làm đúng quy trình, không vi phạm”. Theo bị cáo, hậu quả xảy ra thuộc trách nhiệm của ngân hàng. Bị cáo khai nhận được Lifepro gửi quà tết 50 triệu đồng tuy nhiên sau đó đã trả lại.

Tại tòa sáng nay tiếp tục vắng mặt một số người có quyền lợi liên quan và nhân chứng. Hội đồng xét xử cho rằng quá trình điều tra đã có đầy đủ lời khai nên không cần thiết xét hỏi.

Trong vụ án này, nguyên đơn dân sự là Ngân hàng Agribank và chi nhánh Nam Hà Nội. Người đại diện ủy quyền theo pháp luật của Agribank trình bày, hiện tại tổng dư nợ gốc quy đổi ra VND tính đến ngày 15/12/2015 là 4.103 tỷ đồng. Sau khi đối trừ tài sản đảm bảo và số tiền 7,8 tỷ đồng các bị can khắc phục, tổng số tiền Agribank đề nghị được thu hồi là hơn 3.170 tỷ đồng.

Agribank đề nghị tòa giao cho chi nhánh toàn quyền phát mãi, đấu giá tài sản để khắc phục thiệt hại. Đồng thời tuyên giao chiếc Bently (thuộc sở hữu của bị cáo Phạm Thị Bích Lương) mà cơ quan điều tra đang thu giữ giao cho ngân hàng xử lý. Ngoài ra, Agribank cũng đề nghị tuyên buộc 4 pháp nhân ngân hàng đã giải ngân tiến hành thanh toán toàn bộ nợ gốc và lãi.

Cuối cùng, Agribank cũng đề nghị cơ quan pháp luật tiếp tục truy bắt các đối tượng lừa đảo để khắc phục hậu quả vụ việc.

Trước khi kết thúc phần thẩm vấn sáng nay, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cũng tham gia xét hỏi. Trước tòa, Lê Minh Hiếu cho rằng quy kết bị cáo đồng phạm với Phạm Thị Bích Lương về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ là nặng.

“Theo cách hiểu của bị cáo khi thực hiện hợp đồng tín dụng, thế chấp là ngay thẳng. Việc thực hiện đúng mục tiêu là giúp cho Công ty Enzo Việt có hàng hóa cho công nhân làm việc, giúp cho công ty bị cáo thêm vốn kinh doanh. Sơ suất chỉ là lỗi hành chính”, Hiếu nói.