Ông nói, Tập đoàn Besra đang đối diện với nhiều khó khăn và thách thức tại Việt Nam. Vậy cụ thể đó là những khó khăn, thách thức gì?

Tập đoàn Besra có mặt tại Việt Nam được 24 năm, với tổng đầu tư lũy kế là 115 triệu USD thông qua hai công ty là Công ty TNHH Khai thác vàng Bồng Miêu và Công ty TNHH Vàng Phước Sơn.

	Ông Darin Lee, Tổng giám đốc điều hành sản xuất Tập đoàn Besra

Thời gian qua, Besra gặp nhiều khó khăn về tài chính và sản xuất, do giá vàng thế giới đã giảm 30% kể từ cuối năm 2012, từ 1.800 USD/ounce vào tháng 11/2012 xuống còn 1.200 USD/ounce vào tháng 12/2013.

Bên cạnh đó, việc tăng thuế tài nguyên và cách tính thuế khác nhau cũng khiến Công ty gặp nhiều khó khăn hơn. Khi Phước Sơn được cấp giấy chứng nhận đầu tư vào năm 2003, mức thuế tài nguyên là 6% tính trên lợi nhuận ròng, sau đó tăng lên 15% tính trên tổng doanh thu vào tháng 1/2010. Ngoài ra, phí môi trường tăng, trong khi hàm lượng vàng trong quặng ngày càng giảm.

Ngoài những khó khăn trên, bão lũ hồi tháng 10 và 11 năm qua đã gây nên tình trạng sạt lở đất nghiêm trọng, khiến hệ thống hạ tầng phục vụ sản xuất bị ảnh hưởng, lưu thông khó khăn, sản xuất không được an toàn. Vì lý do này, chúng tôi buộc phải tạm ngừng hoạt động sản xuất tại Bồng Miêu. Hiện tuyến đường vào mỏ đã bắt đầu được sửa chữa.

Dư luận cho rằng, Besra đang có những động thái ngừng hoạt động tại Việt Nam. Ý kiến của ông thế nào về vấn đề này?

Tôi khẳng định rằng, Besra Việt Nam vẫn duy trì hoạt động bình thường theo đúng giấy chứng nhận đầu tư được cấp. Theo giấy chứng nhận đầu tư, thời hạn hoạt động của Công ty Vàng Phước Sơn là 30 năm. Đến nay, Công ty đã hoạt động được 13 năm và còn 17 năm dài phía trước.

Đứng trước những khó khăn hiện nay, Tập đoàn có kế hoạch tái cơ cấu sản xuất như thế nào để duy trì hoạt động sản xuất, thưa ông?

Chúng tôi có kế hoạch cắt giảm chi phí và tăng hiệu quả sản xuất để có thể phát triển ổn định và bền vững hơn. Trong 8 tháng qua, chúng tôi đã cắt giảm được 25% chi phí.

Gần đây Besra Việt Nam đã đầu tư thiết bị tinh luyện vàng 99,99% ở Phước Sơn. Dự án này sẽ giúp công ty tiết kiệm được 2 triệu USD mỗi năm

Hiện chúng tôi có kế hoạch vay 1,5 triệu USD để xây dựng đường điện từ Khâm Đức lên mỏ. Và nếu làm được điều này, thì mỗi năm, chúng tôi sẽ tiết kiệm được 6 triệu USD từ việc không mua dầu để chạy máy phát điện tuyển quặng.

Có ý kiến cho rằng, Besra Việt Nam chậm thanh toán như hiện nay là “nhằm gây áp lực với Chính phủ Việt Nam trước quyết định của Tổng cục Hải quan về việc truy thu thuế xuất khẩu”?

Đây có thể chỉ là quan điểm của một vài cá nhân khi nhận định về vấn đề này. Có thể thấy, chúng tôi không có lợi ích gì trong việc gây áp lực đối với Chính phủ Việt Nam, bởi vì giấy chứng nhận đầu tư của chúng tôi do Chính phủ Việt Nam cấp và đương nhiên, chúng tôi xem Chính phủ Việt Nam như là đối tác chiến lược của mình. Trong khi đó, Công ty hoạt động sản xuất, kinh doanh theo hướng hòa hợp lợi ích với các nhà thầu, cộng đồng và chính quyền các cấp.

Đối với quyết định truy thu thuế xuất khẩu vàng của Tổng cục Hải quan liên quan đến giám định hàm lượng vàng 99,99%, chúng tôi đã gửi đơn khiếu nại đến Bộ Tài chính và các cơ quan chức năng 2 lần (trong tháng 5 và tháng 8/2013 và đang trong thời gian chờ giải quyết.

Tôi khẳng định, Besra luôn tuân thủ nghiêm túc pháp luật Việt Nam, minh bạch thông tin và hợp tác tốt với Chính phủ Việt Nam trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ông có thể nói rõ hơn vấn đề minh bạch thông tin?

Số liệu về hoạt động sản xuất, kinh doanh của hai công ty chúng tôi đều được báo cáo thường niên cho Cục Thuế tỉnh Quảng Nam và các cơ quan chức năng liên quan thông qua các báo cáo tài chính hàng năm và các đợt kiểm tra thuế.

Đồng thời, số liệu và sổ sách kế toán của Công ty đều được kiểm toán bởi Công ty kiểm toán quốc tế Ernst & Young và được công khai xuất bản hàng quý. Chứng khoán của Tập đoàn Besra được niêm yết trên hai sàn chứng khoán Canada và Australia - những nơi bắt buộc phải công khai thông tin.

Thời gian qua, Besra đã đóng góp như thế nào cho địa phương, thưa ông?

Thời gian qua, chúng tôi đã trực tiếp tạo việc làm cho hơn 1.600 lao động Việt Nam cũng như gián tiếp tạo ra hàng ngàn việc làm thông qua các đối tác và nhà thầu trong nước.

Đến tháng 2/2013, tổng chi phí mà chúng tôi trả cho nhà cung cấp và nhà thầu địa phương lên đến gần 3.300 tỷ đồng, đầu tư hơn 45 tỷ đồng để đầu tư cơ sở hạ tầng và an sinh xã hội tại địa phương và đã đóng góp vào ngân sách nhà nước 731 tỷ đồng.

Gần đây nhất, Besra đã thực hiện một chuyến đi xuyên Việt và đã quyên góp được hơn 4,5 tỷ đồng nhằm đầu tư cho dự án chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh tại Quảng Nam.

Besra đã dành đến 75% tổng số tiền chi tiêu để đầu tư trực tiếp tại Việt Nam, cao hơn nhiều so với tỷ lệ 20 - 40% mà các công ty khai thác mỏ khác trên toàn thế giới đang áp dụng.

Minh Châu